ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన జరిగి దశాబ్దం దాటినప్పటికీ, రాష్ట్రానికి ఒక అధికారిక మరియు చట్టబద్ధమైన రాజధాని లేని లోటు ఇప్పటికీ వేధిస్తూనే ఉంది. సాధారణంగా ఒక కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు లేదా రాష్ట్ర విభజన జరిగినప్పుడు, రాజధాని విషయంలో స్పష్టమైన చట్టబద్ధత అవసరం. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, రాష్ట్రాల సరిహద్దులను మార్చే లేదా కొత్త రాజధానిని ఏర్పాటు చేసే అధికారం భారత పార్లమెంటుకు మాత్రమే ఉంటుంది. 2014 ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం, పదేళ్ల పాటు హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంది. అయితే, ఆ గడువు ముగిసిన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్కు సొంతంగా ఒక చట్టబద్ధమైన రాజధాని కేంద్ర గెజిట్లో నమోదు కాకపోవడం వల్ల అనేక పరిపాలనాపరమైన మరియు న్యాయపరమైన చిక్కులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు (cmcbn) గారు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షాను (amit shah) కలిసి అమరావతికి చట్టబద్ధత కల్పించాలని కోరడం రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకు అత్యంత కీలకంగా మారింది.
అమరావతికి చట్టబద్ధత లభించే ప్రక్రియ మరియు దాని వెనుక ఉన్న న్యాయపరమైన నిబంధనలను పరిశీలిస్తే, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-2014 లోని సెక్షన్ 5 కి సవరణ చేయడం ద్వారా సాధ్యమవుతుంది. ఈ చట్టంలోని పార్ట్-2 లో ఉన్న సెక్షన్ 5(1) ప్రకారం, 2024 జూన్ 2 వరకు హైదరాబాద్ రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి రాజధానిగా కొనసాగింది. సెక్షన్ 5(2) ప్రకారం, ఆ గడువు ముగిసిన తర్వాత తెలంగాణకు హైదరాబాద్, ఆంధ్రప్రదేశ్కు కొత్త రాజధాని ఏర్పడాలని నిర్దేశించారు. ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం చేయబోయే సవరణ ద్వారా, ఈ సెక్షన్ 5(2) లో "అమరావతి కేంద్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ఏర్పాటైంది" అనే వాక్యాన్ని స్పష్టంగా జత చేస్తారు. దీనివల్ల 2024 జూన్ 2 నుండే అమరావతి ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క అధికారిక రాజధానిగా చట్టబద్ధమైన గుర్తింపు పొందుతుంది.
ఈ చట్టబద్ధత సాధించడానికి అనుసరించాల్సిన మార్గం ఇప్పటికే ఖరారైంది. ముందుగా కేంద్ర న్యాయశాఖ ఈ సవరణకు సంబంధించి ప్రాథమిక ఆమోదం తెలిపింది. తదుపరి దశలో, కేంద్ర మంత్రివర్గం (Union Cabinet) ఈ సవరణ బిల్లును ఆమోదించాల్సి ఉంటుంది. క్యాబినెట్ ఆమోదం పొందిన తర్వాత, ఈ బిల్లును పార్లమెంటు ఉభయ సభల్లో (లోక్సభ మరియు రాజ్యసభ) ప్రవేశపెట్టి ఆమోదింపజేయాలి. పార్లమెంటు ఆమోదం పొందిన వెంటనే, రాష్ట్రపతి సంతకంతో ఇది చట్టంగా మారుతుంది. చివరగా, భారత ప్రభుత్వం అమరావతిని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానిగా గుర్తిస్తూ అధికారిక గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదల చేస్తుంది. ఈ గెజిట్ విడుదలైన నాటి నుండి అమరావతికి తిరుగులేని చట్టపరమైన రక్షణ లభిస్తుంది.
అమరావతికి ఇటువంటి చట్టబద్ధత కల్పించడం వల్ల రాష్ట్రానికి పలు రకాల ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయి. మొదటిది, గతంలో జరిగినట్లుగా ప్రభుత్వాలు మారినప్పుడు రాజధానిని మార్చడం లేదా మూడు రాజధానుల వంటి అనాలోచిత నిర్ణయాలు తీసుకోవడం భవిష్యత్తులో అంత సులభం కాదు. పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా రాజధాని ఖరారైతే, అది ఒక స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది. ఇది అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారుల్లో మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు (World Bank), ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ADB) వంటి సంస్థల్లో నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది. అమరావతి అభివృద్ధి కోసం ఇప్పటికే వేల కోట్ల నిధులు మంజూరు కావడానికి సిద్ధంగా ఉన్న తరుణంలో, ఈ చట్టపరమైన గ్యారెంటీ నిధుల విడుదలకు మార్గాన్ని సుగమం చేస్తుంది. రాజధాని ప్రాంత రైతులు మరియు సామాన్య ప్రజలకు తమ భూముల విలువ మరియు ప్రాంత అభివృద్ధిపై పూర్తి భరోసా కలుగుతుంది.
అమరావతిని కేవలం ఒక నగరంగా కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం త్వరలోనే పార్లమెంటులో ఈ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టి అమరావతికి చట్టబద్ధత కల్పిస్తుందని రాష్ట్ర ప్రజలు ఆశిస్తున్నారు. ఇది సాకారమైతే, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో మరియు అభివృద్ధి ప్రస్థానంలో రాజధాని వివాదం శాశ్వతంగా ముగిసిపోయి, నిర్మాణ పనులు కొత్త ఉత్సాహంతో పరుగులు తీస్తాయి. ఒక రాష్ట్రానికి గెజిట్ నోటిఫైడ్ రాజధాని ఉండటం అనేది ఆ రాష్ట్ర గౌరవానికి మరియు సుపరిపాలనకు చిహ్నం. అమరావతి ఇప్పుడు ఆ దిశగా వడివడిగా అడుగులు వేస్తోంది.
