హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ కన్ను…
గల్ఫ్ సముద్ర మార్గంలో టెన్షన్…
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి హోర్ముజ్ ముప్పు…
Hormuz Strait: పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ ఉద్రిక్తతల కారణంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి (Hormuz Strait) మూతపడే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ మరియు ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరుగుతున్న దాడుల నేపథ్యంలో, ఈ కీలక సముద్ర మార్గాన్ని ఇరాన్ మూసివేస్తుందనే ఆందోళన ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా అయ్యే ముడి చమురులో దాదాపు 20 నుండి 30 శాతం వరకు ఈ మార్గం గుండానే వెళుతుంది. ఒకవేళ ఈ మార్గంలో రాకపోకలు నిలిచిపోతే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరా ఒక్కసారిగా స్తంభించిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
హోర్ముజ్ జలసంధి మూతపడితే దాని ప్రభావం తక్షణమే ప్రపంచవ్యాప్త ముడి చమురు ధరలపై పడుతుంది. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటే దిశగా దూసుకుపోతున్నాయి. ఇరాన్ తన సైనిక బలాన్ని ఉపయోగించి ఈ జలసంధిని దిగ్బంధం చేస్తే, గల్ఫ్ దేశాల నుండి చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలన్నీ తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. సరఫరా తగ్గి డిమాండ్ పెరగడం వల్ల పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయమని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భారతదేశం తన చమురు అవసరాల కోసం అత్యధికంగా పశ్చిమాసియా దేశాలపైనే ఆధారపడుతుంది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల భారత చమురు కంపెనీలకు దిగుమతులు కష్టతరమవుతాయి. దీనివల్ల దేశీయంగా పెట్రోల్ ధరలు పెరగడమే కాకుండా, రవాణా ఖర్చులు పెరిగి నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది సామాన్యుడి బడ్జెట్పై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఈ పరిస్థితిని గమనిస్తూ, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా చమురు నిల్వలను పెంచుకునే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.
ఈ జలసంధి కేవలం చమురుకే కాకుండా, ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కూడా ఎంతో కీలకం. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఇరాక్ వంటి దేశాల నుండి వెళ్లే ఓడలన్నీ ఈ మార్గం గుండానే ప్రయాణించాలి. యుద్ధ భయంతో బీమా కంపెనీలు సముద్ర ప్రయాణాలపై ఛార్జీలను పెంచడం, షిప్పింగ్ కంపెనీలు మార్గాలను మార్చుకోవడం వల్ల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ఖరీదైనదిగా మారుతోంది. ఈ సంక్షోభం ఇలాగే కొనసాగితే గ్లోబల్ సప్లై చైన్ (Global Supply Chain) దెబ్బతిని అనేక దేశాల్లో ఆర్థిక మాంద్యం తలెత్తే ముప్పు పొంచి ఉంది.
