రాయలసీమలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సాటిలైట్ ప్రాజెక్ట్! ₹25 వేల కోట్లతో చంద్రబాబు భారీ స్పేస్ ప్లాన్!

AP Space Policy 4.0: 1971 నుంచి శ్రీహరికోటలో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) రాకెట్లను ప్రయోగిస్తోంది. ప్రతి ప్రయోగానికి ముందు రాకెట్ నమూనాలను తిరుమల శ్రీవారి ఆలయానికి తీసుకెళ్లి పూజలు చేయించడం కూడా ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం. అయితే ఇంతటి చారిత్రక సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, అంతరిక్ష రంగానికి అవసరమైన పరికరాల తయారీలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పెద్దగా భాగస్వామ్యం లేకుండా పోయింది. రాకెట్ ప్రయోగాలకు అవసరమైన కీలక భాగాలు దేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాల్లో తయారవుతున్నాయి. కేరళలో రాకెట్ డిజైన్, తమిళనాడులో లిక్విడ్ ఇంజిన్లు, బెంగళూరులో ఉపగ్రహాల తయారీ, హైదరాబాద్‌లో ప్రైవేట్ రాకెట్ల అభివృద్ధి జరుగుతున్నాయి. ఉదాహరణకు హైదరాబాద్‌కు చెందిన ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థల రాకెట్ ప్రాజెక్టులు కూడా ఈ రంగంలో ముందుకు వస్తున్నాయి. ఇలా దేశంలోని అంతరిక్ష పరిశ్రమకు అవసరమైన అనేక కీలక కార్యకలాపాలు ఇతర ప్రాంతాల్లో జరుగుతుంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాత్రం ప్రయోగాలకు కౌంట్‌డౌన్ చెప్పే ప్రాంతంగానే మిగిలిపోయింది. ఈ పరిస్థితిని మార్చి రాకెట్ తయారీ నుంచి ఉపగ్రహాల నిర్మాణం వరకు అన్ని కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా రాష్ట్రాన్ని తీర్చిదిద్దాలన్నది ప్ర

AP Space Policy 4.0
AP Space Policy 4.0

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మరో ఇస్రో.. రూ.25 వేల కోట్లతో అంతరిక్ష పరిశ్రమకు భారీ ప్రణాళిక..

బెంగళూరు, తమిళనాడుకు పోటీగా ఏపీ.. లేపాక్షి నుంచి తిరుపతి వరకు స్పేస్ ఇండస్ట్రీ హబ్‌లు..

55 ఏళ్లుగా రాకెట్ల ప్రయోగాలకే పరిమితమైన ఏపీ

1971 నుంచి శ్రీహరికోటలో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) రాకెట్లను ప్రయోగిస్తోంది. ప్రతి ప్రయోగానికి ముందు రాకెట్ నమూనాలను తిరుమల శ్రీవారి ఆలయానికి తీసుకెళ్లి పూజలు చేయించడం కూడా ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం. అయితే ఇంతటి చారిత్రక సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, అంతరిక్ష రంగానికి అవసరమైన పరికరాల తయారీలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పెద్దగా భాగస్వామ్యం లేకుండా పోయింది. రాకెట్ ప్రయోగాలకు అవసరమైన కీలక భాగాలు దేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాల్లో తయారవుతున్నాయి. కేరళలో రాకెట్ డిజైన్, తమిళనాడులో లిక్విడ్ ఇంజిన్లు, బెంగళూరులో ఉపగ్రహాల తయారీ, హైదరాబాద్‌లో ప్రైవేట్ రాకెట్ల అభివృద్ధి జరుగుతున్నాయి. ఉదాహరణకు హైదరాబాద్‌కు చెందిన ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థల రాకెట్ ప్రాజెక్టులు కూడా ఈ రంగంలో ముందుకు వస్తున్నాయి. ఇలా దేశంలోని అంతరిక్ష పరిశ్రమకు అవసరమైన అనేక కీలక కార్యకలాపాలు ఇతర ప్రాంతాల్లో జరుగుతుంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాత్రం ప్రయోగాలకు కౌంట్‌డౌన్ చెప్పే ప్రాంతంగానే మిగిలిపోయింది. ఈ పరిస్థితిని మార్చి రాకెట్ తయారీ నుంచి ఉపగ్రహాల నిర్మాణం వరకు అన్ని కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా రాష్ట్రాన్ని తీర్చిదిద్దాలన్నది ప్రస్తుత లక్ష్యం.

