దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో భూగర్భ జలాల నాణ్యతపై తీవ్రమైన ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. సంవత్సరాలుగా బోర్వెల్స్, ట్యూబ్వెల్స్ నీటిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న లక్షలాది మంది ప్రజలకు తాజాగా వెల్లడైన కేంద్ర భూగర్భ జల మండలి (CGWB) 2025 నివేదిక షాక్కు గురిచేసింది. ఈ సర్వే ప్రకారం, ఢిల్లీలోని అనేక ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాల్లో ప్రమాదకర స్థాయిలో యురేనియం ఉండటం బయటపడింది. పరిశీలించిన నమూనాల్లో దాదాపు 13 నుంచి 15 శాతం నీటి నమూనాలు యురేనియం అనుమతించిన పరిమితి కంటే ఎక్కువగా కలిగి ఉన్నాయని CGWB స్పష్టం చేసింది. దీని వల్ల బోరు నీటిని తాగుతున్న కుటుంబాలు, ముఖ్యంగా పేద మరియు మధ్యతరగతి వర్గాలు అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
యురేనియం మాత్రమే కాదు, నైట్రేట్, ఫ్లోరైడ్, సీసం (లెడ్) వంటి ఇతర హానికర రసాయన పదార్థాలు కూడా నీటిలో అధిక మోతాదులో ఉన్నట్లు ఈ సర్వేలో తేలింది. దేశవ్యాప్తంగా నీటి నమూనాల్లో సీసం అత్యధికంగా నమోదైన నగరంగా ఢిల్లీ నిలవటం పరిస్థితి ఎంత తీవ్రమైందో చూపిస్తోంది. వ్యవసాయంలో అధికంగా వాడే రసాయన ఎరువులు, శుద్ధి చేయని పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు, మురుగునీరు నేరుగా భూమిలోకి చేరటం, భూ కాలుష్యం నియంత్రణలో లోపాలు—all these combinedగా ఈ పరిస్థితికి కారణమని పర్యావరణ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. సంవత్సరాలుగా జరుగుతున్న ఈ కాలుష్యం క్రమంగా భూగర్భ జలాలకు చేరి, ఇప్పుడు ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని ముప్పు వైపుకు నెడుతోంది.
ఈ విషపూరిత నీటిని నిరంతరం తాగడం వల్ల తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా కిడ్నీ పనితీరులో లోపాలు, ఎముకల బలహీనత, చిన్నారుల్లో శారీరక-మానసిక ఎదుగుదలలో సమస్యలు, దీర్ఘకాలిక విషపదార్థాల చేరికతో క్యాన్సర్ ప్రమాదం కూడా ఉందని వారు చెబుతున్నారు. గర్భిణులు, పిల్లలు మరియు వృద్ధులు ఈ కలుషిత నీటితో ఎక్కువ ప్రమాదంలో ఉంటారని వైద్యులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. రోజువారీగా వంటకు, తాగడానికి, ఇంటి పనులకు ఈ నీటిని వాడుతున్న అనేక కుటుంబాలు తమకు తెలియకుండానే ఆరోగ్య సమస్యలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రతి కుటుంబం తమ ఇళ్లలోని బోర్ నీటి నాణ్యతను పరీక్షించుకోవడం అత్యంత అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. నీటిలోని హానికర పదార్థాలను తగ్గించేందుకు RO, UV వంటి అధునాతన శుద్ధి పరికరాలను వాడాలని సలహా ఇస్తున్నారు. ప్రభుత్వం కూడా భూగర్భ జలాల వినియోగంపై కఠిన నియంత్రణలు తీసుకుని, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను శుద్ధి చేయకుండా భూమిలోకి వదిలే సంస్థలపై చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పర్యావరణవేత్తలు కోరుతున్నారు. శుద్ధమైన తాగునీరు అందుబాటులో ఉండటం ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక హక్కు అని గుర్తిస్తూ, ఈ సమస్యపై అత్యవసర చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రజలు, నిపుణులు ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నారు.
