సంక్రాంతి పండుగ వచ్చేస్తోంది. ఆకాశమంతా రంగురంగుల గాలిపటాలతో నిండిపోయే సమయం దగ్గరపడింది. అయితే, ఈ సరదా కాస్తా విషాదంగా మారకుండా ఉండాలంటే మనం కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించక తప్పదు. ముఖ్యంగా నగరాల్లో నివసించే వారు, రైల్వే లైన్ల సమీపంలో ఉండేవారు అప్రమత్తంగా ఉండాలని దక్షిణ మధ్య రైల్వే (SCR) హెచ్చరిస్తోంది. పండుగ పూట ప్రతి ఇంటా నవ్వులే ఉండాలి తప్ప కన్నీళ్లు ఉండకూడదన్నదే ప్రభుత్వ ఉద్దేశం.
రైల్వే ట్రాక్ల వద్ద గాలిపటాలు ఎగురవేస్తే జరిగే ప్రమాదాలు, చైనా మాంజా వల్ల ఎదురయ్యే ముప్పుల గురించి ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం. రైల్వే స్టేషన్లు లేదా ట్రాక్ల పక్కన గాలిపటాలు ఎగురవేయడం అంటే నేరుగా మృత్యువుతో చెలగాటం ఆడటమే. రైల్వే లైన్ల పైన ఉండే వైర్లలో 25,000 వోల్టుల (25 kV) హైవోల్టేజీ విద్యుత్ ప్రవహిస్తుంది. ఈ తీగలకు మనం వాడే మాంజా తగిలితే చాలు.. ఆ విద్యుత్ సెకను కాలంలోనే మన శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
గాలిపటం దారం వైర్లను నేరుగా తాకక్కర్లేదు, గాలిలో తేమ ఉన్నా లేదా దారం వైరుకు అతి సమీపంలోకి వెళ్లినా 'ఆర్క్' రూపంలో విద్యుత్ ప్రవహించి ప్రాణాలు తీసే అవకాశం ఉంది. గాలిపటాలు లేదా దారాలు ఆ వైర్లపై పడటం వల్ల షార్ట్ సర్క్యూట్ జరిగి రైళ్ల రాకపోకలు నిలిచిపోతాయి. దీనివల్ల వేలమంది ప్రయాణికులు ఇబ్బంది పడతారు.
ప్రభుత్వం ఎన్ని నిషేధాలు విధించినా, మార్కెట్లోకి చైనా మాంజా దొంగచాటుగా వస్తూనే ఉంది. దీనివల్ల కలిగే నష్టాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు. చైనా మాంజాలో లోహపు పొడి (Metallic dust) మరియు రసాయనాలు కలుపుతారు. ఇది విద్యుత్తును చాలా వేగంగా సరఫరా చేస్తుంది. అందుకే రైల్వే లైన్ల దగ్గర ఇది మరీ ప్రమాదకరం.
ఈ దారం చాలా గట్టిగా ఉండటం వల్ల పక్షుల రెక్కలే కాకుండా, బైక్లపై వెళ్లే వాహనదారుల మెడలు, చేతులు తెగిపోయిన ఘటనలు మనం చూస్తూనే ఉన్నాం. ఇటీవల హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో ఒక ఫుడ్ డెలివరీ బాయ్ మెడకు ఈ మాంజా చుట్టుకుని 22 కుట్లు పడటం చూస్తుంటేనే ఈ సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థమవుతుంది.
చైనా మాంజాను అరికట్టడానికి అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నారు. ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్ ఒక అడుగు ముందుకు వేసి, ఎవరైనా చైనా మాంజా విక్రయించే వారి సమాచారం ఇస్తే వారికి రూ. 5,000 రివార్డ్ ఇస్తానని ప్రకటించారు. నగరంలోని దుకాణాలపై పోలీసులు నిరంతరం దాడులు చేస్తున్నారు. చైనా మాంజా విక్రయించే వారి లైసెన్సులు రద్దు చేయడంతో పాటు కేసులు కూడా నమోదు చేస్తున్నారు.
సంక్రాంతిని సురక్షితంగా జరుపుకోవడానికి ఈ సూచనలు పాటించండి. మైదానాల్లో లేదా రైల్వే లైన్లకు దూరంగా ఉన్న బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మాత్రమే గాలిపటాలు ఎగురవేయండి. కేవలం సాధారణ నూలు దారాన్ని (Sada Manja) మాత్రమే వాడండి. ఇది పర్యావరణానికి, పక్షులకు మరియు మనుషులకు సురక్షితం.
పండుగ రోజుల్లో బైక్లపై వెళ్లేటప్పుడు మెడకు స్కార్ఫ్ కట్టుకోవడం లేదా హెల్మెట్ ధరించడం మర్చిపోవద్దు. వీలైతే బైక్ ముందు భాగంలో ప్రొటెక్షన్ గార్డులను అమర్చుకోండి. చెట్లపై చిక్కుకున్న దారాలను తొలగించండి, తద్వారా పక్షులు అందులో ఇరుక్కుపోకుండా ఉంటాయి.
పండుగ అంటే సంతోషం.. ఆ సంతోషం మన అజాగ్రత్త వల్ల విషాదంగా మారకూడదు. రైల్వే అధికారుల విజ్ఞప్తిని గౌరవిద్దాం, చైనా మాంజాను బహిష్కరిద్దాం. సురక్షితమైన పద్ధతిలో గాలిపటాలు ఎగురవేస్తూ అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుద్దాం.