దేశంలో రైళ్లపై ఆధారపడే ప్రయాణికుల సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతోంది. తక్కువ ఖర్చుతో, సురక్షితంగా, సుదూర ప్రయాణాలు చేయడానికి రైల్వేనే మెరుగైన మార్గమని ప్రజలు భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ పెరుగుతున్న అవసరాలకు తగినట్లుగా మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం వల్ల ప్రధాన నగరాల్లో రైల్వే స్టేషన్లు తీవ్ర రద్దీతో ఇబ్బంది పడుతున్నాయి. ప్లాట్ఫారమ్లు సరిపోకపోవడం, రైళ్ల నిలుపుదల కోసం లైన్లు లేకపోవడం, కోచుల నిర్వహణలో ఆలస్యం వంటి సమస్యలు తరచూ ఎదురవుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితిని గమనించిన కేంద్ర రైల్వే శాఖ భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఒక కీలకమైన, దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికను సిద్ధం చేసింది.
ఈ ప్రణాళిక ప్రకారం 2030 నాటికి దేశంలోని 48 ప్రధాన నగరాల్లో రైళ్ల నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని రెండింతలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ప్రయాణికుల రద్దీని తగ్గించడం మాత్రమే కాకుండా, రాబోయే పదేళ్లలో మరింత పెరిగే ప్రయాణ అవసరాలను ముందుగానే అంచనా వేసి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇందుకోసం తక్షణ చర్యలు, స్వల్పకాలిక అభివృద్ధి పనులు, దీర్ఘకాలిక మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ అన్నింటినీ ఒకే ప్రణాళికలో భాగంగా అమలు చేయనున్నారు.
ప్రస్తుత టెర్మినల్ స్టేషన్లలో అదనపు ప్లాట్ఫారమ్ల నిర్మాణం ఈ ప్రణాళికలో ప్రధాన అంశం. ఇప్పటికే ఉన్న స్టేషన్ల పరిధిలో రైళ్లను నిలిపేందుకు కొత్త లైన్లు ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, కోచుల శుభ్రత, నిర్వహణ కోసం ప్రత్యేక కోచింగ్ కాంప్లెక్స్లను నిర్మించనున్నారు. దీంతో రైళ్లు సమయానికి బయలుదేరే అవకాశం పెరుగుతుంది. అంతేకాదు, పెద్ద నగరాల చుట్టుపక్కల కొత్త టెర్మినల్స్ను గుర్తించి అక్కడ ఆధునిక సదుపాయాలతో స్టేషన్లు నిర్మించే ఆలోచన కూడా ఉంది. దీని వల్ల ఒకే స్టేషన్పై ఉన్న భారం తగ్గి, ప్రయాణికుల రద్దీ నగర పరిధిలో సమానంగా విస్తరిస్తుంది.
రైళ్ల రాకపోకలు వేగంగా, సులభంగా సాగేందుకు సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థలను పూర్తిగా ఆధునీకరించనున్నారు. ఒకే మార్గంలో ఎక్కువ రైళ్లు నడిచేలా మల్టీట్రాకింగ్ పనులు చేపట్టనున్నారు. టెర్మినల్ స్టేషన్లతో పాటు వాటికి సమీపంలోని చిన్న స్టేషన్లను కూడా అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ప్రయాణికులు ప్రత్యామ్నాయ స్టేషన్లను వినియోగించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది నగరాల్లో రద్దీ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారంగా మారుతుందని రైల్వే అధికారులు భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళికలో ఢిల్లీ, ముంబై, చెన్నై, బెంగళూరు వంటి మెట్రో నగరాలతో పాటు తెలుగు రాష్ట్రాలకు చెందిన హైదరాబాద్, విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి నగరాలు చోటు దక్కించుకున్నాయి. తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజలకు ఇది పెద్ద శుభవార్తగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈ నగరాల్లో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడితే రోజువారీ ప్రయాణికులకు, దీర్ఘదూర ప్రయాణికులకు మరింత సౌకర్యం కలుగుతుంది. పర్యాటకం, వ్యాపారం, ఉపాధి అవకాశాలపై కూడా దీనివల్ల సానుకూల ప్రభావం పడనుంది.
ప్రతి జోనల్ రైల్వే తమ పరిధిలోని డివిజన్లలో కూడా రైళ్ల సామర్థ్యాన్ని పెంచేలా ప్రత్యేక ప్రణాళికలు రూపొందించాలని కేంద్రం ఆదేశాలు జారీ చేసింది. దేశవ్యాప్తంగా రైల్వే నెట్వర్క్ మరింత బలపడుతుందని, అనుసంధానత మెరుగవుతుందని కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ స్పష్టం చేశారు. 2030 లక్ష్యంగా చేపట్టిన ఈ చర్యలు భారత రైల్వే చరిత్రలో మరో కీలక మలుపుగా నిలవనున్నాయని అధికారులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
