రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ఇప్పుడు రెండు దేశాల మధ్య జరిగే యుద్ధంగా మాత్రమే మిగలలేదు. ఇది ప్రపంచ రాజకీయాలు, సైనిక వ్యూహాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థలు, దౌత్య సంబంధాలను ప్రభావితం చేసే స్థాయికి చేరింది. ఐక్యరాజ్యసమితిలో జరిగిన ఓటింగ్ తీరు చూస్తే, దేశాలు న్యాయం–అన్యాయం కన్నా తమ ప్రయోజనాలను ముందుగా చూసుకుంటున్నట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ రష్యాపై ఆంక్షలు విధించినప్పటికీ, చమురు–గ్యాస్ రంగంలో మినహాయింపులు ఇవ్వడం వారి ద్వంద్వ వైఖరిని బయటపెడుతోంది.
ఈ పరిణామాలను గల్ఫ్ దేశాలు అత్యంత జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి. రష్యా హెచ్చరికలతో అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు భారీగా పెరిగాయి. యూరోపియన్ దేశాలకు ఇంధన సరఫరా నిలిచిపోకుండా గల్ఫ్ దేశాలు ముందుకు రావాలని అమెరికా ప్రయత్నించినా, ఆశించిన స్థాయిలో స్పందన లభించలేదు. ఇంధన ధరల పెరుగుదల వల్ల ప్రజల్లో అసంతృప్తి పెరుగుతుందనే భయం యూరోప్ దేశాలను వెంటాడుతోంది.
గతంలో రక్షణ అవసరాల కోసం గల్ఫ్ దేశాలు పూర్తిగా అమెరికాపై ఆధారపడేవి. కానీ గత ఆరేళ్లుగా పరిస్థితి మారింది. సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని OPECలో రష్యా చేరడంతో ‘OPEC Plus’ ఏర్పడి, ప్రపంచ చమురు ధరలపై ఈ దేశాలకు గట్టి నియంత్రణ లభించింది. దీంతో గల్ఫ్ దేశాలు రష్యాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం పెంచుకున్నాయి.
మధ్యప్రాచ్యంలో ఉన్న రాజకీయ, మతపరమైన విభేదాలు కూడా ఈ సమీకరణల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. సిరియా, లిబియా వంటి దేశాలు యూరోప్కు ఇంధన రవాణాలో కీలక మార్గాలు. ఈ దేశాల్లో రష్యా సైనిక స్థావరాలు ఉండటంతో అక్కడి ప్రభుత్వాలు రష్యాకు అనుకూలంగా నిలుస్తున్నాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి ఓటింగ్లో చాలా గల్ఫ్ దేశాలు, భారత్, చైనా, పాకిస్థాన్ తటస్థ వైఖరిని అవలంబించడం గమనార్హం. ఇది రష్యా నిగూఢమైన, మౌన దౌత్యానికి నిదర్శనం.
అరబ్బు ప్రపంచంలో ఆహార భద్రత కూడా కీలక అంశంగా మారింది. అనేక దేశాల్లో రష్యా, ఉక్రెయిన్ నుంచి వచ్చే గోధుమలే ప్రధాన ఆహారం. రొట్టె ధరలు పెరిగితే ప్రభుత్వాలే కూలిపోయిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికాపై విశ్వాసం తగ్గి, రష్యా వైపు మొగ్గు చూపడం గల్ఫ్ దేశాలకు వ్యూహాత్మక అవసరంగా మారింది. ఈ పరిస్థితుల్లో భారత్ అవలంబిస్తున్న తటస్థ విధానం దేశ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా సమర్థనీయమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
