- కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రూ. 2.87 లక్షల కోట్ల రికార్డు డివిడెండ్..
- Business: రూ. 91.97 లక్షల కోట్లకు చేరిన ఆస్తి-అప్పుల పట్టీ..
Indian Economy: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) ఆస్తి-అప్పుల పట్టీ (బ్యాలెన్స్ షీట్) 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రికార్డు స్థాయిలో వృద్ధి చెందింది. దేశీయ పెట్టుబడులు, పసిడి నిల్వలు, విదేశీ పెట్టుబడులు భారీగా పెరగడంతో, ఆర్బీఐ బ్యాలెన్స్ షీట్ పరిమాణం 20.6 శాతం పెరిగి రూ. 91.97 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఈ మేరకు శుక్రవారం విడుదల చేసిన వార్షిక నివేదికలో ఆర్బీఐ వివరాలను వెల్లడించింది. అంతేకాకుండా, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రికార్డు స్థాయిలో రూ. 2.87 లక్షల కోట్ల డివిడెండ్ను ప్రకటించింది. నివేదిక ప్రకారం 2026 మార్చి 31 నాటికి ఆర్బీఐ బ్యాలెన్స్ షీట్, అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే రూ. 15.72 లక్షల కోట్ల మేర పెరిగింది. గత ఏడాది ఇదే సమయానికి బ్యాలెన్స్ షీట్ విలువ రూ. 76.25 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. ఈ వృద్ధిరేటు గత ఆర్థిక సంవత్సరం (FY25) నాటి 8.2 శాతంతో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువ. తాజా వృద్ధితో ఆర్బీఐ బ్యాలెన్స్ షీట్ పరిమాణం దేశ జీడీపీలో 26.4 శాతానికి సమానంగా ఉండటం గమనార్హం.
ఈ భారీ వృద్ధికి ప్రధాన కారణాలను నివేదికలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. దేశీయ పెట్టుబడులు 44.9 శాతం, పసిడి నిల్వలు 63.8 శాతం, విదేశీ పెట్టుబడులు 7.9 శాతం పెరిగాయి. దీనివల్ల మొత్తం ఆస్తులలో దేశీయ ఆస్తుల వాటా గతేడాది 25.7 శాతం నుంచి 29.1 శాతానికి పెరిగింది. అదే సమయంలో, విదేశీ ఆస్తుల వాటా 74.3 శాతం నుంచి 70.9 శాతానికి తగ్గింది. విదేశీ ఆస్తుల కన్నా దేశీయ ఆస్తులు వేగంగా పెరిగినట్లు ఇది సూచిస్తోంది. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆర్బీఐ తన ఎకనామిక్ క్యాపిటల్ ఫ్రేమ్వర్క్లో భాగంగా రూ. 1.09 లక్షల కోట్లను కంటింజెన్సీ ఫండ్కు బదిలీ చేసింది. అదేవిధంగా కేంద్రానికి ప్రకటించిన రూ. 2.87 లక్షల కోట్ల డివిడెండ్, ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియా సంక్షోభం వల్ల ఎదురవుతున్న ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి ప్రభుత్వానికి ఎంతగానో దోహదపడనుంది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఆర్బీఐ బ్యాలెన్స్ షీట్ క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తోంది. FY23లో రూ. 63.45 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న బ్యాలెన్స్ షీట్, FY24లో రూ. 70.47 లక్షల కోట్లకు, FY25లో రూ. 76.25 లక్షల కోట్లకు పెరిగి, ఇప్పుడు రూ. 91.97 లక్షల కోట్ల మైలురాయిని దాటింది.
ఈ అసాధారణ ఆర్థిక వృద్ధి దేశ కేంద్ర బ్యాంక్ యొక్క స్థిరత్వాన్ని మరియు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క పటిష్టతను చాటిచెబుతోందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నప్పటికీ, ఆర్బీఐ తన పసిడి నిల్వలను 63.8 శాతం మేర భారీగా పెంచుకోవడం ద్వారా రూపాయి విలువకు మరింత రక్షణ కల్పించినట్లయింది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేయనున్న రూ. 2.87 లక్షల కోట్ల మిగులు నిధులు రాబోయే బడ్జెట్ లో ద్రవ్యలోటును అదుపు చేయడానికి, అలాగే దేశంలో మౌలిక వసతుల కల్పన వంటి అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు భారీగా నిధులు కేటాయించడానికి ప్రభుత్వానికి పెద్ద ఊరటనివ్వనున్నాయి. గ్లోబల్ మార్కెట్ ఒడిదొడుకులను తట్టుకుంటూ దేశీయ మార్కెట్లను సురక్షితంగా ఉంచడంలో ఆర్బీఐ అవలంబించిన వ్యూహాత్మక విధానాలే ఈ చారిత్రాత్మక మైలురాయికి కారణమని నిపుణులు కొనియాడుతున్నారు.
