భారత రహదారి రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వశాఖ (MoRTH) రహదారి ప్రమాదాలు మరియు మరణాలను తగ్గించే దిశగా మరో కీలక అడుగు వేస్తోంది. త్వరలోనే 2023 మరియు 2024 సంవత్సరాలకు సంబంధించిన “బ్లాక్ స్పాట్” (అధిక ప్రమాద ప్రాంతాలు) వివరాలను విడుదల చేయనుంది. ఈ డేటా ఆధునిక “ఇ-డార్” (Electronic Detailed Accident Report) మరియు “ఐరాడ్” (Integrated Road Accident Database) వ్యవస్థల ఆధారంగా సిద్ధం చేయనుంది. ఈ వ్యవస్థల ద్వారా రాష్ట్ర పోలీసులచే నమోదు చేయబడే రియల్ టైమ్ ప్రమాద సమాచారాన్ని సేకరించడం జరుగుతుంది.
జాతీయ రహదారులపై (NH) ఎక్కువగా ప్రమాదాలు జరిగే ప్రాంతాలను బ్లాక్ స్పాట్లు అంటారు. ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ప్రమాణాల ప్రకారం, ఒక 500 మీటర్ల ప్రాంతంలో మూడు సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఐదు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రాణాపాయ ప్రమాదాలు గానీ, లేదా పది మరణాలు గానీ జరిగితే ఆ ప్రాంతం “బ్లాక్ స్పాట్”గా గుర్తించబడుతుంది.
మంత్రిత్వశాఖ అధికారులు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, 2023 మరియు 2024 సంవత్సరాల బ్లాక్ స్పాట్ డేటా ఇప్పటికే సిద్ధమైందని, త్వరలోనే విడుదల చేయనున్నట్లు తెలిపారు. ఇంతకుముందు 2020–2022 మధ్యకాలానికి సంబంధించిన డేటా ఆధారంగా 1,330 ప్రమాదప్రాంతాలు గుర్తించామన్నారు.
*iRAD మరియు e-DAR వ్యవస్థల ప్రాముఖ్యత*
ఈ రెండు డిజిటల్ వ్యవస్థలను 2021–2022లో వివిధ రాష్ట్రాల్లో ప్రవేశపెట్టారు. రాష్ట్రాల పోలీసు శాఖలు యాప్ ద్వారా రహదారి ప్రమాదాల వివరాలను తక్షణమే నమోదు చేస్తాయి. ఈ సమాచారం జియో ట్యాగింగ్ సదుపాయం ద్వారా ఖచ్చితమైన ప్రదేశాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. 2016 నుంచి 2022 మధ్య జాతీయ రహదారులపై మొత్తం 13,795 ప్రమాదప్రాంతాలు గుర్తించబడ్డాయి. వీటిలో దీర్ఘకాలిక రక్షణ పనులు 5,036 ప్రాంతాల్లో పూర్తయ్యాయి.
ఇంతకు ముందు రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన సమాచారం మరియు e-DARలో నమోదైన వివరాల మధ్య వ్యత్యాసం ఎక్కువగా ఉండేది. ఇప్పుడు ఈ వ్యత్యాసం 5% కు తగ్గించబడింది. ముఖ్యంగా పంజాబ్ మరియు ఝార్ఖండ్ రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువ తేడా ఉన్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. 2024 సంవత్సరానికి సంబంధించి TRW మరియు e-DAR మధ్య ప్రమాదాల సంఖ్యలో 3.96% వ్యత్యాసం, మరణాల్లో 4.30% వ్యత్యాసం ఉన్నట్లు మంత్రిత్వశాఖ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
మంత్రిత్వశాఖ అధికారులు తెలిపినట్టు, e-DAR ద్వారా సేకరించబడుతున్న రియల్ టైమ్ సమాచారం రహదారి భద్రతా ప్రణాళికలను మరింత సమర్థవంతంగా రూపొందించడంలో సహాయపడుతుంది. పోలీసు, ఇంజనీరింగ్ విభాగాలు మరియు రోడ్డు భద్రతా సెల్ కలిసి డేటా సమన్వయంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాయి. ఈ చర్యల ద్వారా ప్రమాద ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించి, తగిన భద్రతా చర్యలు చేపట్టి రహదారి మరణాలను తగ్గించడం MoRTH ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
