పాన్ మసాలా ప్యాకెట్లపై ధరల విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇప్పటివరకు 10 గ్రాములు లేదా అంతకంటే తక్కువ బరువున్న చిన్న ప్యాకెట్లపై రిటైల్ అమ్మక ధర (RSP) ముద్రించడం తప్పనిసరి కాదు. దీంతో చాలా చిన్న ప్యాకెట్లను ఎలాంటి ధర గుర్తింపు లేకుండా విక్రయించడంతో వినియోగదారులు సందిగ్ధంలో పడుతూ ఉన్నారు. ఇప్పుడు ఈ అనిశ్చితిని తొలగిస్తూ, ప్యాకెట్ పరిమాణం ఎంత చిన్నదైనా కానీ, తప్పనిసరిగా ఎమ్మార్పీ ముద్రించాలని కేంద్రం ఆదేశించింది. ఈ నిబంధనలు 2026 ఫిబ్రవరి 1 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి రానున్నాయి.
ఈ నిర్ణయానికి అనుగుణంగా వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ **‘లీగల్ మెట్రాలజీ (ప్యాకేజ్డ్ కమోడిటీస్) రెండవ (సవరణ) నిబంధనలు, 2025’**ను అధికారికంగా విడుదల చేసింది. తాజా సవరణతో పాన్ మసాలా ప్యాకెట్లపై ధర మాత్రమే కాకుండా, చట్టపరంగా తప్పనిసరిగా ముద్రించాల్సిన అన్ని వివరాలు కూడా పొందుపరచాల్సిందే. ఇందులో ప్యాకెట్లోని పరిమాణం, తయారీదారు వివరాలు, ప్యాకేజింగ్ తేదీ, వినియోగానికి అవసరమైన సమాచారాలు అన్నీ ఉండాలి. ఇలా చేయడం ద్వారా ప్యాకెట్ల విక్రయంలో పారదర్శకత పెరుగుతుందని, వినియోగదారుల హక్కులను కాపాడే దిశగా ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంస్కరణగా పేర్కొంటున్నారు.
ఈ నిర్ణయం వెనుక రెండు ప్రధాన కారణాలను కేంద్రం వివరించింది. మొదటిది, వినియోగదారుల పరిరక్షణ. ప్యాకెట్ చిన్నదైనా పెద్దదైనా, దానిపై స్పష్టంగా ధర ఉంటే కొనుగోలుదారులు మోసపోకుండా కొనుగోలు చేయగలుగుతారు. మరో కారణం, జీఎస్టీ వసూళ్లలో పారదర్శకత. పాన్ మసాలా, పొగాకు ఉత్పత్తులపై ప్రస్తుతం 28 శాతం జీఎస్టీతో పాటు పరిహార సెస్ వసూలవుతున్న విషయం తెలిసిందే. కానీ ధరలు ముద్రించని చిన్న ప్యాకెట్ల కారణంగా పన్నుల లెక్కింపు, వసూళ్లు, అమలులో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. కొత్త నిబంధనలతో పన్నుల వ్యవస్థను సక్రమంగా అమలు చేయడానికి సహాయపడుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
ప్రస్తుతం పాన్ మసాలా, పొగాకు ఉత్పత్తులపై ఉన్న అధిక పన్నులు కొనసాగించేందుకు, జీఎస్టీ పరిహార సెస్ స్థానంలో ఎక్సైజ్ లెవీని అమలు చేయాలని కేంద్రం సిద్ధమవుతోంది. ఇందుకోసం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ త్వరలో పార్లమెంట్లో బిల్లులను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఈ మార్పులు అమల్లోకి వస్తే పన్నుల వ్యవస్థ మరింత కఠినతరం అవుతుందని, ఉత్పత్తుల విక్రయాలను ప్రభుత్వం మరింత జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షించనుందని నిపుణులు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. మొత్తం మీద, ఈ చర్య వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను కాపాడడమే కాకుండా, పన్నుల వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచడమే లక్ష్యంగా ఉందని స్పష్టమవుతోంది.
