ఆకాశంలో అద్భుత మాల! భారత నుండి చైనా వరకు! పలు రాష్ట్రాలకు తీవ్ర హెచ్చరిక!

భారత్ నుంచి చైనా దిశగా భారీ మేఘాల పరదా.. INSAT-3DS చిత్రాలతో వర్షాలపై కొత్త ఆసక్తి..

రుతుపవనాల తిరోగమనం మొదలైనా.. మేఘాలు ఇంకా దట్టంగానే.. ఇస్రో చిత్రాల్లో ఆసక్తికర దృశ్యం..

న్యూఢిల్లీ: సెప్టెంబరు చివరి వారంలో సాధారణంగా నైరుతి రుతుపవనాల తిరోగమన ప్రక్రియ మొదలవుతుంది. అయితే ఈ ఏడాది పలు ప్రాంతాల్లో వర్షాలు ఇంకా కొనసాగుతుండటంతో వాతావరణ వ్యవస్థలు చురుగ్గానే ఉన్నాయని తాజా ఉపగ్రహ చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో)కు చెందిన INSAT-3DS ఉపగ్రహం తీసిన చిత్రాల్లో భారత ఉపఖండంలోని తూర్పు, మధ్య, దక్షిణ ప్రాంతాలపై విస్తృత మేఘావరణం కనిపించింది.

సెప్టెంబరు 25న వెలువడిన ఈ చిత్రాల్లో తూర్పు భారతం నుంచి బంగాళాఖాతం మీదుగా ఈశాన్య భారతదేశం, పొరుగున ఉన్న ప్రాంతాల వైపు దట్టమైన మేఘ సమూహాలు కనిపించాయి. అదే సమయంలో పశ్చిమ, వాయవ్య భారతంలో అనేక ప్రాంతాలు తక్కువ మేఘావరణంతో తేడాగా కనిపించాయి. ఒకే సమయంలో దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు వాతావరణ పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నాయనడానికి ఈ దృశ్యం ఒక ఉదాహరణగా నిలిచింది.

4,000 కిలోమీటర్ల మేఘాల పట్టీ అంటూ ప్రచారం

భారత్‌ నుంచి హిమాలయాల మీదుగా చైనా వైపు సుమారు 4,000 కిలోమీటర్ల మేర మేఘాలు విస్తరించి కనిపిస్తున్నాయంటూ పలు నివేదికలు ప్రచురించాయి. అయితే ఈ పొడవు ఖచ్చితమైన శాస్త్రీయ కొలత కాదని గమనించాలి. ఉపగ్రహ చిత్రాన్ని బట్టి చేసిన దృశ్య అంచనాగా మాత్రమే దీన్ని చూడాలి. మేఘాల ఖచ్చితమైన విస్తీర్ణం, పొడవు నిర్ధారించడానికి సంబంధిత శాటిలైట్ మెటాడేటా, జియోస్పేషియల్ విశ్లేషణ అవసరం.

మరోవైపు INSAT-3DS చిత్రం మొత్తం భారతదేశాన్ని ఒకే రీతిలో మేఘాలు కమ్ముకున్న దృశ్యాన్ని చూపించలేదు. తూర్పు, మధ్య, దక్షిణ ప్రాంతాల్లో దట్టమైన మేఘాలు ఉండగా, వాయవ్య ప్రాంతాల్లో ఆకాశం ఎక్కువగా స్వచ్ఛంగా కనిపించింది. అందువల్ల “భారత్ నుంచి చైనా వరకు ఒకే నిరంతర మేఘాల గోడ” అనే వర్ణనను ఖచ్చితమైన వాతావరణ కొలతగా కాకుండా చిత్ర ఆధారిత వివరణగా చూడటం సముచితం.

రుతుపవనాల తిరోగమనంలోనూ వాతావరణం చురుగ్గా

సెప్టెంబరు చివరి దశలో నైరుతి రుతుపవనాలు కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి వెనక్కి వెళ్లడం ప్రారంభించినా, దాని ప్రభావం దేశమంతటా ఒకేసారి ముగియదు. ఒక ప్రాంతంలో మేఘాలు తగ్గుతుండగా, మరో ప్రాంతంలో అల్పపీడనాలు, తేమ గాలులు, వాతావరణ అస్థిరత కారణంగా వర్షాలు కొనసాగవచ్చు.

తాజా పరిస్థితుల్లో దక్షిణ ఛత్తీస్‌గఢ్, దానికి ఆనుకుని ఉన్న దక్షిణ అంతర్గత ఒడిశా ప్రాంతంలో ఏర్పడిన డిప్రెషన్ ఉత్తర-వాయవ్య దిశగా కదులుతోంది. ఐఎండీ ప్రకారం ఈ వ్యవస్థ సెప్టెంబరు 26 సాయంత్రం వరకు ఉత్తర ఛత్తీస్‌గఢ్, ఈశాన్య మధ్యప్రదేశ్ మీదుగా ఆగ్నేయ ఉత్తరప్రదేశ్ వైపు కదిలే అవకాశం ఉంది. అనంతరం క్రమంగా బలహీనపడే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ తెలిపింది.

భారీ వర్షాలకు ఐఎండీ హెచ్చరికలు

ఈ వాతావరణ వ్యవస్థ ప్రభావంతో సెప్టెంబరు 26న ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్‌లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో అత్యంత భారీ వర్షాల హెచ్చరికను ఐఎండీ జారీ చేసింది. పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో సెప్టెంబరు 26న అత్యంత భారీ వర్షాలు, సెప్టెంబరు 27న అత్యంత భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది. ఉత్తరాఖండ్‌లో సెప్టెంబరు 26, 27 తేదీల్లో అత్యంత భారీ వర్షాల హెచ్చరిక కొనసాగుతోంది.

