Amaravati Bill: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజకీయాల్లోనూ, ప్రజల ఆకాంక్షల్లోనూ రేపు ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం ఆవిష్కృతం కానుంది. రాష్ట్రానికి ఏకైక రాజధానిగా అమరావతిని అధికారికంగా ఖరారు చేస్తూ, దానికి పూర్తిస్థాయి చట్టబద్ధత కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. ఈ మేరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్ట సవరణ బిల్లు-2026ను బుధవారం కేంద్ర హోంశాఖ లోక్సభలో ప్రవేశపెట్టనుంది. గత కొన్నేళ్లుగా రాజధాని విషయంలో నెలకొన్న అనిశ్చితికి ఈ బిల్లుతో తెరపడనుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
రాష్ట్ర విభజన జరిగిన సమయంలో పదేళ్లపాటు హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంటుందని చట్టంలో పేర్కొన్నారు. అయితే, ఆ గడువు ముగిసిన తర్వాత ఏపీకి సొంత రాజధాని అవసరం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అసెంబ్లీలో తీర్మానం చేసి, అమరావతిని ఏకైక రాజధానిగా గుర్తించాలని కేంద్రాన్ని కోరింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విన్నపాన్ని మన్నిస్తూ, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా నేతృత్వంలోని హోంశాఖ ఈ బిల్లును రూపొందించింది. లోక్సభ ఆమోదం పొందిన వెంటనే ఇది రాజ్యసభకు వెళ్తుంది, అక్కడ కూడా ఆమోదం లభించాక రాష్ట్రపతి సంతకంతో గెజిట్ విడుదలవుతుంది.
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఈ బిల్లు యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ.. 2014 విభజన చట్టంలోని సెక్షన్ 5లో మార్పులు చేస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల అమరావతికి కేవలం ఒక ప్రాంతీయ గుర్తింపు మాత్రమే కాకుండా, దేశ గెజిట్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికారిక రాజధానిగా శాశ్వత హోదా లభిస్తుంది. ఈ సవరణ 2024 జూన్ 2 నుంచే అమలులోకి వచ్చినట్లుగా పరిగణించబడుతుందని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. దీనివల్ల గతంలో రాజధాని మార్పు విషయంలో తలెత్తిన న్యాయపరమైన చిక్కులు కూడా తొలగిపోయే అవకాశం ఉంది.
అమరావతి ప్రయాణం ఎన్నో మలుపులతో సాగింది. 2015లో ప్రధాని మోదీ చేతుల మీదుగా శంకుస్థాపన జరిగినప్పటి నుంచి, భూ సమీకరణలో వేలాది మంది రైతులు తమ భూములను స్వచ్ఛందంగా ప్రభుత్వానికి అప్పగించారు. అయితే, 2019లో అధికార మార్పిడి జరిగిన తర్వాత 'మూడు రాజధానుల' ప్రతిపాదన రావడంతో అమరావతి మనుగడ ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. ఈ క్రమంలో అమరావతి రైతులు, మహిళలు సుమారు 1,600 రోజులకు పైగా శాంతియుత పోరాటం చేశారు. వారి నిరంతర దీక్షలు, పాదయాత్రల ఫలితంగా మళ్లీ అమరావతికే ప్రాధాన్యత దక్కింది.
ప్రస్తుతం రాజధాని ప్రాంతంలో అభివృద్ధి పనులు వేగవంతం అయ్యాయి. కేంద్రం చట్టబద్ధత కల్పించనుండటంతో అంతర్జాతీయ సంస్థలు, పెట్టుబడిదారులు అమరావతి వైపు చూసే అవకాశం ఉంది. అటు అసెంబ్లీలో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మాట్లాడుతూ, అమరావతిని ఎవరూ మార్చలేరని, ఇది ప్రజా రాజధాని అని స్పష్టం చేశారు. రేపు పార్లమెంటులో ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే, ఇకపై ఏపీ రాజధాని విషయంలో ఎలాంటి సందిగ్ధతలకు తావుండదు.
