ఆరావళి పర్వత ప్రాంతాల్లో మైనింగ్ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. దేశంలోని అత్యంత పురాతన పర్వత శ్రేణులలో ఒకటైన ఆరావళి ప్రాంతంలో మైనింగ్ కార్యకలాపాలను పూర్తిగా నిషేధిస్తూ కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ శాఖ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇకపై ఆరావళి పర్వతాలకు హాని కలిగించేలా ఎలాంటి మైనింగ్ కార్యకలాపాలు జరగవని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ఈ నిర్ణయం పర్యావరణవేత్తలు, సామాజిక కార్యకర్తలు, సాధారణ ప్రజల్లో హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
రాజస్థాన్, హర్యానా, ఢిల్లీ పరిసర ప్రాంతాల వరకు విస్తరించిన ఆరావళి పర్వత శ్రేణులు ఉత్తర భారతదేశానికి కీలకమైన పర్యావరణ కవచంలా పనిచేస్తున్నాయి. ఎడారీకరణను అడ్డుకోవడం, భూగర్భ జలాలను నిల్వ చేయడం, వాతావరణ సమతుల్యతను కాపాడడం వంటి అనేక ముఖ్యమైన పాత్రలు ఈ పర్వతాలకు ఉన్నాయి. అయితే గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా అక్రమ మైనింగ్, అధిక వనరుల దోపిడీ కారణంగా ఆరావళి తీవ్రంగా దెబ్బతింటోందనే విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. దీంతో పర్యావరణ నష్టం తీవ్రమవుతోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తూ వచ్చారు.
ఈ నేపథ్యంలోనే దేశవ్యాప్తంగా ‘SAVE ARAVALI’ పేరుతో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. పర్యావరణ కార్యకర్తలు, విద్యార్థులు, సెలబ్రిటీలు, సామాన్య ప్రజలు సోషల్ మీడియా వేదికగా ఆరావళి రక్షణ కోసం గళం విప్పారు. ట్విట్టర్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ఫేస్బుక్ వంటి ప్లాట్ఫామ్లలో #SaveAravali హ్యాష్ట్యాగ్ ట్రెండ్ అయ్యింది. ఆరావళి నాశనం అయితే ఢిల్లీ–ఎన్సీఆర్ ప్రాంతం మరింత కాలుష్యంతో మునిగిపోతుందని, నీటి కొరత తీవ్రరూపం దాలుస్తుందని ఉద్యమకారులు హెచ్చరించారు.
ఈ ఉద్యమం దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. పలు పర్యావరణ సంస్థలు న్యాయస్థానాలను కూడా ఆశ్రయించాయి. మైనింగ్కు అనుమతులు ఇస్తే భవిష్యత్ తరాలకు తీరని నష్టం జరుగుతుందని వారు వాదించారు. ఈ ఒత్తిళ్ల నేపథ్యంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వైఖరిని పునఃసమీక్షించి, చివరికి మైనింగ్పై నిషేధం విధిస్తూ వెనక్కి తగ్గింది.
కేంద్రం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ద్వారా ఆరావళి పర్వత శ్రేణులను రక్షించడంలో కీలక మైలురాయి చేరుకున్నట్లుగా పర్యావరణవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇది కేవలం ఒక పర్వత శ్రేణి రక్షణ మాత్రమే కాదు, దేశవ్యాప్తంగా పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఇచ్చిన స్పష్టమైన సంకేతమని వారు అంటున్నారు. అభివృద్ధి పేరుతో సహజ వనరుల విధ్వంసం జరగకూడదనే సందేశం ఈ నిర్ణయం ద్వారా వెల్లువెత్తిందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
అయితే నిషేధం అమలుపై కఠిన పర్యవేక్షణ అవసరమని కూడా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అక్రమ మైనింగ్ను పూర్తిగా అరికట్టేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కేంద్ర సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాలని అంటున్నారు. మొత్తంగా చూస్తే, ఆరావళి మైనింగ్పై కేంద్రం వెనక్కి తగ్గడం పర్యావరణ పరిరక్షణ దిశగా తీసుకున్న కీలకమైన అడుగుగా దేశవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు అందుకుంటోంది.
