1999 లో చంద్రబాబు తిరుమలకు అలా చేసి ఉండకపోతే? రోజుకు 75 లక్షల లీటర్ల నీరు తిరుపతి నుండి పంపింగ్ ప్రాజెక్టు!
Tirumala Water Supply History: తిరుమల.. నిత్యం వేలాది మంది భక్తులతో కళకళలాడే పుణ్యక్షేత్రం. దేశం నలుమూలల నుంచి వచ్చే భక్తులకు స్వామివారి దర్శనంతో పాటు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించడం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) ముందున్న ప్రధాన బాధ్యత. అయితే ఒకప్పుడు తిరుమలలో తాగునీటి సరఫరా తీవ్ర సమస్యగా మారింది. ముఖ్యంగా 1999లో వరుసగా వర్షాలు విఫలం కావడం, మరోవైపు తిరుమలకు వచ్చే భక్తుల సంఖ్య పెరుగుతుండటంతో నీటి కొరత తీవ్రమైంది. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపేందుకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం తిరుమల నీటి సరఫరా వ్యవస్థలో కీలక మలుపుగా నిలిచింది.
తిరుమలలో నీటి కష్టాలకు చెక్ పెట్టిన చంద్రబాబు.. 1999లోనే భారీ వాటర్ పంపింగ్ ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం.. L&Tతో అద్భుత ఇంజినీరింగ్..
కొండపైకి నీటిని ఎలా తీసుకొచ్చారు? తిరుమల కల్యాణి ప్రాజెక్టు వెనుక ఆసక్తికర ఇంజినీరింగ్..
తిరుమల.. నిత్యం వేలాది మంది భక్తులతో కళకళలాడే పుణ్యక్షేత్రం. దేశం నలుమూలల నుంచి వచ్చే భక్తులకు స్వామివారి దర్శనంతో పాటు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించడం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) ముందున్న ప్రధాన బాధ్యత. అయితే ఒకప్పుడు తిరుమలలో తాగునీటి సరఫరా తీవ్ర సమస్యగా మారింది. ముఖ్యంగా 1999లో వరుసగా వర్షాలు విఫలం కావడం, మరోవైపు తిరుమలకు వచ్చే భక్తుల సంఖ్య పెరుగుతుండటంతో నీటి కొరత తీవ్రమైంది. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపేందుకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం తిరుమల నీటి సరఫరా వ్యవస్థలో కీలక మలుపుగా నిలిచింది.
1999లో తిరుమలను వేధించిన నీటి కష్టాలు
1999 నాటికి తిరుమలలో నీటి అవసరాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. రోజురోజుకూ భక్తుల రాక పెరుగుతుండటంతో తాగునీటితో పాటు ఇతర అవసరాలకు కూడా భారీగా నీరు అవసరమయ్యేది. అయితే వరుసగా రెండు మూడు వర్షాకాలాలు ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవకపోవడంతో జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గిపోయాయి. తిరుమలకు ప్రధాన నీటి వనరులుగా ఉన్న గోగర్భం డ్యామ్లో నీటి లభ్యత గణనీయంగా పడిపోయింది. పాపవినాశనం డ్యామ్లో ఉన్న నిల్వలు కూడా కొండపై పెరుగుతున్న అవసరాలను తీర్చడానికి సరిపోలేదు.
దీంతో అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తిరుపతి నుంచి రోడ్డు మార్గంలో ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని తిరుమలకు తరలించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కొండపైకి నీటిని ట్యాంకర్లతో తీసుకెళ్లడం ఖర్చుతో కూడుకున్న పని. అంతేకాకుండా రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న అవసరాలకు ఈ విధానం శాశ్వత పరిష్కారం కాలేదు. భవిష్యత్తులో కూడా ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎదురుకాకుండా ఉండాలంటే ప్రత్యామ్నాయ నీటి సరఫరా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
కల్యాణి జలాశయం నుంచి తిరుమలకు నీరు.. కీలక నిర్ణయం
ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా తిరుపతి సమీపంలోని కల్యాణి జలాశయం నుంచి నీటిని నేరుగా తిరుమలకు పంపింగ్ చేయాలనే ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చింది. 1999 జూన్ 29, 30 తేదీల్లో జరిగిన టీటీడీ పాలకమండలి సమావేశాల్లో ఈ ప్రతిపాదనపై చర్చించి నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న రికార్డులు సూచిస్తున్నాయి. అయితే తిరుపతి నుంచి తిరుమల వరకు ఉన్న ఎత్తైన కొండ ప్రాంతానికి నీటిని తరలించడం సాధారణ విషయం కాదు. భారీ సామర్థ్యం కలిగిన పంపులు, విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ, పొడవైన పైపులైన్లు ఏర్పాటు చేయాల్సి వచ్చింది.
ఈ ప్రాజెక్టు అమలులో వేగం పెంచేందుకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించారు. 1999 నవంబర్ 15న జరిగిన ఉన్నతస్థాయి సమావేశాల్లో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అంశాలను పరిశీలించి, అవసరమైన అనుమతులు త్వరగా వచ్చేలా చర్యలు తీసుకున్నట్లు టీటీడీ రికార్డుల్లో ప్రస్తావన ఉంది. ఈ కీలక ప్రాజెక్టు నిర్మాణ బాధ్యతలను ప్రముఖ నిర్మాణ సంస్థ లార్సెన్ అండ్ టూబ్రో (L&T)కు అప్పగించారు.