శ్రీహరికోట ఆధిపత్యానికి తమిళనాడు నుంచి కొత్త సవాలు

ఇప్పటివరకు చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాలకు శ్రీహరికోట కీలక కేంద్రంగా ఉంది. అయితే తమిళనాడులోని కులశేఖరపట్నంలో భారతదేశం రెండో రాకెట్ ప్రయోగ కేంద్రం ఏర్పాటవుతుండటం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త సవాలుగా మారుతోంది. సుమారు రూ.986 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్టును 2027 నాటికి అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ కేంద్రం అందుబాటులోకి వస్తే చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాల్లో భారత్‌కు మరో కీలక వేదిక లభిస్తుంది.

అయితే శ్రీహరికోట నుంచి ఉపగ్రహాలను ధ్రువ కక్ష్యల్లోకి పంపే సమయంలో ఒక భౌగోళిక సమస్య ఎదురవుతుంది. రాకెట్ నేరుగా దక్షిణ దిశగా ప్రయాణించాలంటే మధ్యలో శ్రీలంక ఉంటుంది. మరో దేశ భూభాగం మీదుగా రాకెట్ ప్రయాణించకుండా ఉండేందుకు శాస్త్రవేత్తలు దాని ప్రయాణ మార్గాన్ని మార్చాల్సి వస్తుంది. మొదట ఆగ్నేయ దిశగా మళ్లించి, శ్రీలంకను దాటిన తర్వాత మళ్లీ దక్షిణ దిశగా ప్రయాణించేలా రాకెట్‌కు మార్గాన్ని నిర్దేశిస్తారు. ఈ విధానాన్ని 'డాగ్ లెగ్ మాన్యువర్' (Dog-leg Manoeuvre) అంటారు.

ఈ మార్గం వల్ల రాకెట్ అదనపు దూరం ప్రయాణించాల్సి వస్తుంది. ఫలితంగా ఇంధన వినియోగం పెరుగుతుంది. పీఎస్‌ఎల్‌వీ, ఎల్‌వీఎం3 వంటి భారీ రాకెట్లకు అదనపు ఇంధన భారాన్ని మోయగల సామర్థ్యం ఉంటుంది. కానీ 260 నుంచి 290 కిలోల బరువున్న చిన్న ఉపగ్రహాలను మోసుకెళ్లే ప్రైవేట్ రాకెట్లకు ప్రతి కిలో ఇంధనం, పేలోడ్ సామర్థ్యం ఎంతో ముఖ్యం. ఇలాంటి రాకెట్లకు అదనపు ప్రయాణ మార్గం ఆర్థికంగా భారంగా మారుతుంది.

కులశేఖరపట్నం నుంచి దక్షిణ దిశగా నేరుగా ప్రయోగాలు నిర్వహించే అవకాశం ఉండటంతో ఈ సమస్యను కొంతవరకు అధిగమించవచ్చు. అందుకే తమిళనాడులో కొత్త అంతరిక్ష కేంద్రం అందుబాటులోకి వస్తే చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాల విషయంలో శ్రీహరికోటకు పోటీ పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ పరిణామాన్ని ముందుగానే గుర్తించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కేవలం రాకెట్ ప్రయోగ కేంద్రంగా కొనసాగడం కంటే, అంతరిక్ష పరిశ్రమకు అవసరమైన తయారీ, పరిశోధన, పరీక్షల కేంద్రంగా ఎదగాలని భావిస్తోంది.