ఒడిశాలో కూడా సెప్టెంబరు 25న అతి భారీ వర్షాలకు, సెప్టెంబరు 26న భారీ వర్షాలకు హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి. డిప్రెషన్ ఉత్తర దిశగా కదులుతున్న కొద్దీ దాని ప్రభావ ప్రాంతం కూడా మారుతుందని ఐఎండీ తెలిపింది.

మేఘాలు ఎలా ఏర్పడుతున్నాయి?

విస్తారమైన మేఘావరణం ఏర్పడటానికి ఒకే కారణం ఉండదు. తేమతో కూడిన గాలులు, అల్పపీడనాలు, డిప్రెషన్లు, వాతావరణంలోని వివిధ పొరలలో గాలి ప్రసరణ వంటి అనేక అంశాలు కలిసిపని చేస్తాయి. బంగాళాఖాతం నుంచి భూభాగంలోకి వచ్చే తేమ, తక్కువ పీడన వ్యవస్థల చుట్టూ గాలి కదలికలు కలిసి పెద్ద మేఘ సమూహాలను ఏర్పరచవచ్చు.

అయితే ఒక ఉపగ్రహ చిత్రం మాత్రమే చూసి మొత్తం మేఘావరణానికి ఖచ్చితమైన కారణాన్ని నిర్ణయించడం సాధ్యం కాదు. ఉపగ్రహ చిత్రాలను వాతావరణ మోడళ్లు, ఉపరితల పరిశీలనలు, రాడార్ సమాచారం, గాలుల వివరాలతో కలిపి విశ్లేషించినప్పుడే వర్షాలకు కారణమవుతున్న వ్యవస్థపై స్పష్టత వస్తుంది.

INSAT-3DS ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

INSAT-3DS భారత వాతావరణ పరిశీలనకు ఉపయోగించే ముఖ్యమైన ఉపగ్రహాల్లో ఒకటి. దీని పరిశీలనల ద్వారా మేఘాల విస్తీర్ణం, వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత, తేమ, వాతావరణ వ్యవస్థల కదలికలను గమనించేందుకు సహకారం లభిస్తుంది. థర్మల్ ఇన్‌ఫ్రారెడ్ ఛానల్ ద్వారా మేఘాల పైభాగాల ఉష్ణ లక్షణాలను కూడా గుర్తించవచ్చు. భారత వాతావరణ శాఖ వంటి సంస్థలు ఇటువంటి ఉపగ్రహ సమాచారాన్ని వాతావరణ అంచనాలు, తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితుల పర్యవేక్షణలో ఉపయోగిస్తాయి.

రుతుపవనాలు వెనక్కి వెళ్లడం అంటే వర్షాలు వెంటనే ఆగిపోవు

నైరుతి రుతుపవనాల ఉపసంహరణ ప్రారంభమైందన్నది దేశవ్యాప్తంగా వర్షాలు పూర్తిగా నిలిచిపోతాయనే అర్థం కాదు. రుతుపవనాల తిరోగమనం దశలవారీగా జరుగుతుంది. ఈ సమయంలో కూడా తక్కువ పీడనాలు, డిప్రెషన్లు, స్థానిక వాతావరణ మార్పుల కారణంగా కొన్ని రాష్ట్రాల్లో భారీ వర్షాలు కొనసాగవచ్చు.

తాజా INSAT-3DS చిత్రాలు కూడా అదే విషయాన్ని సూచిస్తున్నాయి. దేశంలోని ఒక వైపు మేఘాలు తగ్గుతుండగా.. మరో వైపు తూర్పు, మధ్య, దక్షిణ ప్రాంతాల్లో విస్తృత మేఘావరణం కొనసాగుతోంది.

ఇక ముందూ వర్ష ప్రభావం

ప్రస్తుతం కదులుతున్న డిప్రెషన్ బలహీనపడే వరకు దాని ప్రభావ ప్రాంతాల్లో వర్షాలు కొనసాగవచ్చని ఐఎండీ అంచనా వేసింది. సెప్టెంబరు 26, 27 తేదీల్లో ఉత్తర భారతంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ నుంచి అత్యంత భారీ వర్షాల హెచ్చరికలు ఉండటంతో స్థానిక వాతావరణ సూచనలను ప్రజలు గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది.

అంతరిక్షం నుంచి కనిపించిన ఈ భారీ మేఘావరణం చూడటానికి ఆసక్తికరంగా ఉన్నప్పటికీ.. దాని వెనుక ఉన్న అసలు కథ వాతావరణ వ్యవస్థల పరస్పర ప్రభావమే. రుతుపవనాల ఉపసంహరణ ప్రారంభమైనా, వర్షకాల ప్రభావం ఒక్కసారిగా ముగియదని ఈ పరిణామం మరోసారి స్పష్టం చేస్తోంది. ఉపగ్రహ పరిశీలనలు, ఐఎండీ అంచనాలు కలిసి చూస్తే వచ్చే కొన్ని రోజుల్లో ప్రాంతాల వారీగా వాతావరణ పరిస్థితుల్లో గణనీయమైన మార్పులు ఉండే అవకాశం కనిపిస్తోంది.