OM Shape Temple: ప్రకృతి సిద్ధమైన 'ఓం' ఆకారం.. ఒకే జ్యోతిర్లింగం.. రెండు రూపాలు.. శివుడు రోజూ ఇక్కడ చదరంగం ఆడతారా?

• నర్మదా తీరాన వెలసిన మహిమాన్విత క్షేత్రం: వింధ్య పర్వత అహంకారాన్ని అణిచిన జ్యోతిర్లింగ గాథ..
   
• నర్మదా ప్రదక్షిణ - 7 కిలోమీటర్ల ఆధ్యాత్మిక యాత్ర: ప్రకృతి ఒడిలో శివనామ స్మరణ!

OM Shape Temple: ఆధ్యాత్మిక యాత్రలంటే మన భారతీయులకు ఎంతో ఇష్టం. ముఖ్యంగా ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల దర్శనం అంటే అది ఒక జన్మ ధన్యమనే భావిస్తారు. ఈ రోజు మనం మధ్యప్రదేశ్‌లోని నర్మదా నది తీరాన వెలసిన అత్యంత మహిమాన్వితమైన ఓంకారేశ్వర క్షేత్రం గురించి, అక్కడి విశేషాల గురించి మనం వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ఆకాశం నుండి చూస్తే 'ఓం' ఆకారం!
ఓంకారేశ్వర క్షేత్రం యొక్క అత్యంత పెద్ద విశేషం దాని భౌగోళిక ఆకారం. నర్మదా నది మధ్యలో ఉన్న ఈ ద్వీపం, అంటే మాందాత పర్వతం, సహజంగానే ఆకాశం నుండి చూస్తే 'ఓం' ఆకారంలో ఉంటుంది. అందుకే ఈ స్వామికి ఓంకారేశ్వరుడు అని పేరు వచ్చింది. ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడిన ఈ ఆకారం భక్తులకు ఒక గొప్ప వింతగా, దైవ సంకల్పంగా కనిపిస్తుంది.

పురాణ గాథలు: వింధ్య పర్వతం మరియు మాందాత చక్రవర్తి
పురాణాల ప్రకారం ఈ క్షేత్రం వెనుక మూడు ప్రధాన కథలు ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు వింధ్య పర్వతం తన అహంకారంతో విపరీతంగా పెరిగిపోతుందట. అప్పుడు నారద మహర్షి సలహాతో తన అహంకారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి వింధ్య పర్వతం ఇక్కడ శివుడి కోసం పార్ధివ లింగాన్ని ప్రతిష్టించి ఘోర తపస్సు చేసింది. శివుడు ప్రసన్నుడై తనలోని ఒక భాగాన్ని ఇక్కడ జ్యోతిర్లింగంగా ఉంచాడని భక్తుల నమ్మకం. అలాగే, ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన మాందాత చక్రవర్తి కూడా ఇక్కడ కఠోర తపస్సు చేశాడు. ఆయన భక్తికి మెచ్చిన పరమశివుడు ఇక్కడే కొలువై ఉంటానని వరమిచ్చాడు. అందుకే ఈ కొండను 'మాందాత పర్వతం' అని కూడా పిలుస్తారు.

రెండుగా పూజించబడే ఒకే జ్యోతిర్లింగం
ఓంకారేశ్వర్‌లో మనకు ఒక వింత కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ జ్యోతిర్లింగం ఒకటే అయినా అది రెండుగా పూజించబడుతుంది. నదికి ఒకవైపు ఉన్నది ఓంకారేశ్వరుడు అయితే, రెండో వైపు ఉన్నది మమలేశ్వరుడు (లేదా అమలేశ్వరుడు). ఈ రెండింటినీ దర్శించుకుంటేనే జ్యోతిర్లింగ దర్శనం పూర్తయినట్లు భక్తులు భావిస్తారు. మమలేశ్వర్ ఆలయ నిర్మాణం చాలా పురాతనంగా, కళాత్మకంగా ఉండి పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటుంది.

శివుడు పార్వతీ దేవితో కలిసి చదరంగం ఆడతారా?
ఇక్కడి భక్తుల నమ్మకం చాలా విచిత్రంగా, ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. శివుడు ప్రతిరోజూ రాత్రి ఇక్కడికి వచ్చి నిద్రపోతారని, పార్వతీ దేవితో కలిసి చదరంగం (Chess) ఆడుకుంటారని నమ్ముతారు. అందుకే రాత్రి పడక హారతి తర్వాత గర్భాలయంలో చదరంగం బోర్డును సిద్ధం చేసి ఉంచుతారు. మరుసటి రోజు ఉదయం చూసేసరికి ఆ పాచికలు కదిలి ఉంటాయని ఇక్కడి వారు చెబుతుంటారు. ఈ నమ్మకం భక్తులలో ఒక విధమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.

నర్మదా నది ప్రదక్షిణ మరియు ప్రకృతి సౌందర్యం
ఈ ఆలయం చుట్టూ సుమారు 7 కిలోమీటర్ల ప్రదక్షిణ చేయడం చాలా విశేషం. ఈ దారిలో వెళ్లేటప్పుడు నర్మదా నది మరియు చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతి సౌందర్యం అద్భుతంగా ఉంటుంది. నర్మదా నదిలో లభించే ప్రతి రాయి శివలింగంతో సమానమని ఇక్కడ చెబుతుంటారు. ఈ ఆలయం ఐదు అంతస్తులుగా ఉంటుంది, ప్రతి అంతస్తులో వేరు వేరు దేవతలు కొలువై ఉండటం మరో విశేషం.

ఆదిశంకరాచార్యుల ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం
ప్రముఖ అద్వైత వేదాంతి ఆదిశంకరాచార్యుల వారు తన గురువు గోవింద భగవత్పాదులను ఇక్కడే కలుసుకున్నారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఆయన తన గురువు వద్ద ఆధ్యాత్మిక విద్యను అభ్యసించిన గుహలు ఇప్పటికీ ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇటీవల ఈ క్షేత్రంలో ఆదిశంకరాచార్యుల 108 అడుగుల భారీ విగ్రహాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు, ఇది పర్యాటకులకు ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది.

తప్పక చూడవలసిన ఇతర ప్రదేశాలు
మీరు ఓంకారేశ్వర యాత్రకు వెళ్ళినప్పుడు ఈ క్రింది ప్రదేశాలను కూడా సందర్శించవచ్చు: ఓంకారేశ్వర్ నుండి కేవలం 104 కిలోమీటర్ల దూరంలో చారిత్రక కట్టడాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన మండు, అలాగే 138 కిలోమీటర్ల దూరంలో మరో ప్రసిద్ధ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం ఉజ్జయిని ఉన్నాయి. ఈ విధంగా ఓంకారేశ్వర క్షేత్రం అటు ఆధ్యాత్మికంగానూ, ఇటు పర్యాటక పరంగానూ ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశం. జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించుకోవలసిన అద్భుత క్షేత్రం ఇది.