పొరుగు రాష్ట్రాల పరిశ్రమలను ఆకర్షించే ఏపీ వ్యూహం

పరిశ్రమల ఏర్పాటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ అనుసరిస్తున్న మరో వ్యూహం కూడా ఆసక్తికరంగా ఉంది. పొరుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రధాన పారిశ్రామిక నగరాలకు సమీపంలో తక్కువ ధరకు భూములు, వేగవంతమైన అనుమతులు అందించడం ద్వారా కంపెనీలను రాష్ట్రానికి ఆకర్షించాలనేది ఈ వ్యూహం. గతంలో చెన్నైకి సమీపంలో శ్రీసిటీని అభివృద్ధి చేయడం, బెంగళూరుకు దగ్గరగా కియా మోటార్స్ వంటి పరిశ్రమలను ఆకర్షించడం ఈ విధానానికి ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు.

ఇదే తరహాలో అంతరిక్ష పరిశ్రమల విషయంలోనూ బెంగళూరు, చెన్నైలోని పారిశ్రామిక, పరిశోధనా వనరులను ఉపయోగించుకునేలా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రణాళిక రూపొందిస్తోంది. ఇందుకోసం 2025 జూలైలో ఏపీ స్పేస్ పాలసీ 4.0ను ప్రకటించి, సుమారు రూ.25 వేల కోట్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించే లక్ష్యంతో ప్రత్యేక అంతరిక్ష పరిశ్రమల ప్రణాళికను ముందుకు తీసుకొచ్చింది.

లేపాక్షి, తిరుపతి.. రెండు నగరాలతో స్పేస్ ఇండస్ట్రీ మాస్టర్ ప్లాన్

ఈ ప్రణాళికలో లేపాక్షి, తిరుపతి ప్రాంతాలకు రెండు విభిన్న బాధ్యతలు అప్పగించారు. బెంగళూరుకు సుమారు 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లేపాక్షిని పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణల కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలని భావిస్తున్నారు. బెంగళూరులో ఇప్పటికే ఇస్రో పరిశోధనా కేంద్రాలు, ఏరోస్పేస్ సంస్థలు, రక్షణ రంగ ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. అక్కడ అందుబాటులో ఉన్న శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజినీర్లు, సాంకేతిక నిపుణుల ప్రతిభను లేపాక్షి ద్వారా ఉపయోగించుకోవచ్చనేది ప్రభుత్వ ఆలోచన.

మరోవైపు శ్రీహరికోటకు సుమారు 70 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న తిరుపతి పరిసర ప్రాంతాలను రాకెట్ విడిభాగాల తయారీ, అసెంబ్లీ, ఇంజిన్ల పరీక్షలకు అనువైన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. రాకెట్ తయారీకి అవసరమైన పరికరాలు, హార్డ్‌వేర్, ఇతర కీలక భాగాల ఉత్పత్తి ఇక్కడ చేపట్టేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు. ఈ రెండు ప్రాంతాలు కలిపి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సమగ్ర అంతరిక్ష పరిశ్రమల వ్యవస్థను అందించాలన్నది మాస్టర్ ప్లాన్ ఉద్దేశం.

కర్ణాటకలోని దేవనహళ్లి ప్రాంతంలో ఏరోస్పేస్ పార్కు ఏర్పాటుకు భూసేకరణ ప్రక్రియ 2025 జూలైలో ఆలస్యమైన సమయంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బెంగళూరు వెలుపల 8,000 ఎకరాలకు పైగా సిద్ధంగా ఉన్న భూమిని అంతరిక్ష, ఏరోస్పేస్ కంపెనీలకు ప్రతిపాదించినట్లు ఈ ప్రణాళికలో పేర్కొన్నారు. పొరుగు రాష్ట్రాల్లో ఎదురయ్యే భూమి, అనుమతుల సమస్యలను అవకాశంగా మలుచుకోవడమే ఈ వ్యూహంలోని ప్రధాన ఉద్దేశం.

అనంతపురం పొడి భూములే రాకెట్ ఇంజిన్ల పరీక్షలకు అనువైన వేదిక!

