De Dollarization: అమెరికా పతనం ఖాయం... డాలర్ సామ్రాజ్యానికి ఇక రోజులు దగ్గరపడ్డాయా? NRI లకు లాభమా? నష్టమా?

• ఆర్థిక ఆంక్షలు, యుద్ధాలతో విసిగిన దేశాలు.. అమెరికా కరెన్సీ బంధనాల నుంచి విముక్తి దిశగా అడుగులు

• డాలర్ డిమాండ్ పడిపోతే అమెరికా కుప్పకూలుతుందా? అంతర్జాతీయ ఆర్థిక నిపుణుల సంచలన విశ్లేషణ

• బ్రిక్స్ కూటమి ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీ ప్లాన్: డాలర్ స్థానాన్ని భర్తీ చేసేందుకు సరికొత్త ముందడుగు

USA: ప్రపంచ వాణిజ్యం మరియు అంతర్జాతీయ సంబంధాలలో ప్రస్తుతం డీ-డాలరైజేషన్ అనే అంశం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. కొన్ని దశాబ్దాలుగా అంతర్జాతీయ ట్రేడ్ మరియు రిజర్వ్ కరెన్సీగా అమెరికన్ డాలర్ తిరుగులేని ఆధిపత్యాన్ని చెలాయిస్తోంది. ఏదైనా రెండు దేశాలు తమ మధ్య ఎగుమతులు, దిగుమతులు జరపాలంటే అంతర్జాతీయ చట్టాలు, గ్లోబల్ ఎకనామిక్ ఆర్డర్ ప్రకారం డాలర్లలోనే చెల్లింపులు చేయాల్సి వచ్చేది. దీని ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా డాలర్‌కు స్థిరమైన డిమాండ్ ఏర్పడటంతో పాటు అమెరికా ప్రపంచంలోనే తిరుగులేని ఆర్థిక సూపర్ పవర్‌గా తన అధికారాన్ని నిలబెట్టుకుంటూ వచ్చింది.

డీ-డాలరైజేషన్ ఆవశ్యకతకు దారితీసిన పరిస్థితులు

ఇటీవలి కాలంలో అమెరికా అనుసరిస్తున్న విదేశాంగ విధానాలు, తరచూ జరిగే యుద్ధాలు మరియు ఇతర దేశాలపై విధించే ఏకపక్ష ఆర్థిక ఆంక్షల కారణంగా డాలర్ విలువ తీవ్ర అస్థిరతకు లోనవుతోంది. చిన్న వివాదాలు వచ్చినా డాలర్ నెట్‌వర్క్ నుంచి దేశాలను బహిష్కరిస్తూ అమెరికా దీనిని ఒక ఆర్థిక అస్త్రంగా మార్చుకుంటోందన్న భావన ప్రపంచ దేశాల్లో బలపడింది. ఈ అనిశ్చితి నుంచి బయటపడేందుకు, డాలర్‌పై మితిమీరిన ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి తమ సొంత లేదా పరస్పర స్థానిక కరెన్సీలలోనే ద్విపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని సాగించే దిశగా పలు దేశాలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నాయి.

భారతదేశం వ్యూహాత్మక పాత్ర మరియు రూపాయి వాణిజ్యం

ఈ పరిణామాల్లో భారతదేశం అత్యంత చురుకైన మరియు బాధ్యతాయుతమైన పాత్రను పోషిస్తోంది. ముడి చమురు, రక్షణ పరికరాలు, నిత్యావసర వస్తువుల కొనుగోలులో విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలపై భారం పడకుండా భారత్ ఇతర భాగస్వామ్య దేశాలతో నేరుగా భారత రూపాయిలలోనే వాణిజ్యం చేసేందుకు ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుంటోంది. రష్యా వంటి మిత్రదేశాలతో చేపట్టిన ఈ రూపాయి చెల్లింపుల విధానం విజయవంతం కావడంతో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో రూపాయి పరపతి గణనీయంగా పెరిగి దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలమైన రక్షణ కవచం ఏర్పడుతోంది.

