హైదరాబాద్ మహానగరం శరవేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఒకప్పుడు నగరం అంటే చార్మినార్, అబిడ్స్ పరిసరాలే ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు నగరం ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు (ORR) దాటి విస్తరిస్తోంది. ఈ క్రమంలో పెరుగుతున్న జనాభాకు, వాహన రద్దీకి అనుగుణంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ‘మహా మెట్రో’ ప్రాజెక్టును ప్రకటించింది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా నగరం చుట్టూ ఉన్న 158 కిలోమీటర్ల ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు వెంబడి మెట్రో రింగ్ రైలును నిర్మించబోతున్నారు.
ఈ ప్రాజెక్టు హైదరాబాద్ భవిష్యత్తును ఎలా మార్చబోతుందో, దీని వల్ల సామాన్య ప్రయాణికులకు కలిగే లాభాలేమిటో వివరంగా తెలుసుకుందాం. సాధారణంగా మెట్రో రైళ్లు నగరం లోపల ఒక ప్రాంతం నుండి మరో ప్రాంతానికి వెళ్తాయి. కానీ ‘మహా మెట్రో’ నగరం చుట్టూ ఒక వలయంలా (Circular) తిరుగుతుంది.
నగరంలోని ఏ దిక్కు నుండి వచ్చే ప్రయాణికులైనా ఓఆర్ఆర్ వద్దే మెట్రో ఎక్కవచ్చు. జాతీయ రహదారుల (NH-65, NH-44 మొదలైనవి) ద్వారా నగరంలోకి ప్రవేశించే వాహనాలు ఇకపై సిటీ ట్రాఫిక్లో చిక్కుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. శివారులోనే వాహనాన్ని పార్క్ చేసి మెట్రోలో నగరంలోని ఏ మూలకైనా చేరుకోవచ్చు.
నగరంలో కొత్తగా రోడ్లు వేయాలన్నా, మెట్రో లైన్ నిర్మించాలన్నా భూసేకరణ (Land Acquisition) అతిపెద్ద సమస్య. కానీ ‘మహా మెట్రో’ విషయంలో ప్రభుత్వానికి ఒక పెద్ద వెసులుబాటు ఉంది. ఓఆర్ఆర్ నిర్మాణ సమయంలోనే సర్వీస్ రోడ్ల మధ్యలో రీజినల్ రింగ్ రైల్ కోసం దాదాపు 25 మీటర్ల స్థలాన్ని కేటాయించారు. ప్రభుత్వ వద్ద ఇప్పటికే స్థలం అందుబాటులో ఉండటం వల్ల ప్రైవేట్ ఆస్తుల సేకరణ అవసరం ఉండదు. దీనివల్ల ప్రాజెక్టు పనులు ఎక్కడా ఆగకుండా శరవేగంగా పూర్తి చేసే అవకాశం ఉంది. ఇందుకోసం అధికారులు ఇప్పటికే డీపీఆర్ (DPR) సిద్ధం చేసే పనిలో నిమగ్నమయ్యారు.
ఓఆర్ఆర్ వెంబడి ఉన్న 22 ఇంటర్ఛేంజ్ (Interchanges) పాయింట్ల వద్ద మెట్రో స్టేషన్లను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం ప్లాన్ చేసింది. భవిష్యత్తులో ఈ సంఖ్య 25కి చేరనుంది. ప్రయాణికులు రోడ్డు దాటే ఇబ్బంది లేకుండా స్టేషన్ల నుండి ప్రధాన ప్రాంతాలకు చేరుకోవడానికి ఆధునిక స్కైవాక్లను నిర్మిస్తారు. వివిధ రాష్ట్రాల నుండి వచ్చే ప్రయాణికుల కోసం ఈ మెట్రో లైన్ను ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లతో మరియు ప్రస్తుతం ఉన్న మెట్రో కారిడార్లతో అనుసంధానిస్తారు.
ఈ మెట్రో ప్రాజెక్టు కేవలం రవాణా కోసమే కాదు, ఇది శివారు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి 'గ్రోత్ ఇంజిన్'గా మారుతుంది. మెట్రో కనెక్టివిటీ ఉన్న చోట ఐటీ పార్కులు, లాజిస్టిక్ హబ్లు, వ్యాపార సముదాయాలు వెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. శివారు ప్రాంతాల్లో ఉండేవారు సిటీలోకి రాకుండానే తమ ఇంటికి దగ్గరలోనే ఉద్యోగాలను పొందే అవకాశం ఉంటుంది. తద్వారా స్థానిక యువతకు ఉపాధి పెరుగుతుంది.
నగరంలో కాలుష్యాన్ని తగ్గించడంలో ఈ ప్రాజెక్టు కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ప్రతి స్టేషన్ వద్ద వందలాది వాహనాలు పార్క్ చేసేలా భారీ పార్కింగ్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేస్తారు. వేలాది మంది కార్లు, బైక్లను శివారులోనే వదిలేసి మెట్రోలో ప్రయాణించడం వల్ల నగరంలో వాహన కాలుష్యం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
హైదరాబాద్ను గ్లోబల్ సిటీగా తీర్చిదిద్దే క్రమంలో ‘మహా మెట్రో’ ఒక గేమ్ ఛేంజర్ కాబోతోంది. ఇది అందుబాటులోకి వస్తే హైదరాబాద్ రవాణా రంగం ప్రపంచ స్థాయి నగరాలైన లండన్, టోక్యోలతో పోటీ పడుతుంది. ప్రయాణికులకు సమయం ఆదా అవ్వడంతో పాటు, ప్రయాణం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా మారుతుంది.