రాయలసీమలోని అనంతపురం జిల్లా దేశంలోనే అత్యంత తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే ప్రాంతాల్లో ఒకటి. సాధారణంగా వర్షాలు తక్కువగా కురవడం, విస్తారమైన పొడి భూములు ఉండటం వ్యవసాయానికి ప్రతికూలంగా కనిపిస్తాయి. కానీ అంతరిక్ష పరిశ్రమకు మాత్రం ఇవే ప్రత్యేకమైన అవకాశాలుగా మారుతున్నాయి. జనసాంద్రత తక్కువగా ఉండే విస్తారమైన స్క్రబ్‌ల్యాండ్ ప్రాంతాలు రాకెట్ ఇంజిన్ల పరీక్షలకు అనువుగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా అధిక శక్తితో పనిచేసే రాకెట్ ఇంజిన్లను పరీక్షించే సమయంలో భద్రతకు తగినంత ఖాళీ ప్రదేశం అవసరం. ఈ విషయంలో అనంతపురం ప్రాంతానికి అనుకూలత ఉందని అంతరిక్ష సంస్థలు భావిస్తున్నాయి.

ఆస్ట్రోబేస్ (Astrobase) అనే సంస్థ అనంతపురం పొడి భూముల్లో ఫుల్ ఫ్లో స్టేజ్డ్ కంబషన్ (Full-Flow Staged Combustion) రాకెట్ ఇంజిన్లను పరీక్షిస్తోంది. ఇది అత్యాధునిక రాకెట్ ప్రొపల్షన్ సాంకేతికతల్లో ఒకటి. ఇలాంటి ఇంజిన్లను అభివృద్ధి చేయడం, పరీక్షించడం ద్వారా భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగానికి కొత్త సాంకేతిక సామర్థ్యాలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.

ఇక తిరుపతిలోనూ పలు ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థలు తమ కార్యకలాపాలను విస్తరిస్తున్నాయి. స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ (Skyroot Aerospace) సంస్థకు 294 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో సముదాయాన్ని కేటాయించినట్లు ప్రణాళికలో పేర్కొన్నారు. తమిళనాడు నుంచి కార్యకలాపాలను తరలిస్తున్న ది గిల్డ్ (The Guild) సంస్థకు 150 ఎకరాల సముదాయాన్ని ప్రతిపాదించారు. స్పేస్‌ఫీల్డ్స్ (SpaceFields) కూడా రాష్ట్రంలో భూమిని పొంది అంతరిక్ష పరిశ్రమల వ్యవస్థలో భాగమైంది. ఈ సంస్థల రాకతో రాకెట్ విడిభాగాల తయారీ, పరీక్షలు, పరిశోధనలకు అవసరమైన పారిశ్రామిక వాతావరణం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

పుట్టపర్తిలో రూ.15 వేల కోట్ల AMCA ప్రాజెక్టు.. 7,500 ఉద్యోగాల లక్ష్యం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏరోస్పేస్ రంగ అభివృద్ధికి సంబంధించి మరో కీలక ప్రాజెక్టు పుట్టపర్తి ప్రాంతంలో ప్రతిపాదించబడింది. భారత వైమానిక దళం కోసం అభివృద్ధి చేస్తున్న ఐదో తరం యుద్ధ విమానం అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (AMCA)కు సంబంధించిన ఇంటిగ్రేషన్ అండ్ ఫ్లైట్ టెస్ట్ సెంటర్ ఏర్పాటుకు 2026 మేలో శంకుస్థాపన చేసినట్లు ఈ ప్రాజెక్టు వివరాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. సుమారు రూ.15 వేల కోట్ల పెట్టుబడితో చేపట్టే ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా దాదాపు 7,500 ఉద్యోగాలు కల్పించాలనే లక్ష్యం ఉంది.

ఇది కేవలం ఒక విమాన తయారీ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు. రక్షణ రంగ పరిశోధనలు, విమాన సాంకేతికత, ఎలక్ట్రానిక్స్, అధునాతన ఇంజినీరింగ్ రంగాల్లోనూ రాష్ట్రానికి అవకాశాలను తీసుకురాగలదు. బెంగళూరులో పరిశోధనలు, సాంకేతిక మేధస్సు అందుబాటులో ఉంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తయారీ, పరీక్షలు, ప్రయోగాత్మక కార్యకలాపాలు నిర్వహించాలనే ఆలోచన ఈ వ్యూహంలో కనిపిస్తోంది. 'మేధస్సు బెంగళూరులో పనిచేస్తే.. సాంకేతిక అగ్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వెలుగుతుంది' అనే భావనతో ఈ ప్రణాళిక ముందుకు సాగుతోంది.

