చలికాలం రాకముందే ఢిల్లీలో కాలుష్య సెగ.. మూడు రోజుల్లో రెట్టింపు!

వర్షాలు లేవు.. గాలుల వేగం తగ్గింది.. ఢిల్లీలో పెరుగుతున్న వాయు కాలుష్యం..

ఢిల్లీని కమ్ముకుంటున్న కాలుష్యం.. శుక్రవారం 90, ఆదివారం 187కి చేరిన AQI..

న్యూఢిల్లీ: దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో చలి ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో ప్రారంభం కాలేదు. వాతావరణంలో స్వల్పంగా చల్లదనం కనిపిస్తున్నప్పటికీ, గాలి నాణ్యత మాత్రం రోజురోజుకూ దిగజారుతోంది. గత మూడు రోజుల్లో ఢిల్లీ వాయు నాణ్యత సూచీ (AQI) రెట్టింపునకు పైగా పెరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వర్షాలు లేకపోవడం, గాలుల వేగం తగ్గడం, వాహనాల పొగ, రోడ్లపై దుమ్ము, నిర్మాణ పనుల వల్ల వెలువడే కాలుష్య కారకాలు గాలిలో పేరుకుపోతున్నాయి. దీంతో చలికాలం పూర్తిస్థాయిలో రాకముందే ఢిల్లీలో కాలుష్య సమస్య మళ్లీ తీవ్రతరం అవుతోంది.

కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) గణాంకాల ప్రకారం.. శుక్రవారం ఢిల్లీలో AQI 90గా నమోదైంది. శనివారం అది 159కు చేరగా, ఆదివారం 187కు పెరిగింది. అంటే కేవలం మూడు రోజుల్లోనే గాలి నాణ్యత గణనీయంగా క్షీణించింది. సోమవారం నాటికి ఢిల్లీలో వాయు నాణ్యత ‘పూర్‌’ (Poor) కేటగిరీకి చేరే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ సీజన్‌లో తొలిసారిగా నగరంలో గాలి నాణ్యత ఆ స్థాయికి దిగజారవచ్చని భావిస్తున్నారు.

ఐటీఓలో అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయిలో కాలుష్యం

ఆదివారం ఢిల్లీలోని పలు ప్రాంతాల్లో కాలుష్య స్థాయులు ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి. ముఖ్యంగా ఐటీఓ ప్రాంతంలో AQI ఏకంగా 430కి చేరింది. ఇది ‘సివియర్‌’ (Severe) కేటగిరీకి చెందుతుంది. నగరంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ గాలి నాణ్యత ఆందోళనకరంగా మారుతోంది.

శనివారం నమోదైన గణాంకాల ప్రకారం.. ఆనంద్ విహార్‌లో AQI 348గా ఉంది. ముండ్కాలో 227, జహంగీర్‌పురిలో 212 నమోదయ్యాయి. చాందినీ చౌక్‌లో 188, వివేక్ విహార్‌లో 187, రోహిణిలో 187గా గాలి నాణ్యత సూచీ నమోదైంది. పంజాబీ బాగ్‌లో 171, నరేలాలో 165, CRRI మథురా రోడ్డులో 158, ద్వారక సెక్టార్‌-8లో 155గా నమోదైంది.

ఆదివారం నగరంలోని 22 పర్యవేక్షణ కేంద్రాల్లో గాలి నాణ్యత ‘పూర్‌’ స్థాయిలో ఉన్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. ఈ గణాంకాలు ఢిల్లీలో కాలుష్యం కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితం కాకుండా విస్తృతంగా పెరుగుతున్న పరిస్థితిని సూచిస్తున్నాయి.

అక్టోబర్‌ 1 నుంచి ఎంత పెరిగింది?

అక్టోబర్‌ ప్రారంభం నుంచే ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత క్రమంగా దిగజారుతున్నట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. CPCB వివరాల ప్రకారం.. అక్టోబర్‌ 1న సాయంత్రం 5 గంటలకు ఐటీఓలో AQI 132గా నమోదైంది. అదే సమయంలో జహంగీర్‌పురిలో 216, పంజాబీ బాగ్‌లో 178గా ఉంది.

ఢిల్లీలో కాలుష్య సమస్య ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో ఒకటైన ఆనంద్ విహార్‌లో అక్టోబర్‌ 1న AQI 96గా నమోదవడం గమనార్హం. నెల ప్రారంభంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో గాలి నాణ్యత మెరుగ్గా కనిపించినప్పటికీ, ఆ తర్వాత పరిస్థితి క్రమంగా మారింది. అక్టోబర్‌ 18 నాటికి కాలుష్య స్థాయులు గణనీయంగా పెరిగాయి. ముఖ్యంగా శుక్రవారం నమోదైన 90 AQI తర్వాత వచ్చిన వేగవంతమైన పెరుగుదల ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

AQI స్థాయులను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?

వాయు నాణ్యత సూచీ గాలి ఎంతవరకు కలుషితమైందో తెలియజేస్తుంది. AQI సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ కాలుష్య తీవ్రత పెరుగుతుంది. CPCB వర్గీకరణ ప్రకారం గాలి నాణ్యత స్థాయులు ఇలా ఉంటాయి:

0–50: మంచి (Good)

51–100: సంతృప్తికరమైనది (Satisfactory)

101–200: మోస్తరు (Moderate)

201–300: పేలవమైనది (Poor)

301–400: అత్యంత పేలవమైనది (Very Poor)

401–500: తీవ్రమైనది (Severe)

ఈ వర్గీకరణ ప్రకారం ఆదివారం ఢిల్లీ మొత్తం AQI 187గా ఉండటంతో నగర సగటు ‘మోస్తరు’ స్థాయిలో ఉంది. అయితే, ఐటీఓ వంటి కొన్ని ప్రాంతాల్లో కాలుష్యం అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరింది. నగర సగటు గణాంకం ఆధారంగా అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ గాలి నాణ్యత ఒకేలా ఉందని భావించకూడదు.

