ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాల (Geopolitical Developments) నేపథ్యంలో, భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య మారుతున్న సంబంధాలను విశ్లేషించిన నిపుణులు ఆ దేశంలో నెలకొన్న అస్థిరతపై కీలక అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మూలాల ఆధారంగా నిపుణుల విశ్లేషణను ఈ క్రింది అంశాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవచ్చు:
నాయకత్వ వైఫల్యం మరియు అంతర్గత అస్థిరత
షేక్ హసీనా నిష్క్రమణ తర్వాత, నోబెల్ గ్రహీత మహమ్మద్ యూనస్ నేతృత్వంలోని బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం దేశంలో శాంతిభద్రతలను కాపాడటంలో విఫలమైందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఒకవైపు రాడికల్ ఇస్లామిస్ట్ పార్టీ అయిన జమాతే ఇస్లాం దేశాన్ని నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా, మరోవైపు యూనస్ తన అధికారాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఎన్నికలను వాయిదా వేస్తూ, దేశంలోని అస్థిరతకు భారత్ను నిందిస్తున్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా అక్కడ హిందువులను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరుగుతున్న దాడులు భారత్ను తీవ్రంగా ఆలోచింపజేస్తున్నాయి.
దౌత్యపరమైన ముందస్తు హెచ్చరికలు
భారత ప్రభుత్వం బంగ్లాదేశ్లో ఉన్న తన ఎంబసీ అధికారుల కుటుంబ సభ్యులను జనవరి 15 లోపు తిరిగి భారత్కు రప్పించడం అనేది ఒక "పెద్ద వ్యూహాత్మక చర్య"గా నిపుణులు గుర్తిస్తున్నారు. సాధారణంగా పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, మరియు ఇరాక్ వంటి అత్యంత ప్రమాదకరమైన దేశాల్లో మాత్రమే భారత్ ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. బంగ్లాదేశ్ను కూడా ఈ విభాగంలో చేర్చడం చూస్తుంటే, సరిహద్దు అవతల ఏదైనా భారీ ఆపరేషన్ లేదా గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడబోతోందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
గంగా నది నీటి ఒప్పందం (2026) - ఆర్థిక వ్యూహం
1996లో జరిగిన గంగా నది నీటి పంపకాల ఒప్పందం 2026తో ముగియనుంది. ఈ తరుణంలో భారత్ తన జనాభా అవసరాలకు అనుగుణంగా (140 కోట్ల భారతీయులు vs 17 కోట్ల బంగ్లాదేశీయులు) నీటి వాటాను పునఃసమీక్షించాలని భావిస్తోంది. గతంలో పాకిస్తాన్కు వెళ్లే ఇండస్ నది నీటి విషయంలో తీసుకున్న నిర్ణయం లాగే, బంగ్లాదేశ్కు వెళ్లే గంగా జలాలను కూడా న్యాయబద్ధంగా నియంత్రించడం ద్వారా ఆ దేశానికి భారత్ గట్టి హెచ్చరిక పంపాలని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
భద్రత మరియు సరిహద్దు రక్షణ
భారతదేశ ఈశాన్య రాష్ట్రాలను కలిపే కీలకమైన సిలీగురి కారిడార్ (Chicken's Neck) భద్రత భారత్కు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం. బంగ్లాదేశ్ రోజురోజుకూ ఉగ్రవాద భావజాలం వైపు మళ్లుతుండటంతో, మన దేశ భద్రత కోసం రంగ్పూర్ రీజియన్ వంటి కీలక ప్రాంతాల విషయంలో భారత్ కఠినమైన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. బంగ్లాదేశ్కు మన పవర్ ఏంటో చూపించడానికి ఒక చిన్నపాటి సరిహద్దు కాన్ఫ్లిక్ట్ (Conflict) జరిగే అవకాశం కూడా ఉందని వీరి విశ్లేషణ.
క్రీడా మరియు సాంస్కృతిక సంబంధాల పతనం
క్రికెట్ రంగంలో కూడా బంగ్లాదేశ్ తన "తలపొగరు" ప్రదర్శిస్తోందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. భారత్లో భద్రత లేదని నెపం నెడుతూ టి20 వరల్డ్ కప్ ఆడటానికి నిరాకరిస్తున్న బంగ్లాదేశ్ తీరును బిసిసిఐ మరియు ఐసిసి తీవ్రంగా పరిగణించే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ క్రికెట్లో భారత్ ఆర్థికంగా అత్యంత పటిష్టంగా ఉన్నందున, బంగ్లాదేశ్ను టోర్నమెంట్ నుండి తొలగించి వేరే జట్టుతో రీప్లేస్ చేసినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.