చలికాలంలో చాలా ఇళ్లలో ఇమ్మర్షన్ రాడ్ వాటర్ హీటర్ (water heaters) వాడకం సాధారణమైపోయింది. తక్కువ ఖర్చుతో త్వరగా నీళ్లు వేడిచేసే ఈ పరికరం సౌకర్యంగా అనిపించినా, నిర్లక్ష్యంగా వాడితే ప్రాణాపాయం కూడా కలగవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా సరైన జాగ్రత్తలు పాటించకపోతే విద్యుత్ షాక్ ప్రమాదం (Risk of electric shock) ఎక్కువగా ఉంటుందని చెబుతున్నారు. ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్లోని ముజఫర్నగర్లో చోటుచేసుకున్న విషాద ఘటన ఈ ప్రమాదాల తీవ్రతను మరోసారి గుర్తు చేసింది.
ముజఫర్నగర్ జిల్లాలో లక్ష్మి (19), నిధి (21) అనే అక్కాచెల్లెలు ఇమ్మర్షన్ రాడ్ హీటర్ వాడుతుండగా విద్యుత్ షాక్కు గురై మృతి చెందిన ఘటన దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపింది. నీటిలో ఉన్న హీటర్ను సరిగా ఉపయోగించకపోవడం, భద్రతా నియమాలు పాటించకపోవడమే ఈ ప్రమాదానికి కారణమై ఉండొచ్చని ప్రాథమికంగా అధికారులు భావిస్తున్నారు. ఈ ఘటన తర్వాత ఇమ్మర్షన్ రాడ్ వినియోగంపై మరింత అవగాహన అవసరమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ఇమ్మర్షన్ రాడ్ వాడేటప్పుడు ముందుగా బకెట్ ఎంపిక చాలా కీలకం. ఎప్పుడూ ప్లాస్టిక్ బకెట్లనే (plastic bucket) ఉపయోగించాలి. ఇనుప లేదా లోహ బకెట్లు విద్యుత్ను సులభంగా ప్రసారం చేస్తాయి కాబట్టి అవి ప్రాణాంతకంగా మారవచ్చు. హీటర్ను ముందుగా నీటిలో పూర్తిగా ముంచి పెట్టిన తర్వాతే స్విచ్ ఆన్ చేయాలి. బయట గాలిలో ఉన్న స్థితిలో హీటర్ను ఆన్ చేస్తే అది అధికంగా వేడెక్కి షార్ట్ సర్క్యూట్కు లేదా షాక్కు కారణమవుతుంది.
హీటర్ పనిచేస్తున్న సమయంలో నీళ్లను గానీ, బకెట్ను గానీ తాకకూడదు. చాలామంది చిన్నపాటి నిర్లక్ష్యంతో నీటి ఉష్ణోగ్రత చూసేందుకు చేతులు వేస్తారు. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరం. హీటర్ ఆన్లో ఉన్నంతసేపు దానికి దూరంగా ఉండాలి. అలాగే, పిల్లలు లేదా వృద్ధులు ఉన్న ఇళ్లలో ఇమ్మర్షన్ రాడ్ను ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్తగా వాడాలి. వారు తెలియకుండానే బకెట్ను తాకే ప్రమాదం ఉంటుంది.
నీళ్లు వేడయ్యాక వెంటనే హీటర్ను బయటకు తీయకూడదు. ముందుగా స్విచ్ను పూర్తిగా ఆఫ్ చేయాలి. ఆ తర్వాతే హీటర్ రాడ్ను నీటిలోంచి బయటకు తీసేయాలి. స్విచ్ ఆఫ్ చేయకుండానే రాడ్ను తీస్తే షాక్ తగిలే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అదేవిధంగా, హీటర్ వైర్, ప్లగ్, స్విచ్బోర్డ్ పరిస్థితిని తరచూ పరిశీలించాలి. తెగిపోయిన వైర్లు లేదా లూజ్ ప్లగ్లు ఉంటే వెంటనే మార్చాలి.
నిపుణులు మరో ముఖ్యమైన సూచనగా ఎర్తింగ్ ఉన్న ప్లగ్ పాయింట్ను తప్పనిసరిగా ఉపయోగించాలని చెబుతున్నారు. సరైన ఎర్తింగ్ లేకపోతే విద్యుత్ లీకేజీ జరిగి ప్రమాదం సంభవించవచ్చు. అలాగే, నీరు కారే బాత్రూమ్లో హీటర్ వాడేటప్పుడు మరింత జాగ్రత్త అవసరం. తడి నేలపై నిలబడి హీటర్ను తాకడం అత్యంత ప్రమాదకరం.
మొత్తంగా చూస్తే, ఇమ్మర్షన్ రాడ్ వాటర్ హీటర్ చిన్న పరికరంలా కనిపించినా, నిర్లక్ష్యంగా వాడితే అది ప్రాణాలు తీసే ఆయుధంగా మారవచ్చు. ముజఫర్నగర్ ఘటన వంటి విషాదాలు మళ్లీ జరగకుండా ఉండాలంటే ప్రతి ఒక్కరూ భద్రతా నియమాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి. కొంచెం జాగ్రత్త, కొద్దిపాటి అవగాహన ఉంటే ఇలాంటి ప్రమాదాలను పూర్తిగా నివారించవచ్చు. ప్రాణ భద్రతకన్నా గొప్పది ఏదీ లేదన్న విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
