ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల మరో శుభవార్తను అందించింది. నక్షా (NAKSHA) కార్యక్రమం అమలులో రాష్ట్రం చూపిన విశేష పురోగతిని గుర్తించి కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.125 కోట్లు మంజూరు చేసింది. ఈ నిర్ణయాన్ని కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్ స్వయంగా సోషల్ మీడియా ద్వారా వెల్లడించారు. పట్టణ భూసమీకరణ వ్యవస్థను ఆధునీకరించే దిశగా ఏపీ చేస్తున్న కృషి దేశవ్యాప్తంగా ఆదర్శంగా నిలుస్తోందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ నిధులు రాష్ట్రానికి అందడం ద్వారా పలు పట్టణాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు మరింతగా వేగవంతం అవుతాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
నక్షా కార్యక్రమం భారత ప్రభుత్వం రూపొందించిన ఒక ముఖ్యమైన పైలట్ ప్రాజెక్ట్. ఈ పథకం ద్వారా నగరాలు, పట్టణాల్లో ఉన్న భూములకు సంబంధించిన రికార్డులను సంపూర్ణంగా ఆధునీకరించడం, వాటిని ఒకే వేదికలో సమగ్రమైన రూపంలో అందుబాటులోకి తేవడం ప్రధాన లక్ష్యం. GIS ఆధారిత ఖచ్చితమైన డేటాబేస్లను సృష్టించడం ద్వారా భూమి సంబంధిత వివాదాలు, అన్యాయాలు, మోసపూరిత లావాదేవీలు వంటి సమస్యలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. పట్టణ ప్రణాళికలో, రవాణా సదుపాయాల రూపకల్పనలో, పన్నుల విధానంలో మరియు మున్సిపల్ ఆదాయ సేకరణలో ఈ డిజిటల్ రికార్డులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఈ కార్యక్రమం సక్రమంగా అమలు అయితే భవిష్యత్ పట్టణాభివృద్ధిని శాస్త్రీయపద్ధతిలో ముందుకు తీసుకెళ్లే అవకాశాలు మరింత విస్తారమవుతాయి.
ఈ పథకాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లో మొదటి దశలో పదిమున్సిపాలిటీలు మరియు కార్పొరేషన్లలో ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేస్తున్నారు. అనంతపురం, గుంటూరు, ఒంగోలు, నెల్లూరు, కాకినాడ, ఏలూరు, కర్నూలు, తిరుపతి, మంగళగిరి–తాడేపల్లి మరియు కుప్పం ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాలలోని పబ్లిక్ మరియు ప్రైవేట్ ఆస్తులపై ఖచ్చితమైన సర్వే నిర్వహించి ప్రాపర్టీ కార్డులను జారీ చేయనున్నట్లు అధికారిక సమాచారం. 2026 మార్చి చివరి నాటికి ఈ మొదటి దశ పనులు పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రక్రియ సాఫల్యవంతంగా పూర్తయితే రెండో విడతగా రాష్ట్రంలోని మరిన్ని పట్టణాలకు ఈ కార్యక్రమాన్ని విస్తరించే ప్రణాళిక కూడా ప్రభుత్వానికి ఉంది.
నక్షా కార్యక్రమం పురోగతిపై స్పందిస్తూ పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దూరదృష్టి, ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు మరియు ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ నాయకత్వం వల్ల ఏపీ వేగంగా అభివృద్ధి దిశగా సాగుతోందని వ్యాఖ్యానించారు. రాష్ట్రం పట్టణాభివృద్ధి, రికార్డు సరిదిద్దడం, పారదర్శకత పెంపు వంటి అంశాలలో చూపుతున్న ముందడుగు దేశస్థాయిలో ప్రశంసనీయమని తెలిపారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విభాగాలు సమన్వయంతో పనిచేయడం వల్లే ఈ పురోగతి సాధ్యమైందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
దేశవ్యాప్తంగా నక్షా కార్యక్రమం 27 రాష్ట్రాలు, మూడు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో పైలట్గా అమలవుతోంది. సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, NICSI వంటి ప్రముఖ సంస్థలు సాంకేతిక సహాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. పట్టణ భూసమీకరణలో ఏపి చూపుతున్న చురుకుదనం ఈ ప్రాజెక్ట్కు దేశ స్థాయిలో ఒక ప్రమాణంగా నిలుస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అన్ని ఆస్తులపై పకడ్బందీ రికార్డులు ఉండటం వలన ప్రజలకు తమ ఆస్తులపై న్యాయబద్ధమైన హక్కులు పొందడం సులభమవుతుంది. ప్రాపర్టీ కార్డులు భవిష్యత్తులో బ్యాంకు రుణాలు, కొనుగోలు–అమ్మకాలు, పన్నులు, లీగల్ క్లియరెన్స్ లాంటి అంశాలలో ముఖ్యపాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. ఈ విధంగా నక్షా కార్యక్రమం రాష్ట్ర అభివృద్ధి వ్యవస్థలో ఒక కీలక మలుపుగా నిలుస్తుందని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
