ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 'సిల్క్ సమగ్ర' (Silk Samagra) పథకం ద్వారా రాష్ట్రంలోని పట్టు రైతులకు భారీ ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది. ఈ పథకం ముఖ్యంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు పేద రైతులకు ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడానికి మరియు వారి ఆర్థిక స్థితిగతులను మార్చడానికి రూపొందించబడింది. కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సంయుక్త సహకారంతో అమలు అవుతున్న ఈ పథకం వల్ల రాష్ట్రంలో పట్టు ఉత్పత్తి పెరిగి, చేనేత పరిశ్రమకు అవసరమైన ముడిసరుకు కొరత తీరుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ఈ పథకం కింద ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాల రైతులకు ఏకంగా 90 శాతం రాయితీ లభిస్తుంది. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వం 65 శాతం నిధులను సమకూరుస్తుండగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 25 శాతం వాటాను భరిస్తుంది. లబ్ధిదారులు కేవలం 10 శాతం ఖర్చు భరిస్తే సరిపోతుంది. ఇతర వర్గాల రైతులకు కూడా ఈ పథకం వర్తిస్తుంది; వారికి కేంద్రం 50 శాతం, రాష్ట్రం 25 శాతం చొప్పున మొత్తం 75 శాతం రాయితీ లభిస్తుంది, మిగిలిన 25 శాతం రైతు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
'సిల్క్ సమగ్ర' పథకం పట్టు పరిశ్రమలోని వివిధ దశలకు సహాయం అందిస్తుంది. కిసాన్ నర్సరీల పెంపకం, పట్టు పురుగుల పెంపకం కోసం షెడ్ల నిర్మాణం, అవసరమైన పరికరాల సరఫరా మరియు నాణ్యమైన క్రిమిసంహారక మందుల కొనుగోలుకు ఈ నిధులను ఉపయోగిస్తారు. వీటితో పాటు రీలింగ్, ట్విస్టింగ్ యూనిట్ల ఏర్పాటు మరియు మల్బరీ తోటల పెంపకానికి కూడా ప్రభుత్వం అండగా నిలుస్తోంది. ఇటీవల ప్రభుత్వం ఈ పథకం కింద పెండింగ్లో ఉన్న రూ. 14 కోట్ల నిధులతో పాటు, యంత్రాల కొనుగోలుకు మరో రూ. 4 కోట్లు విడుదల చేసింది.
ఈ పథకం అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత పట్టుగూళ్ల (కొకూన్) ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. కోవిడ్ సమయంలో కిలో రూ. 200-250 ఉన్న ధర, ప్రస్తుతం రూ. 750-800 వరకు పలుకుతోంది. దీనివల్ల రైతులకు పట్టు పురుగుల పెంపకం ఎంతో లాభసాటిగా మారింది. రైతులు ప్రతి రెండు నెలలకు ఐదు సార్లు పంట తీయడం ద్వారా మంచి ఆదాయాన్ని గడిస్తున్నారు. పట్టు పరిశ్రమలో ఆధునిక సాంకేతికతను తీసుకురావడం ద్వారా నాణ్యమైన పట్టు ఉత్పత్తికి మార్గం సుగమమైంది.
రాష్ట్రంలో పట్టు సాగును మరింత విస్తరించడానికి ప్రభుత్వం కొత్త క్లస్టర్లను ఏర్పాటు చేస్తోంది. రాయలసీమలోని కుప్పం, హిందూపురం, ధర్మవరం వంటి ప్రాంతాల్లో పట్టు సాగు ఇప్పటికే ఎక్కువగా ఉండగా, ఇప్పుడు కోస్తాలోని చేబ్రోలు, అరకు ప్రాంతాలలో కూడా క్లస్టర్లను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. గతంలో పట్టు దారం కోసం కర్ణాటక వంటి ఇతర రాష్ట్రాలపై ఆధారపడేవారు, కానీ ఇప్పుడు మన రాష్ట్రంలోనే ఉత్పత్తిని పెంచి చేనేత రంగానికి ఊతమివ్వాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
'సిల్క్ సమగ్ర' పథకం కింద ఎస్సీ, ఎస్టీ రైతులకు ఎంత రాయితీ లభిస్తుంది మరియు ప్రభుత్వాల వాటా ఎంత?
ఈ పథకం కింద ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాల రైతులకు అత్యధికంగా 90 శాతం రాయితీ లభిస్తుంది. ఈ ఖర్చులో కేంద్ర ప్రభుత్వం 65 శాతం భరిస్తుండగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 25 శాతం వాటాను అందిస్తుంది. దీనివల్ల లబ్ధిదారులు కేవలం 10 శాతం మొత్తాన్ని మాత్రమే తమ వంతుగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇతర వర్గాల రైతులకు మాత్రం 75 శాతం రాయితీ లభిస్తుంది (కేంద్రం 50%, రాష్ట్రం 25%) మరియు వారు 25 శాతం ఖర్చును భరించాలి.
కోవిడ్ సమయంతో పోలిస్తే ప్రస్తుతం పట్టుగూళ్ల (కొకూన్) ధరలలో ఎలాంటి మార్పు వచ్చింది?
కోవిడ్ సమయంలో పట్టుగూళ్ల ధరలు చాలా తక్కువగా ఉండేవి, అప్పట్లో కిలో ధర రూ. 200 నుండి 250 మధ్యలో ఉండేది. అయితే, 'సిల్క్ సమగ్ర' పథకం అమలు మరియు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం వల్ల గతేడాది నుండి ధరలు భారీగా పెరిగి ప్రస్తుతం కిలో రూ. 750 నుండి 800 వరకు పలుకుతున్నాయి. అంటే ఏడాది కాలంలోనే పట్టుగూళ్ల ధరలు రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ అయ్యి రైతులకు ఎంతో లాభదాయకంగా మారాయి.
