S Janaki: గాన కోకిల ఇక లేరు.. తెలుగు గడ్డపై జననం.. కన్నడ, మలయాళ గుండెల్లో స్థానం.. మధుర గాయని గుండెపోటుతో కన్నుమూత!

• ఆమె మృతితో భారతీయ సంగీతంలో ఒక శకం ముగిసిందన్న ప్రముఖులు..
  
  
• 2013లో ప్రకటించిన పద్మభూషణ్ను సున్నితంగా తిరస్కరించిన వైనం..

S Janaki: భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచంలో తనకంటూ ఒక సువర్ణాధ్యాయాన్ని లిఖించుకున్న ప్రముఖ గాయని, 'దక్షిణ భారత గాన కోకిల'గా ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఎస్.జానకి (శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి జానకి) ఇకలేరు. గత కొంతకాలంగా వయోభారంతో పాటు వివిధ అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆమె, శనివారం (జూలై 11) రాత్రి కర్ణాటకలోని మైసూరు నగరంలో గుండెపోటుతో తుదిశ్వాస విడిచారు. మరణించే సమయానికి ఆమె వయసు 88 సంవత్సరాలు. సుమారు ఆరు దశాబ్దాల పాటు తన అద్భుత గాన మాధుర్యంతో కోట్లాది మంది సంగీత ప్రియులను మంత్రముగ్ధులను చేసిన జానకమ్మ మరణంతో భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచంలో ఒక సుదీర్ఘ శకం ముగిసినట్లయింది.

ఆమె మనవరాలు అప్సర వైద్యుల ఈ విషాద వార్తను మీడియాకు అధికారికంగా వెల్లడించి ధ్రువీకరించారు. శనివారం మధ్యాహ్నం జానకమ్మకు హఠాత్తుగా తీవ్ర గుండెపోటు రావడంతో కుటుంబ సభ్యులు ఆమెను వెంటనే మధ్యాహ్నం 12.49 గంటల సమయంలో మైసూరులోని అపోలో ఆసుపత్రికి తరలించారు. అక్కడ అత్యవసర విభాగంలో వైద్యులు శ్రమించి అత్యంత నిపుణులతో అత్యుత్తమ చికిత్స అందించినప్పటికీ ఫలితం లేకపోయింది. పరిస్థితి విషమించడంతో ఆమె రాత్రి 7.30 గంటల ప్రాంతంలో తుదిశ్వాస విడిచినట్టు అపోలో ఆసుపత్రి వర్గాలు ప్రత్యేక హెల్త్ బులెటిన్ ద్వారా అధికారికంగా ప్రకటించాయి.

ఈ అమర గాయని నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఉమ్మడి గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె తాలూకా పల్లపట్ల గ్రామంలో 1938 ఏప్రిల్ 23న శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి, సత్యవతి దంపతులకు జానకి జన్మించారు. ఆమె తండ్రి వృత్తిరీత్యా ఆయుర్వేద వైద్యుడు మరియు నిబద్ధత గల ఉపాధ్యాయుడు కావడంతో ఆమె బాల్యం ఎక్కువగా తెలంగాణలోని సిరిసిల్ల ప్రాంతంలో గడిచింది. చిన్నతనం నుంచే సంగీతంపై మక్కువ పెంచుకున్న జానకి, కేవలం తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనే తొలిసారి బహిరంగ వేదికపై భక్తి గీతాలు పాడి తనలోని అసాధారణ గాన ప్రతిభను చాటుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆమెలోని ప్రతిభను గుర్తించిన మేనమామ సలహాతో చలనచిత్ర అవకాశాల కోసం చెన్నై (నాటి మద్రాసు) చేరిన ఆమె, ప్రతిష్టాత్మక ఏవీఎం (AVM) స్టూడియోస్లో ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఆర్. సుదర్శనం వద్ద శిష్యరికం చేస్తూ తన గాన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు.

ఈ క్రమంలోనే 1957లో విడుదలైన తమిళ చిత్రం 'విధియిన్ విలైయాట్టు'తో నేపథ్య గాయనిగా వెండితెరకు అరంగేట్రం చేసిన జానకి, అదే ఏడాది తెలుగులో ఘనవిజయం సాధించిన 'ఎమ్మెల్యే' చిత్రంలో నందమూరి తారకరామారావు సరసన పాట పాడి అందరినీ ఆకట్టుకున్నారు. విశేషం ఏమిటంటే, సింగర్గా కెరీర్ ప్రారంభించిన తొలి సంవత్సరంలోనే ఆమె ఏకంగా ఆరు వేర్వేరు భాషల్లో వరుసగా పాటలు పాడి అప్పట్లోనే చిత్ర పరిశ్రమను అబ్బురపరిచారు.

