Business- డిజిటల్ యుగంలోనూ తగ్గని క్యాష్ డిమాండ్.. 11 శాతం పెరిగిన రూ. 500 నోట్ల చలామణి!
పసిడి ప్రియులకు షాక్ లాంటి వార్త.. దేశంలో ఒక్కసారిగా 20 శాతం పెరిగిన నకిలీ నోట్లు!
మార్కెట్లోకి భారీగా నకిలీ కరెన్సీ.. మీ చేతిలో ఉన్న నోటు అసలైందేనా?
RBI: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) విడుదల చేసిన తాజా వార్షిక నివేదిక (Annual Report 2025-26) ప్రకారం, దేశంలో నగదు చలామణి మరియు నకిలీ నోట్ల చెలామణికి సంబంధించిన పలు ఆసక్తికరమైన అలాగే ఆందోళనకరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. దేశీయంగా డిజిటల్ లావాదేవీలు విపరీతంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, ప్రజల్లో నగదుకు ఉన్న డిమాండ్ ఏమాత్రం తగ్గలేదని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది. ముఖ్యంగా మార్కెట్లో రూ. 500 నోట్ల వినియోగం గడిచిన ఆర్థిక సంవత్సరంలో గణనీయంగా వృద్ధి చెందగా, అదే సమయంలో వ్యవస్థలోకి నకిలీ నోట్ల చొరబాటు కూడా పెరగడం బ్యాంకింగ్ రంగంలో కలకలం రేపుతోంది.
ఈ తాజా నివేదిక ప్రకారం, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY26) మార్కెట్లో చలామణిలో ఉన్న రూ. 500 నోట్ల సంఖ్య ఒక్కసారిగా 11 శాతం మేర పెరిగింది. ప్రస్తుతం దేశంలో చలామణిలో ఉన్న మొత్తం కరెన్సీ నోట్లలో సింహభాగం కేవలం రూ. 500 నోట్లే ఆక్రమించాయని ఆర్బీఐ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. పెద్ద నోట్ల రద్దు మరియు రూ. 2000 నోట్ల ఉపసంహరణ తర్వాత, దేశీయ నగదు లావాదేవీలన్నింటికీ రూ. 500 నోటే అత్యంత ప్రధాన ఆధారంగా మారిపోవడమే ఈ భారీ వృద్ధికి ముఖ్య కారణమని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
అయితే, ఈ నగదు డిమాండ్ను ఆసరాగా చేసుకుని నకిలీ నోట్ల (Fake Currency) ముఠాలు కూడా దేశంలో ముమ్మరంగా చొరబడినట్లు ఆర్బీఐ నివేదిక హెచ్చరిస్తోంది. గడిచిన ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఈసారి నకిలీ నోట్ల గుర్తింపు ఏకంగా 20 శాతం మేర పెరగడం గమనార్హం. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ మరియు వివిధ తనిఖీలలో పట్టుబడిన నకిలీ కరెన్సీలో అత్యధికంగా రూ. 500 మరియు రూ. 200 నోట్లే ఉన్నట్లు ఆర్బీఐ వెల్లడించింది. మార్కెట్లో సాధారణ ప్రజలు ఎక్కువగా వాడే ఈ నోట్లనే కేటుగాళ్లు నకిలీలుగా ముద్రించి మార్పిడి చేస్తున్నట్లు నివేదికలో స్పష్టమైంది.
నకిలీ నోట్ల ముప్పును అరికట్టేందుకు మరియు నగదు లావాదేవీలలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా త్వరలోనే కఠినమైన భద్రతా ప్రమాణాలను తీసుకోబోతోంది. కరెన్సీ నోట్లపై ఉండే సెక్యూరిటీ ఫీచర్లను మరింత పటిష్టం చేయడంతో పాటు, బ్యాంకులలో నకిలీ నోట్లను గుర్తించే అత్యాధునిక యంత్రాల వాడకాన్ని తప్పనిసరి చేయనున్నారు. అదే సమయంలో సాధారణ వినియోగదారులు కూడా పెద్ద నోట్లను తీసుకునేటప్పుడు వాటిపై ఉండే వాటర్ మార్కులు, సెక్యూరిటీ థ్రెడ్ వంటి ప్రాథమిక అంశాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించుకోవాలని ఆర్బీఐ అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టంగా సాగుతున్న తరుణంలో నగదు చలామణి 11 శాతం పెరగడం సానుకూల అంశమే అయినప్పటికీ, నకిలీ నోట్లు 20 శాతం పెరగడం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు ఆర్బీఐకి కొత్త సవాల్గా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC) లేదా ఈ-రూపాయి (e-Rupee) వాడకాన్ని మరింత ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఇటువంటి నకిలీ నోట్ల సమస్యకు శాశ్వత చెక్ పెట్టవచ్చని ఆర్థిక రంగ ప్రముఖులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అప్పటివరకు నగదు వినియోగదారులు నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉండటం ఎంతో అవసరం.
