- ప్రయాణికుల భద్రతే లక్ష్యం: రైల్వే సరికొత్త సేఫ్టీ ప్లాన్
- రైలు వెళ్తూనే ట్రాక్ క్లీన్… వైరల్ అవుతున్న రైల్వే వీడియో
భారతీయ రైల్వే చరిత్రలో ప్రయాణికుల భద్రత అనేది ఎప్పుడూ ఒక పెద్ద సవాలుగా ఉంటూ వస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజూ లక్షలాది మంది ప్రయాణించే ఈ వ్యవస్థలో చిన్న పొరపాటు జరిగినా అది భారీ ప్రాణ, ఆస్తి నష్టానికి దారితీస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో, పట్టాలపై అనుకోకుండా వచ్చే అడ్డంకులను తొలగించి, రైళ్లు పట్టాలు తప్పకుండా (Derailment) కాపాడటానికి ఇండియన్ రైల్వేస్ ఒక వినూత్నమైన సేఫ్టీ మెకానిజంను అమల్లోకి తెచ్చింది. సాధారణంగా పట్టాలపై రాళ్లు, చెత్త లేదా అసాంఘిక శక్తులు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉంచే అడ్డంకులు రైలు వేగానికి ఆటంకం కలిగించడమే కాకుండా, పెద్ద ప్రమాదాలకు కారణమవుతాయి. వీటిని నివారించేందుకు రైలు ఇంజిన్ ముందు భాగంలో ఒక శక్తివంతమైన మెటల్ ప్లేట్ను (Metal Plate) లేదా 'అబ్స్ట్రక్షన్ డిఫ్లెక్టర్' (Obstruction Deflector) ను రైల్వే శాఖ అమర్చింది.
ఈ పరికరం పనిచేసే విధానం చాలా సరళంగా ఉన్నప్పటికీ, దీని ప్రభావం మాత్రం అసాధారణం. రైలు ఇంజిన్ కింది భాగంలో పట్టాలకు అతి సమీపంలో ఉండేలా ఈ మెటల్ ప్లేట్ను డిజైన్ చేశారు. రైలు వేగంగా వెళ్లేటప్పుడు పట్టాలపై ఏదైనా రాయి లేదా పెద్ద వస్తువు ఉన్నట్లయితే, ఈ ప్లేట్ దానిని పక్కకు నెట్టివేస్తుంది. దీనివల్ల ఆ వస్తువు రైలు చక్రాల కిందకు వెళ్లి పట్టాలు తప్పే ప్రమాదం తప్పుతుంది. ప్రస్తుతం దీనికి సంబంధించిన వీడియోలు సోషల్ మీడియాలో విపరీతంగా వైరల్ అవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో లేదా మారుమూల ప్రాంతాల్లో ట్రాక్ పైన పశువులు రావడం లేదా ఇతర అడ్డంకులు ఎదురైనప్పుడు ఈ మెకానిజం 'లైఫ్ సేవర్'లా పనిచేస్తుంది.
రైల్వే భద్రతలో ఈ మెటల్ ప్లేట్ ప్రాముఖ్యత
కేవలం రాళ్లను తొలగించడమే కాకుండా, ఈ వ్యవస్థ వల్ల మరికొన్ని కీలక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి:
మౌలిక సదుపాయాల రక్షణ: పట్టాలపై రాళ్లు ఉంటే అవి వేగంగా వెళ్లే రైలు చక్రాల తగిలి ఎగిరిపడతాయి. దీనివల్ల ఇంజిన్ కింది భాగంలో ఉండే సెన్సార్లు, వైర్లు దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఈ మెటల్ ప్లేట్ వాటికి రక్షణ కవచంలా నిలుస్తుంది.
హై-స్పీడ్ రైళ్లలో కీలకం: వందే భారత్ (Vande Bharat) వంటి అత్యంత వేగంగా వెళ్లే రైళ్లలో ఇటువంటి చిన్న అడ్డంకులు కూడా పెద్ద ప్రమాదాలకు దారితీస్తాయి. అందుకే కొత్తగా వస్తున్న అన్ని ఆధునిక ఇంజిన్లలో వీటిని ప్రాధాన్యత క్రమంలో అమర్చుతున్నారు.
విద్రోహ చర్యల అడ్డుకట్ట: కొన్నిసార్లు అసాంఘిక శక్తులు ట్రాక్ల పై కావాలని రాళ్లు, ఇనుప కడ్డీలు పెడుతుంటాయి. ఈ మెటల్ ప్లేట్ వాటిని సులభంగా పక్కకు నెట్టివేసి రైలు సురక్షితంగా వెళ్లేలా చూస్తుంది.
భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు మరియు 'కవచ్' (Kavach) తో అనుసంధానం
భారతీయ రైల్వేలు కేవలం భౌతికమైన అడ్డంకులను తొలగించడమే కాకుండా, సాంకేతికంగా కూడా భద్రతను పెంచుతున్నాయి. ఈ మెటల్ ప్లేట్లతో పాటు 'కవచ్' (Kavach) అనే ఆటోమేటిక్ ట్రైన్ ప్రొటెక్షన్ సిస్టమ్ను కూడా వేగంగా విస్తరిస్తున్నారు.
ఆటోమేటిక్ బ్రేకింగ్: ఒకే ట్రాక్ పై రెండు రైళ్లు ఎదురెదురుగా వచ్చినప్పుడు 'కవచ్' వ్యవస్థ ఆటోమేటిక్గా బ్రేకులు వేస్తుంది.
రియల్ టైమ్ మానిటరింగ్: పట్టాలపై ఎక్కడైనా పగుళ్లు ఉన్నా లేదా అడ్డంకులు ఉన్నా డ్రైవర్కు (Loco Pilot) ముందే హెచ్చరికలు అందుతాయి.
మెరుగైన డిజైన్: భవిష్యత్తులో ఈ మెటల్ ప్లేట్లకు సెన్సార్లను అమర్చి, పట్టాలపై అడ్డంకులను గుర్తించగానే రైలు వేగాన్ని నియంత్రించేలా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
భారతీయ రైల్వేలు చేస్తున్న ఈ చిన్నపాటి మార్పులు ప్రయాణికుల ప్రాణాలకు పెద్ద భరోసానిస్తున్నాయి. సాంకేతికతను (Technology) మరియు భౌతిక భద్రతా చర్యలను (Physical Safety Measures) సమన్వయం చేయడం ద్వారా 'సున్నా ప్రమాదాల' (Zero Accidents) లక్ష్యం వైపు రైల్వే శాఖ అడుగులు వేస్తోంది. ప్రయాణికులు కూడా పట్టాల సమీపంలో రాళ్లు వేయడం లేదా సెల్ఫీలు దిగడం వంటి పనులు మానుకుని రైల్వే భద్రతలో భాగస్వాములు కావాలి.
