భారతదేశంలో వృద్ధులకు ఆర్థిక భద్రత కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇందిరా గాంధీ ఓల్డ్ ఏజ్ పెన్షన్ స్కీమ్ (IGNOAPS) ను నేషనల్ సోషల్ అసిస్టెన్స్ ప్రోగ్రామ్ (NSAP) కింద అమలు చేస్తోంది. చాలా రాష్ట్రాలు ఈ పథకాన్ని తమ స్థానిక పెన్షన్ స్కీమ్స్తో అనుసంధానం చేసి లబ్ధిదారులకు అందిస్తున్నాయి. తాజాగా, ఈ పథకం కింద అందించే పెన్షన్ మొత్తాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందన్న వార్తలు వినిపించడంతో, అనేకమంది వృద్ధులు “పెన్షన్ పెరుగుతుందా? ఎంతవరకు పెరుగుతుంది?” అన్న ప్రశ్నలతో ఆసక్తి చూపుతున్నారు.
ప్రస్తుత పెన్షన్ ఎంత?
IGNOAPS కింద 60 నుంచి 79 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు ఉన్న సీనియర్ సిటిజన్లకు కేంద్రం నెలకు రూ.200 అందిస్తుంది. 80 ఏళ్లు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారికి నెలకు రూ.500 ఇస్తుంది. రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు (UTలు) దీనికి అదనంగా రూ.50 నుంచి రూ.3,800 వరకు “టాప్-అప్” జోడిస్తాయి. దీంతో, చాలా రాష్ట్రాల్లో వృద్ధులు నెలకు రూ.1,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెన్షన్ పొందుతున్నారు. ఈ అదనపు సహాయం వృద్ధుల రోజువారీ అవసరాలు తీర్చడంలో కొంత ఉపశమనం కల్పిస్తోంది.
నిధుల విడుదలపై కేంద్రం స్పష్టత
వృద్ధాప్య పెన్షన్ కోసం రాష్ట్రాలు, UTలకు నిధులు కేటాయిస్తున్నామని, వాటిని జిల్లాలు, బ్లాక్లు, గ్రామాలు, పట్టణాల్లో లబ్ధిదారులకు పంపిణీ చేయడం రాష్ట్రాల బాధ్యత అని ప్రభుత్వం తెలిపింది. గత ఐదేళ్లుగా నిరంతరంగా నిధులు విడుదల చేసినప్పటికీ, ఏ రాష్ట్రానికి ఎంత మొత్తం కేటాయించిందో వెల్లడించలేదు. 2021-22 నుంచి రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాల్లో SC, ST లబ్ధిదారులకు ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించడం ప్రారంభమైంది.
పెన్షన్ పెంపుపై ప్రభుత్వం వైఖరి
అనేక మంది సీనియర్ సిటిజన్లు 60-79 ఏళ్ల వారికి నెలకు రూ.1,000, 80 ఏళ్లు పైబడిన వారికి రూ.1,500 పెన్షన్ ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు. అయితే ప్రస్తుతం అలాంటి ప్రతిపాదనను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదని ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో స్పష్టంచేసింది. పెంపు చేయకపోవడానికి గల కారణాలు, ఆర్థిక భారం గురించి ఎలాంటి వివరాలు వెల్లడించలేదు. అంటే, ప్రస్తుతానికి ఉన్న మొత్తమే కొనసాగనుంది.
దారిద్య్రరేఖ కింద జీవించే వృద్ధులకు ఆర్థిక భద్రత కల్పించడం NSAP ప్రధాన లక్ష్యం. రాష్ట్రాల “టాప్-అప్” సహాయంతో కలిపి పెన్షన్ కొంత మేలు చేస్తున్నా, పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాల దృష్ట్యా ఇది సరిపోవడం లేదని చాలా మంది పెన్షనర్లు అంటున్నారు. అందుకే, కేంద్రం పెన్షన్ పెంపును పునరాలోచించాలని వృద్ధులు నిరంతరం డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