రెండు దశల్లో నీటిని పైకి పంపే భారీ వ్యవస్థ
కల్యాణి పంపింగ్ పథకాన్ని సాంకేతికంగా రెండు దశల్లో నీటిని పైకి ఎత్తే విధంగా రూపొందించారు. భారీ సామర్థ్యం కలిగిన పంపుల సహాయంతో పైపులైన్ల ద్వారా నీటిని ఎత్తైన ప్రాంతాలకు తరలించేలా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. తిరుపతి నుంచి తిరుమల వరకు ఉన్న ఎత్తు, కొండ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక పరిస్థితులు ఈ ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన ఇంజినీరింగ్ సవాళ్లుగా నిలిచాయి.
ఈ పనుల్లో భారీ పంపింగ్ యంత్రాలు ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు వాటిని నిరంతరం నడిపేందుకు అవసరమైన విద్యుత్ మౌలిక సదుపాయాలను కూడా అభివృద్ధి చేయాల్సి వచ్చింది. కొండ ప్రాంతాల్లో పొడవైన పైపులైన్లు వేయడం, నీటి ఒత్తిడిని తట్టుకునేలా పంపింగ్ వ్యవస్థను రూపొందించడం వంటి అంశాలు నిర్మాణ సంస్థకు సవాలుగా మారాయి. అయితే ఈ పనుల కోసం ఎలాంటి ప్రత్యేక పైపు మెటీరియల్ ఉపయోగించారు, పైపులైన్ల నిర్మాణంలో ఎలాంటి ప్రత్యేక పద్ధతులు అనుసరించారు, పంపుల సామర్థ్యం ఎంత వంటి సాంకేతిక వివరాలు అందుబాటులో ఉన్న రికార్డుల్లో స్పష్టంగా లేవు.
2000 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభం.. రోజుకు 20 లక్షల గ్యాలన్ల నీటి సరఫరా
ఎన్నో సాంకేతిక సవాళ్లను అధిగమించి కల్యాణి పంపింగ్ పథకాన్ని 2000 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభించారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా రోజుకు సుమారు 15 లక్షల నుంచి 20 లక్షల గ్యాలన్ల నీటిని కల్యాణి జలాశయం నుంచి తిరుమలకు తరలించే సామర్థ్యంతో వ్యవస్థను రూపొందించారు. అంటే రోజుకు సుమారు 56.8 లక్షల నుంచి 75.7 లక్షల లీటర్ల నీటిని కొండపైకి పంపించే సామర్థ్యం ఈ పథకానికి ఉంది.
ఆ సమయంలో తిరుమలలో నీటి కొరతను అధిగమించేందుకు ఈ ప్రాజెక్టు ఎంతో కీలకంగా మారింది. ట్యాంకర్లపై ఆధారపడాల్సిన అత్యవసర పరిస్థితుల నుంచి బయటపడటంతో పాటు కొండపై నీటి లభ్యతను స్థిరీకరించేందుకు ఇది పునాది వేసింది. పెరుగుతున్న భక్తుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా నీటి సరఫరా వ్యవస్థను విస్తరించుకునేందుకు కూడా ఈ ప్రాజెక్టు మార్గం సుగమం చేసింది.
తర్వాత మరిన్ని నీటి వనరుల అనుసంధానం
కల్యాణి పంపింగ్ పథకం ప్రారంభమైన తర్వాత తిరుమల నీటి అవసరాలను దీర్ఘకాలికంగా తీర్చేందుకు ఇతర నీటి వనరులను కూడా క్రమంగా సరఫరా వ్యవస్థకు అనుసంధానించినట్లు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం చెబుతోంది. అయితే ఆ తర్వాత ఏయే జలాశయాలు, ప్రాంతీయ నీటి వనరులు లేదా ఇతర ప్రాజెక్టులను ఈ వ్యవస్థలో కలిపారనే వివరాలు ప్రస్తుతం పరిశీలనలో ఉన్న ఆధారాల్లో పేర్కొనలేదు.
అలాగే ప్రస్తుతం తిరుమలలో రోజువారీ నీటి వినియోగం ఎంత? ప్రస్తుతం వివిధ అవసరాలకు ఎంత నీరు సరఫరా అవుతోంది? కల్యాణి పంపింగ్ వ్యవస్థలో ప్రస్తుతం ఎలాంటి మార్పులు చేశారు? వంటి వివరాలకు కూడా ఈ చారిత్రక ప్రాజెక్టు సమాచారం సమాధానం ఇవ్వడం లేదు. 1999–2000 కాలంలో రూపొందించిన పంపింగ్ సామర్థ్యాన్ని నేటి నీటి వినియోగంతో పోల్చి చూడటం కూడా సరైనది కాదు.
తిరుమల మౌలిక సదుపాయాల చరిత్రలో కీలక అధ్యాయం
మొత్తంగా చూస్తే 1999లో తిరుమల ఎదుర్కొన్న తీవ్రమైన నీటి సమస్యకు పరిష్కారంగా చేపట్టిన కల్యాణి పంపింగ్ పథకం, కొండపై నీటి సరఫరా వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది. చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, టీటీడీ అధికారులు ప్రణాళిక రూపొందించడం, L&T వంటి ప్రముఖ సంస్థ ఇంజినీరింగ్ బాధ్యతలు చేపట్టడం ఈ ప్రాజెక్టు అమలులో కీలక అంశాలుగా నిలిచాయి. రోజుకు 15 నుంచి 20 లక్షల గ్యాలన్ల నీటిని కొండపైకి పంపించేలా రూపొందించిన ఈ వ్యవస్థ తిరుమలలో నీటి లభ్యతను మెరుగుపరిచేందుకు పునాది వేసింది. భక్తుల సంఖ్య పెరిగినా వారికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు అందించాలంటే ముందస్తు ప్రణాళిక, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు ఎంత ముఖ్యమో ఈ ప్రాజెక్టు చరిత్ర మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.
Tags
Be the first to react