2008లో విఫలమైన లేపాక్షి ప్రాజెక్టు.. ఇప్పుడు ఎందుకు భిన్నం?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో లేపాక్షిని పారిశ్రామిక, సాంకేతిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలనే ఆలోచన కొత్తది కాదు. 2008లోనే లేపాక్షి నాలెడ్జ్ హబ్ పేరుతో భారీ ప్రాజెక్టును ప్రతిపాదించారు. సుమారు రూ.10 వేల కోట్ల పెట్టుబడితో ఏరోస్పేస్, డ్రోన్లు, ఐటీ రంగాలకు సంబంధించిన పరిశ్రమలను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. మొత్తం 16 జోన్లుగా అభివృద్ధి చేసి, సుమారు 1.5 లక్షల ఉద్యోగాలు కల్పిస్తామని అప్పట్లో హామీ ఇచ్చారు.

కానీ ఈ ప్రాజెక్టు అనుకున్న విధంగా ముందుకు సాగలేదు. భూముల వ్యవహారంలో వివాదాలు తలెత్తాయి. ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) భూములను స్వాధీనం చేసుకోవడం, బ్యాంకుల మధ్య రుణాలు, ఆస్తులకు సంబంధించిన వివాదాలు జాతీయ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) వరకు వెళ్లడం వంటి పరిణామాలతో ప్రాజెక్టు నిలిచిపోయింది. భూములపై న్యాయపరమైన చిక్కులు కొనసాగడంతో రైతులు, స్థానిక ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. భారీ ప్రకటనలతో ప్రారంభమైన ప్రాజెక్టు చివరకు ఆచరణలోకి రాకుండా నిలిచిపోయింది.

అయితే 2026లో ముందుకు తీసుకొస్తున్న అంతరిక్ష పరిశ్రమల ప్రణాళిక గతంలో మాదిరిగా కేవలం భూముల కేటాయింపులు, పెట్టుబడుల ప్రకటనలకే పరిమితం కాకూడదన్నది ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఇందుకోసం మూడు ప్రధాన అంశాలను ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటోంది.

మొదటిది.. ఇప్పటికే పరిశ్రమల కార్యకలాపాలు ప్రారంభం కావడం. స్కైరూట్, స్పేస్‌ఫీల్డ్స్, ది గిల్డ్, ఆస్ట్రోబేస్ వంటి సంస్థలు రాష్ట్రంలో భూములు పొందడం, పరీక్షలు నిర్వహించడం, కార్యకలాపాలను విస్తరించడం ఈ ప్రణాళికకు కొంత వాస్తవికతను అందిస్తున్నాయి. అంటే పరిశ్రమలు రావడానికి అవసరమైన ప్రాథమిక వాతావరణం ఏర్పడుతోంది.

రెండోది.. దేశంలో అంతరిక్ష స్టార్టప్‌ల సంఖ్య పెరగడం. 2008లో భారతదేశంలో ప్రైవేట్ అంతరిక్ష స్టార్టప్‌ల వ్యవస్థ దాదాపుగా అందుబాటులో లేదు. కానీ ప్రస్తుతం 400కు పైగా స్పేస్ స్టార్టప్‌లు పనిచేస్తున్నాయని ఈ రంగానికి సంబంధించిన గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇస్రోకు మాత్రమే పరిమితమైన అంతరిక్ష రంగం ఇప్పుడు ప్రైవేట్ కంపెనీలకు కూడా విస్తరించింది. రాకెట్ తయారీ, ఉపగ్రహాల అభివృద్ధి, అంతరిక్ష సేవలు, ఇంజిన్ల పరిశోధన వంటి విభాగాల్లో కొత్త సంస్థలు ముందుకొస్తున్నాయి. దీంతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పెట్టుబడులు ఆకర్షించే అవకాశం పెరిగింది.

