AP Education: ప్రైవేటు బడుల్లో 25 శాతం ఉచిత సీట్లు... అధ్యయనానికి ప్రత్యేక కమిటీ ఏర్పాటు!

• ఆర్టీఈ 25% ఉచిత ప్రవేశాలపై సమీక్ష: అమలు తీరు, సాధ్యాసాధ్యాలపై విద్యాశాఖ దృష్టి

• నిరుపేద విద్యార్థులకు ప్రైవేటు విద్య: క్షేత్రస్థాయి సమస్యల పరిష్కారానికి నిపుణుల కమిటీ

• ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో ఉచిత విద్య అమలు ఎలా?: అధ్యయనం చేసి నివేదిక ఇవ్వనున్న కమిటీ

Andhrapradesh: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రైవేటు అన్‌ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో విద్యా హక్కు చట్టం (RTE) కింద పేద విద్యార్థులకు కల్పించాల్సిన 25 శాతం ఉచిత ప్రవేశాల (Free Admissions) అమలు తీరును పరిశీలించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. చట్టం నిర్దేశించిన నిబంధనలు క్షేత్రస్థాయిలో ఏ మేరకు అమలవుతున్నాయి, విద్యార్థులకు ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు ఏమిటి అనే అంశాలను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేసేందుకు విద్యాశాఖ అధికారులతో కూడిన ప్రత్యేక కమిటీని ప్రభుత్వం నియమించింది. ఈ కమిటీ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రైవేటు బడుల్లో ఒకటో తరగతి ప్రవేశాల ప్రక్రియ, రిజర్వేషన్ల కేటాయింపు, మరియు పర్యవేక్షణ వ్యవస్థపై లోతైన అధ్యయనం నిర్వహించనుంది.

విద్యా హక్కు చట్టం - నిబంధనలు

కేంద్ర విద్యా హక్కు చట్టం-2009 లోని సెక్షన్ 12(1)(సి) ప్రకారం ప్రతి ప్రైవేటు అన్‌ఎయిడెడ్ పాఠశాల (స్టేట్, సీబీఎస్‌ఈ, ఐసీఎస్‌ఈ, ఐబీ సిలబస్‌లు) తమ ప్రారంభ తరగతిలో (Class 1) కనీసం 25 శాతం సీట్లను బలహీన వర్గాలు, ప్రతికూల పరిస్థితులు ఎదుర్కొంటున్న నిరుపేద పిల్లలకు ఉచితంగా కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. ఇందులో అనాథలు, దివ్యాంగులు, హెచ్ఐవీ బాధిత పిల్లలకు 5 శాతం, ఎస్సీలకు 10 శాతం, ఎస్టీలకు 4 శాతం, మరియు నిర్దేశిత వార్షిక ఆదాయ పరిమితి లోపు ఉన్న బీసీ, మైనార్టీ, ఓసీ ఈడబ్ల్యూఎస్ వర్గాలకు 6 శాతం సీట్లను కేటాయించేలా మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి. ఈ కోటా ద్వారా పేద విద్యార్థులకు సైతం కార్పొరేట్ స్థాయిలో నాణ్యమైన విద్య అందేలా రూపకల్పన చేశారు.

అమలులో ఎదురవుతున్న క్షేత్రస్థాయి సమస్యలు

ఈ విధానం కాగితాలపై ఆకర్షణీయంగా ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో అనేక అవరోధాలు ఎదురవుతున్నట్లు విద్యాశాఖ దృష్టికి వచ్చింది. చాలా ప్రైవేటు యాజమాన్యాలు సీట్ల వివరాలను పోర్టల్‌లో సరిగ్గా వెల్లడించకపోవడం, లాటరీలో సీట్లు పొందిన విద్యార్థులను చేర్చుకోవడానికి నిరాకరించడం, లేదా ఇతరత్రా ఫీజుల పేరుతో ఇబ్బందులు పెట్టడం వంటి ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. మరోవైపు పాఠశాలల్లో చేరిన పేద విద్యార్థులకు సంబంధించిన ట్యూషన్ ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ ప్రభుత్వాల నుంచి సకాలంలో అందడం లేదని ప్రైవేట్ యాజమాన్యాలు సైతం ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఇలాంటి పరస్పర సమస్యల వల్ల అర్హులైన వేలాది మంది నిరుపేద విద్యార్థులు ఈ ప్రయోజనానికి దూరమవుతున్నారు.

అధ్యయన కమిటీ బాధ్యతలు మరియు పరిశీలన అంశాలు

ఈ నేపథ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల కమిటీ పలు కీలక అంశాలను పరిశీలించనుంది. ప్రధానంగా ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో 25 శాతం సీట్ల లెక్కింపు సరైన పద్ధతిలో జరుగుతోందా, ఆన్‌లైన్ లాటరీ విధానంలో ఎంపికైన విద్యార్థులకు ప్రవేశాలు సజావుగా అందుతున్నాయా లేదా అనే అంశాన్ని కమిటీ క్షుణ్ణంగా తనిఖీ చేయనుంది. అలాగే గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో నిర్దేశించిన ఆదాయ పరిమితులు, గుర్తింపు కార్డులు, నివాస ధ్రువీకరణల సమర్పణలో పేద తల్లిదండ్రులకు ఎదురవుతున్న సాంకేతిక ఇబ్బందులను కూడా కమిటీ పరిశీలించనుంది. ప్రైవేట్ బడులకు ప్రభుత్వం చెల్లించాల్సిన ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ విధివిధానాలపై కూడా అధ్యయనం సాగనుంది.

ఇతర రాష్ట్రాల విధానాలపై తులనాత్మక పరిశీలన

ఈ కమిటీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో పాటు దేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాల్లో ఆర్టీఈ 25 శాతం ఉచిత ప్రవేశాల విధానం ఏ విధంగా అమలవుతోందనే దానిపై తులనాత్మక అధ్యయనం చేయనుంది. ప్రైవేట్ స్కూళ్ల యాజమాన్యాలతో, ఉపాధ్యాయ సంఘాలతో, మరియు విద్యార్థుల తల్లిదండ్రుల సంఘాలతో చర్చలు జరిపి వారి అభిప్రాయాలను స్వీకరించనుంది. ప్రైవేట్ పాఠశాలలకు ఆర్థిక భారం పడకుండా, అదే సమయంలో పేద పిల్లల విద్యా హక్కుకు ఎటువంటి భంగం కలగకుండా సమతుల్యమైన విధానాన్ని రూపొందించేందుకు అవసరమైన సిఫారసులను ఈ కమిటీ తయారు చేస్తుంది.

ప్రభుత్వానికి సమగ్ర నివేదిక – భవిష్యత్ కార్యాచరణ

అన్ని అంశాలను కూలంకషంగా విశ్లేషించిన అనంతరం, ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో 25 శాతం ఉచిత ప్రవేశాలను మరింత పారదర్శకంగా, జవాబుదారీతనంతో అమలు చేసేందుకు తీసుకోవాల్సిన దిద్దుబాటు చర్యలతో కూడిన సమగ్ర నివేదికను కమిటీ ప్రభుత్వానికి సమర్పించనుంది. ఈ నివేదిక ఆధారంగా రాబోయే విద్యా సంవత్సరాల్లో ఎటువంటి లోటుపాట్లకు తావులేకుండా నూతన మార్గదర్శకాలను ఖరారు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. తద్వారా నిరుపేద కుటుంబాలకు చెందిన పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్యను చేరువ చేయాలన్న రాజ్యాంగబద్ధమైన లక్ష్యం మరింత పటిష్టంగా నెరవేరనుంది.