రష్యా భారత్ రక్షణ సంబంధాలు మరో కీలక దశలోకి ప్రవేశించబోతున్నాయి. మాస్కోలోని దిగువ సభ (డూమా) అత్యంత ప్రాధాన్యమున్న ఒక రక్షణ ఒప్పందాన్ని త్వరలో ఆమోదించేందుకు సిద్ధమవుతున్నట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలు సంకేతాలు ఇచ్చాయి. ముఖ్యంగా, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ భారత పర్యటనకు సిద్ధమవుతున్న ఈ సమయంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం రెండు దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి మరింత బలం చేకూర్చనుందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ఈ నూతన ఒప్పందం RELOS Agreement పేరుతో రెండు దేశాలు గత రెండు సంవత్సరాలుగా సిద్ధం చేస్తున్న రక్షణ సహకార పథకానికి చట్టపరమైన బలాన్ని ఇస్తుంది. సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు, మానవతా సహాయం, ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో రక్షణ సమన్వయం వంటి అంశాలను వేగవంతం చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. ఇప్పటి వరకు ఈ రకమైన కార్యక్రమాలు సాధారణ పరిపాలనా ప్రక్రియల్లోనే సాగుతున్నప్పటికీ, కొత్త ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తే వాటి వేగం, సమర్థత రెండూ పెద్దఎత్తున మెరుగయ్యే అవకాశముంది.
భారత్ మరియు రష్యా దశాబ్దాలుగా రక్షణ రంగంలో అత్యంత సమీప భాగస్వాములు. భారత సైన్యంలో ప్రస్తుతం ఉన్న పరికరాల్లో గణనీయమైన శాతం రష్యా తయారీదే. ఆయుధ వ్యవస్థలు, యుద్ధవిమానాలు, ట్యాంకులు, సముద్ర రక్షణ వ్యవస్థలు అన్ని రంగాల్లో రష్యా భాగస్వామ్యం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ నేపథ్యంలో, పుతిన్ పర్యటనకు కొద్ది రోజులు మిగిలుండగానే రష్యా ఈ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించడం, భారత రక్షణ వ్యూహాలకు అదనపు నమ్మకాన్ని తెచ్చిపెట్టగలదని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
RELOS ద్వారా రెండు దేశాల రక్షణ దళాలు ఒకరితో ఒకరు మరింత సమన్వయంతో పనిచేయగలుగుతాయి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సైనిక వనరులను త్వరగా తరలించడం, సముద్ర రక్షణలో వేగవంతమైన ఆపరేషన్లు, వ్యూహాత్మక ప్రాంతాల్లో సంయుక్త మిషన్లు నిర్వహించడం—all ఈ ఒప్పందం ప్రభావంతో మరింత క్రమబద్ధత పొందుతాయి. ఆపరేషన్ల వ్యవస్థలో అనవసర ఆలస్యం తగ్గుతుంది, నిర్ణయాలు త్వరగా అమలు అయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా భద్రతా పరిస్థితులు మారుతున్న సందర్భంలో భారత్ మరియు రష్యా ఈ ఒప్పందాన్ని ముందుకు తీసుకురావడం రెండు దేశాల భద్రతా వ్యూహాలకు మరింత బలం చేకూరుస్తుందనే అభిప్రాయానికి అంతర్జాతీయ నిపుణులు కూడా మద్దతు ఇస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఆసియా–యూరోప్ ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, కొత్త రక్షణ కూటముల ఏర్పాట్లు, గ్లోబల్ పవర్ షిఫ్ట్స్ ఈ మార్పుల మధ్య భారత్–రష్యా సైనిక సంబంధాలు స్థిరంగా కొనసాగుతున్నాయన్నది ఈ ఒప్పందం మరోసారి రుజువు చేస్తోంది.
పుతిన్ పర్యటనలో ఈ ఒప్పందం అధికారికంగా ప్రకటించే అవకాశాలు ఉన్నాయని రష్యా మీడియా నివేదిస్తోంది. ఇది జరిగితే, భారత్–రష్యా రక్షణ సహకారంలో గత దశాబ్దంలోనే అత్యంత ప్రధాన ఒప్పందాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుందని పరిశీలకుల అభిప్రాయం.
భారత వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతకు రష్యా కీలక భాగస్వామిగా కొనసాగుతూనే ఉంది. ఈ కొత్త ఒప్పందం ఆ బంధాన్ని మరింత గట్టి దిశగా తీసుకెళ్తుందనే సందేహం లేదు