ఆమె ఆరు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ అప్రతిహత సంగీత ప్రస్థానంలో తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, హిందీతో పాటు భారతదేశంలోని సుమారు 20 ప్రాంతీయ భాషల్లో, అలాగే ఇంగ్లీష్, జపనీస్, జర్మన్ వంటి అంతర్జాతీయ విదేశీ భాషల్లోనూ కలిపి రికార్డు స్థాయిలో 48,000కు పైగా పాటలను ఆలపించి చరిత్ర సృష్టించారు. తన మాతృభాష తెలుగు అయినప్పటికీ, ఆమె తన కెరీర్లో అత్యధికంగా కన్నడ భాషలో, ఆ తర్వాత మలయాళ చిత్రసీమలో వేలాది ఆల్టైమ్ హిట్ పాటలు పాడారు.

పాటలోని సాహిత్య భావాన్ని బట్టి, సందర్భాన్ని బట్టి క్షణాల్లో తన స్వరాన్ని, శైలిని మార్చడంలో ఆమెకు ఆమే సాటి కావడంతో చిత్ర పరిశ్రమ ఆమెను 'క్వీన్ ఆఫ్ ఎక్స్ప్రెషన్ అండ్ మాడ్యులేషన్' అని ఘనంగా కీర్తించింది. నాటి గానగంధర్వుడు పీబీ శ్రీనివాస్, లెజెండ్రీ సింగర్ ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కన్నడ కంఠీరవ డాక్టర్ రాజ్కుమార్లతో కలిసి ఆమె పాడిన వేలాది యుగళగీతాలు (Duets) భారతీయ శ్రోతల హృదయాల్లో ఎప్పటికీ చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి. ముఖ్యంగా మ్యూజికల్ మేస్ట్రో ఇళయరాజా, ఎం.ఎస్. విశ్వనాథన్, ఆస్కార్ విజేత ఏ.ఆర్. రెహమాన్ వంటి మూడు తరాల దిగ్గజ సంగీత దర్శకులతో ఆమె చేసిన సంగీత ప్రయోగాలు అజరామరంగా నిలిచాయి.

ఆమె అద్భుతమైన గాత్ర విశిష్టతకు గుర్తింపుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి 4 అత్యున్నత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు (National Awards), వివిధ దక్షిణాది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి 33 రాష్ట్ర స్థాయి నంది మరియు ఇతర పురస్కారాలు లభించాయి. అలాగే ఆమె సంగీత సేవలను గౌరవిస్తూ మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం ఆమెకు గౌరవ డాక్టరేట్ను ప్రదానం చేసింది. అయితే 2013లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమెను దేశ మూడో అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన 'పద్మభూషణ్' అవార్డుకు ఎంపిక చేయగా, దశాబ్దాల తన సంగీత సేవలకు గానూ 'భారతరత్న' ఇవ్వాల్సి ఉండాలని అభిప్రాయపడుతూ, ప్రాంతీయ వివక్షకు నిరసనగా ఆ పురస్కారాన్ని సున్నితంగా తిరస్కరించి తన ఆత్మగౌరవాన్ని చాటుకున్నారు.

ఆ తర్వాత వయోభారం కారణంగా 2017 అక్టోబర్ 28న మైసూరులో నిర్వహించిన భారీ బహిరంగ సంగీత కచేరీతో ఆమె అధికారికంగా తన గాన ప్రస్థానానికి వీడ్కోలు పలికారు. ఆమె వ్యక్తిగత జీవిత విషయానికి వస్తే, 1959లో వి. రామ్ప్రసాద్ను వివాహం చేసుకోగా వారికి ఒకే ఒక్క కుమారుడు మురళీ కృష్ణ జన్మించారు. అయితే భర్త రామ్ప్రసాద్ 1997లోనే గుండెపోటుతో అకాల మరణం చెందారు. కాగా, ఈ ఏడాది జనవరి నెలలోనే ఆమె ఏకైక కుమారుడు మురళీకృష్ణ సైతం తీవ్ర అనారోగ్య సమస్యలతో కన్నుమూయడం జానకమ్మను మానసికంగా తీవ్రంగా కలచివేసింది. కంటిపాప లాంటి కుమారుడిని కోల్పోయిన కొద్ది నెలలకే జానకి కూడా భౌతికంగా అనంత లోకాలకు దూరమవ్వడంతో యావత్ సినీ ప్రపంచం మరియు సంగీత ప్రియులు శోకసంద్రంలో మునిగిపోయారు.