తెలంగాణ రాష్ట్రంలో రేషన్ వ్యవస్థను మరింత పారదర్శకంగా, సమర్థవంతంగా నిర్వహించాలనే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం రేషన్ కార్డుల e-KYC ప్రక్రియను తప్పనిసరిగా అమలు చేస్తోంది. నకిలీ రేషన్ కార్డులకు చెక్ పెట్టడం, అర్హులైన లబ్ధిదారులకే సబ్సిడీ బియ్యం మరియు ఇతర సరుకులు అందేలా చేయడం ఈ ప్రక్రియ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. అయితే ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసినప్పటికీ, రేషన్ కార్డుల e-KYC ప్రక్రియ ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి సాధించడం లేదు. చాలా జిల్లాల్లో ఈ ప్రక్రియ నత్తనడకన సాగుతుండటం ప్రభుత్వానికి ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో లక్షల సంఖ్యలో రేషన్ కార్డులు ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో ఇంకా పెద్ద సంఖ్యలో కార్డులపై ఉన్న కుటుంబ సభ్యుల e-KYC పూర్తికాలేదు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అవగాహన లోపం, సాంకేతిక సమస్యలు, బయోమెట్రిక్ ఫెయిల్యూర్ వంటి కారణాలతో ప్రజలు e-KYC చేయించుకోలేకపోతున్నారు. దీనిని గమనించిన ప్రభుత్వం తాజాగా మరోసారి కఠిన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. రేషన్ కార్డులో నమోదైన ప్రతి సభ్యుడు తప్పనిసరిగా e-KYC చేయించుకోవాలని, ఎవరి e-KYC పూర్తికాకపోతే భవిష్యత్తులో రేషన్ సరుకుల పంపిణీలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని స్పష్టం చేసింది.
ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం రేషన్ కార్డు కలిగిన ప్రతి కుటుంబ సభ్యుడు తన ఆధార్ కార్డుతో సమీప రేషన్ దుకాణానికి వెళ్లి బయోమెట్రిక్ ధృవీకరణ చేయించుకోవాలి. వేలు ముద్ర లేదా కంటి స్కాన్ ద్వారా గుర్తింపు పూర్తయిన తర్వాతే e-KYC ప్రక్రియ పూర్తైనట్లుగా పరిగణిస్తారు. అంతేకాక ఇటీవల కొత్తగా రేషన్ కార్డులు పొందిన వారు కూడా తప్పనిసరిగా రేషన్ షాప్కు వెళ్లి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ చేయించుకోవాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియ పూర్తికాకపోతే కొత్త కార్డులపై కూడా సరుకుల పంపిణీ నిలిపివేసే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
రేషన్ వ్యవస్థలో ఉన్న అవకతవకలను అరికట్టేందుకు e-KYC కీలకమైన ఆయుధంగా ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఒకే వ్యక్తి పేరు మీద బహుళ కార్డులు ఉండటం, మరణించిన వారి పేర్లపై ఇంకా కార్డులు కొనసాగడం, ఇతర రాష్ట్రాలకు వెళ్లిపోయిన వారు కూడా రేషన్ పొందడం వంటి సమస్యలకు ఈ ప్రక్రియ ద్వారా చెక్ పెట్టవచ్చని అధికారులు చెబుతున్నారు. e-KYC పూర్తయితే అర్హులైన పేదలకు మాత్రమే ప్రభుత్వ సహాయం అందుతుందని, దీంతో ప్రభుత్వ ఖజానాపై అనవసర భారం తగ్గుతుందని అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
అయితే ప్రజల నుంచి కొంత అసంతృప్తి కూడా వ్యక్తమవుతోంది. రేషన్ షాపుల వద్ద ఎక్కువ సమయం వేచి ఉండాల్సి రావడం, సర్వర్ సమస్యలు, వృద్ధులు మరియు దివ్యాంగులకు బయోమెట్రిక్ పని చేయకపోవడం వంటి ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని వారు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలని, మొబైల్ e-KYC వాహనాలు, ప్రత్యేక శిబిరాలు ఏర్పాటు చేయాలని పలువురు కోరుతున్నారు. ప్రభుత్వం కూడా ఈ సమస్యలను గుర్తించి, త్వరలోనే అదనపు సౌకర్యాలు కల్పించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపింది. మొత్తంగా రేషన్ కార్డుల e-KYC ప్రక్రియను నిర్ణీత గడువులోగా పూర్తి చేయడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం ముందుకెళ్తోంది.