బ్రిక్స్ కూటమి ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీ కసరత్తు

డీ-డాలరైజేషన్ ప్రక్రియకు బ్రిక్స్ కూటమి ఒక ప్రధాన వేదికగా రూపుదిద్దుకుంది. బ్రెజిల్, రష్యా, భారత్, చైనా, దక్షిణాఫ్రికాలతో పాటు తాజాగా చేరిన కొత్త సభ్య దేశాలన్నీ కలిసి గ్లోబల్ ట్రేడ్‌లో డాలర్ ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. సభ్య దేశాలు తమతమ స్థానిక కరెన్సీలలో లావాదేవీలు నిర్వహించుకోవడంతో పాటు, భవిష్యత్తులో ఉమ్మడి ‘బ్రిక్స్ కరెన్సీ’ని ఆవిష్కరించే సాధ్యాసాధ్యాలపై తీవ్రస్థాయిలో కసరత్తు చేస్తున్నాయి. ప్రపంచ జనాభా, వాణిజ్యంలో అత్యధిక వాటా కలిగిన ఈ దేశాల ఐక్యత పాశ్చాత్య ఆర్థిక వ్యవస్థలకు సవాలుగా మారుతోంది.

అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే తీవ్ర ప్రభావం

అమెరికా అనుభవిస్తున్న అపారమైన ఆర్థిక స్థిరత్వానికి డాలర్‌కు ఉన్న గ్లోబల్ రిజర్వ్ కరెన్సీ హోదాయే మూలస్తంభం. ఒకవేళ ప్రపంచ దేశాలు డాలర్‌ను విడిచిపెట్టి ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీల వైపు వేగంగా మళ్లితే, డాలర్లకు ఉన్న అంతర్జాతీయ డిమాండ్ గణనీయంగా క్షీణిస్తుంది. అమెరికా అపరిమితంగా కరెన్సీని ముద్రించి ద్రవ్యలోటును పూడ్చుకునే అవకాశం తగ్గిపోయి, అక్కడ ద్రవ్యోల్బణం విపరీతంగా పెరగడంతో పాటు తీవ్రమైన రుణ సంక్షోభం తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది. ఫలితంగా అగ్రరాజ్యం తన ప్రపంచ నాయకత్వ హోదాను కోల్పోయే విపత్కర పరిస్థితులు ఎదురవుతాయి.

గ్లోబల్ ఎకానమీలో సరికొత్త బహుళ ధ్రువ శకం

డీ-డాలరైజేషన్ అనేది కేవలం ఒక కరెన్సీ మార్పిడి ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు, ప్రపంచాన్ని బహుళ ధ్రువ ఆర్థిక వ్యవస్థ (Multipolar Economic Order) దిశగా నడిపించే ఒక చారిత్రక పరిణామం. భారత్, చైనా, రష్యా వంటి వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక శక్తులు పరస్పర సహకారంతో స్థానిక మారకాలను ప్రోత్సహిస్తే, రాబోయే రోజుల్లో ప్రపంచ వాణిజ్య స్వరూపమే మారిపోతుంది. ఏ ఒక్క దేశం లేదా కరెన్సీ ప్రపంచాన్ని శాసించలేదన్న స్పష్టమైన సంకేతాన్ని ఈ సరికొత్త ఆర్థిక విప్లవం విశ్వవ్యాప్తంగా చాటిచెబుతోంది.

డీ-డాలరైజేషన్ వల్ల భారత రూపాయి అంతర్జాతీయంగా బలపడితే, ఎన్ఆర్ఐలు స్వదేశానికి పంపే సొమ్ము (Remittances) ద్వారా మార్పిడి నష్టాలు (Forex Loss) తగ్గి స్థానిక కరెన్సీ లావాదేవీలు మరింత లాభదాయకంగా మారతాయి. మరోవైపు, అమెరికా డాలర్ విలువ క్షీణించినప్పుడు యూఎస్‌లో నివసించే ఎన్ఆర్ఐల స్థానిక కొనుగోలు శక్తి పడిపోవడమే కాకుండా, వారి రిటైర్మెంట్ పొదుపులు మరియు డాలర్ ఆధారిత పెట్టుబడుల విలువ గణనీయంగా తగ్గే ముప్పు ఉంటుంది. బ్రిక్స్ లేదా రూపాయి ఆధారిత వాణిజ్యంతో భారతదేశంలో స్థిరాస్తి, దేశీయ మార్కెట్లు స్థిరంగా వృద్ధి చెందితే, ఎన్ఆర్ఐలు భారత్‌లో చేసే దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులపై అత్యుత్తమ రాబడులు పొందే సువర్ణావకాశం లభిస్తుంది.