వర్షాలు లేకపోవడం.. గాలుల వేగం తగ్గడం ప్రధాన కారణాలు

ఢిల్లీలో కాలుష్యం పెరగడానికి వాతావరణ పరిస్థితులు కీలకంగా మారుతున్నాయి. వర్షాలు కురిస్తే గాలిలోని కొన్ని కాలుష్య కణాలు నేలపైకి చేరేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. గాలుల వేగం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కాలుష్య కారకాలు ఒకేచోట పేరుకుపోకుండా వ్యాపిస్తాయి. అయితే, ప్రస్తుతం వర్షాలు లేకపోవడం, గాలులు నెమ్మదిగా వీయడం వల్ల కాలుష్య కారకాలు గాలిలోనే పేరుకుపోతున్నాయి.

వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగ, రోడ్లపై పేరుకుపోయిన దుమ్ము, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, స్థానికంగా వెలువడే ఇతర ఉద్గారాలు కూడా సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. వర్షాకాలం ముగిసిన తర్వాత ఇలాంటి కాలుష్య కారకాలు వాతావరణంలో ఎక్కువసేపు నిలిచిపోయే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

శీతాకాలం సమీపిస్తున్న కొద్దీ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గడం, గాలి పైకి వెళ్లి కలిసిపోయే ఎత్తు (Mixing Height) తగ్గడం, గాలులు నిలకడగా లేదా నెమ్మదిగా వీయడం వంటి పరిస్థితులు కాలుష్యాన్ని నేలకు దగ్గరగా ఉంచుతాయి. దీంతో ప్రజలు పీల్చే గాలిలో కాలుష్య కణాల సాంద్రత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. వచ్చే వారంలో వర్షాలు కురిసే సూచనలు లేకపోవడంతో ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యతపై ఆందోళన కొనసాగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.

ఈ ఏడాది గాలి నాణ్యత మెరుగుపడిందన్న ప్రభుత్వం

మరోవైపు, ఈ ఏడాది ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత గతంతో పోలిస్తే మెరుగుపడిందని పర్యావరణ శాఖ మంత్రి మంజీందర్ సింగ్ సిర్సా వెల్లడించారు. శనివారం ఆయన తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. 2026లో ఇప్పటివరకు ఢిల్లీలో 211 రోజులు మంచి, సంతృప్తికరమైన లేదా మోస్తరు గాలి నాణ్యత నమోదైంది. 2020లో కోవిడ్‌ ప్రభావంతో ఏర్పడిన అసాధారణ పరిస్థితులను మినహాయిస్తే, 2016 తర్వాత ఇదే అత్యుత్తమ పనితీరు అని మంత్రి పేర్కొన్నారు.

2026 సంవత్సరం ముగియడానికి ఇంకా రెండు నెలలకు పైగా సమయం ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఏడాది మంచి నుంచి మోస్తరు గాలి నాణ్యత నమోదైన రోజుల సంఖ్య ఇప్పటికే గతంలోని పలు సంవత్సరాల మొత్తం గణాంకాలను దాటిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. 2025లో 200 రోజులు, 2024లో 209 రోజులు, 2023లో 206 రోజులు, 2018లో 159 రోజులు, 2016లో 110 రోజులు ఈ వర్గాల్లో నమోదయ్యాయని మంత్రి వివరించారు.

అదే సమయంలో, పూర్‌, వెరీ పూర్‌, సివియర్‌ కేటగిరీల్లో గాలి నాణ్యత నమోదైన రోజుల సంఖ్య కూడా తగ్గిందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. 2016లో ఇదే కాలానికి అలాంటి రోజులు 168గా ఉండగా, ఈ ఏడాది ఆ సంఖ్య 79కు తగ్గిందని మంత్రి పేర్కొన్నారు.

చలికాలానికి ముందే పెరుగుతున్న ఆందోళన

ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు గాలి నాణ్యత మెరుగుపడిందని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ, అక్టోబర్‌ రెండో అర్ధభాగంలో కనిపిస్తున్న తాజా పరిణామాలు కొత్త ఆందోళనకు దారితీస్తున్నాయి. చలికాలం పూర్తిస్థాయిలో ప్రారంభం కాకముందే ఢిల్లీలోని పలు ప్రాంతాల్లో కాలుష్య స్థాయులు పెరుగుతున్నాయి. వర్షాలు లేకపోవడం, గాలుల వేగం తగ్గడం కొనసాగితే పరిస్థితి మరింత దిగజారే అవకాశం ఉంది.

గాలి నాణ్యతపై స్థానిక గణాంకాలను గమనించడం, కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ప్రజలకు ముఖ్యం. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారు స్థానిక AQI వివరాలను పరిశీలిస్తూ అప్రమత్తంగా ఉండాలి. రానున్న రోజుల్లో వాతావరణ పరిస్థితులు, కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు ఢిల్లీ గాలి నాణ్యతను ఏ మేరకు ప్రభావితం చేస్తాయన్నది కీలకంగా మారనుంది.