2025 సంవత్సరంలో భారతీయ పాస్పోర్టుల వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇవి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రయాణికులకు మరింత భద్రత, సౌకర్యం కల్పించడానికి తీసుకున్న నిర్ణయాలు. ఇప్పటివరకు ఉన్న పాస్పోర్ట్ సదుపాయాలను మరింత ఆధునీకరించి, పాస్పోర్ట్ తీసుకునే ప్రక్రియను వేగంగా మరియు శాస్త్రీయంగా మార్చే దిశలో ప్రభుత్వం పలు చర్యలు చేపట్టింది. కొత్త పాస్పోర్ట్ దరఖాస్తు చేసుకునే వారు, అలాగే రీన్యువల్ కోసం అప్లై చేసే వారు ఈ మార్పుల గురించి స్పష్టంగా తెలుసుకోవడం అవసరం.
ఈ సంవత్సరం నుంచి ఇ-పాస్పోర్ట్ వ్యవస్థ దేశవ్యాప్తంగా పూర్తిగా ప్రారంభించబడింది. ఇప్పటి వరకు ఉన్న పాస్పోర్ట్లతో పోలిస్తే ఈ ఇ-పాస్పోర్ట్లు బయటకు చూసినప్పుడు ప్రత్యేకంగా ఉన్నట్టు కనిపించవు, కానీ లోపల ఒక ప్రత్యేక చిప్ అమర్చబడుతుంది. ఆ చిప్లో వ్యక్తిగత వివరాలు, బయోమెట్రిక్ సమాచారం వంటి ముఖ్యమైన డేటా భద్రంగా నిల్వ ఉంటుంది. ఇది స్కాన్ చేయగానే ఇమ్మిగ్రేషన్ అధికారులకు అవసరమైన వివరాలు వెంటనే వెళ్లిపోతాయి. దీని వల్ల పాస్పోర్ట్ నకిలీ చేయడం చాలా కష్టం అవుతుంది మరియు దేశాల్లోకి ప్రవేశించే సమయంలో భద్రతా తనిఖీలు వేగంగా పూర్తి అవుతాయి. ముఖ్యంగా, ఇకపై కొత్తగా వచ్చే లేదా రీన్యువల్ అయ్యే ప్రతి పాస్పోర్ట్ కూడా ఇ-పాస్పోర్ట్ రూపంలోనే ఇవ్వబడుతుంది. అయితే మీ పాత పాస్పోర్ట్ గడువు ఉన్నంతవరకు దాన్ని మార్చాల్సిన అవసరం లేదు.
మరొక ముఖ్యమైన మార్పు జనన సర్టిఫికెట్కు సంబంధించినది. 2023 అక్టోబర్ 1 తర్వాత పుట్టిన ప్రతి ఒక్కరూ పాస్పోర్ట్ కోసం దరఖాస్తు చేసేటప్పుడు తప్పనిసరిగా జనన సర్టిఫికెట్ సమర్పించాలి. ఇది ప్రభుత్వ నియమాల ప్రకారం ఏకైక తేదీ ఆధారిత పత్రంగా పరిగణించబడుతుంది. కానీ ఆ తేదీకి ముందు పుట్టిన వారు మాత్రం పాఠశాల సర్టిఫికేట్, ఓటర్ కార్డు, పాన్ కార్డు, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ వంటి ఇతర ఆధార పత్రాలను తేదీ నిర్ధారణ కోసం ఉపయోగించవచ్చు. జనన సర్టిఫికెట్ను తప్పనిసరి చేయడం వల్ల భవిష్యత్తులో పత్రాల్లో పొరపాట్లు తగ్గుతాయి మరియు డేటాలో ఏకత్వం ఏర్పడుతుంది.
పాస్పోర్ట్లో వ్యక్తిగత సమాచార రక్షణపై కూడా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. పాస్పోర్ట్ చివరి పేజీలో ఉండే రెసిడెన్షియల్ అడ్రస్ను ఇక పూర్తిగా తొలగించారు. చిరునామా వివరాలు డిజిటల్గా నిల్వ చేయబడతాయి మరియు అవి ప్రత్యేకమైన బార్కోడ్ ద్వారా మాత్రమే అధికారులకు కనిపిస్తాయి. ఈ విధానం వల్ల వ్యక్తిగత సమాచార దుర్వినియోగం అయ్యే అవకాశాలు తగ్గిపోతాయి. అలాగే పాస్పోర్ట్లో తల్లిదండ్రుల పేర్లు లేదా గార్డియన్ పేర్లు కూడా ఇక చూపించబడవు. ఇది ఒంటరి తల్లిదండ్రుల కుటుంబాలు, లేదా తమ కుటుంబ వివరాలను పాస్పోర్ట్లో చూపించకూడదనుకునేవారికి చాలా అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఈ మార్పు వ్యక్తిగత గోప్యతను మరింత బలపరుస్తుంది.
ఇవి కాకుండా పాస్పోర్ట్లను గుర్తించడం సులభంగా ఉండేందుకు ప్రభుత్వము కొత్త రంగు కోడింగ్ విధానాన్ని కూడా అమలు చేసింది. ప్రభుత్వ అధికారులకు తెలుపు రంగు పాస్పోర్ట్, దౌత్యవేత్తలకు ఎరుపు రంగు పాస్పోర్ట్, సాధారణ పౌరులకు నీలం రంగు పాస్పోర్ట్ జారీ చేస్తారు. ఇది ఇమ్మిగ్రేషన్ వద్ద పాస్పోర్ట్ రకాన్ని వెంటనే గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది. భద్రతా తనిఖీలు వేగంగా జరిగేలా చేస్తుంది.
ఈ మొత్తం మార్పులు భారతీయ పాస్పోర్ట్ వ్యవస్థను మరింత ఆధునీకరించాయి. ప్రయాణికులకు సురక్షితమైన, వేగవంతమైన, పారదర్శకమైన అనుభవాన్ని అందించడమే ఈ నిర్ణయాల ప్రధాన లక్ష్యం.