మూడోది.. పెట్టుబడిదారులకు చట్టపరమైన భరోసా కల్పించడం. గతంలో ప్రభుత్వాలు మారడం, భూవివాదాలు, అనుమతుల సమస్యల కారణంగా అనేక ప్రాజెక్టులు నిలిచిపోయాయి. ఇలాంటి పరిస్థితులు మళ్లీ తలెత్తకుండా పెట్టుబడుల రక్షణకు సంబంధించిన చట్టపరమైన ఏర్పాట్లను ప్రభుత్వం ముందుకు తెచ్చింది. భూమి రాయితీలు, ప్రభుత్వ అనుమతులు వంటి హామీలను రాజకీయ మార్పులతో సంబంధం లేకుండా కొనసాగించేలా ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్రొటెక్షన్ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చినట్లు ప్రణాళికలో పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థలకు మరింత విశ్వాసం కల్పించాలనేది ఉద్దేశం.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అంతరిక్ష పరిశ్రమలతో ఎలాంటి ప్రయోజనాలు?

రూ.25 వేల కోట్ల అంతరిక్ష పరిశ్రమల ప్రణాళిక విజయవంతమైతే ఆంధ్రప్రదేశ్ పారిశ్రామిక రంగంలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు రాష్ట్రానికి పరిమితమైన రాకెట్ ప్రయోగ కేంద్రం గుర్తింపు, రాకెట్ల తయారీ, ఉపగ్రహాల నిర్మాణం, ఇంజిన్ల పరీక్షలు, పరిశోధనల వరకు విస్తరించవచ్చు. దీనివల్ల ఏరోస్పేస్ ఇంజినీర్లు, శాస్త్రవేత్తలు, సాంకేతిక నిపుణులు, తయారీ రంగ కార్మికులకు ఉపాధి అవకాశాలు పెరగవచ్చు. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు కూడా రాకెట్ విడిభాగాలు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, ప్రత్యేక లోహాల తయారీ వంటి రంగాల్లో అవకాశాలు లభించవచ్చు.

అయితే ఈ లక్ష్యాలను సాధించడం అంత సులభం కాదు. భూముల కేటాయింపులు, మౌలిక సదుపాయాలు, నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులు, పెట్టుబడుల సమీకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణమైన పరీక్షా కేంద్రాల నిర్మాణం వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి. ప్రకటించిన పెట్టుబడులు వాస్తవ పరిశ్రమలుగా మారడం, ప్రాజెక్టులు నిర్ణీత సమయంలో పూర్తవడం, స్థానిక యువతకు ఉద్యోగాలు లభించడం ద్వారా మాత్రమే ఈ ప్రణాళిక విజయాన్ని అంచనా వేయగలం.

మొత్తంగా చూస్తే, 55 ఏళ్లుగా దేశానికి రాకెట్ ప్రయోగ వేదికగా సేవలందిస్తున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇప్పుడు అంతరిక్ష పరిశ్రమల తయారీ కేంద్రంగా ఎదగాలని ప్రయత్నిస్తోంది. లేపాక్షిలో పరిశోధనలు, తిరుపతిలో తయారీ, అనంతపురంలో ఇంజిన్ల పరీక్షలు, పుట్టపర్తిలో రక్షణ విమాన సాంకేతికత.. ఇలా విభిన్న ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక బాధ్యతలు అప్పగించే వ్యూహం రాష్ట్రానికి కొత్త పారిశ్రామిక అవకాశాలను తెచ్చిపెట్టవచ్చు. ఒకప్పుడు రాకెట్ ప్రయోగానికి కౌంట్‌డౌన్ చెప్పిన రాష్ట్రం.. భవిష్యత్తులో రాకెట్ల తయారీ, పరీక్షలు, సాంకేతిక అభివృద్ధిలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందా? అనేది ఈ భారీ ప్రణాళిక అమలు తీరుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

Tags

Be the first to react

Latest