హిందూ సంప్రదాయంలో కార్తీక మాసం ఎంతో పవిత్రమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ మాసంలో వచ్చే ప్రబోధిని ఏకాదశి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటుంది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున భగవంతుడు విష్ణువు యోగనిద్ర నుంచి మేల్కొంటాడు. ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి రోజున పాలకడలిలో యోగనిద్రలోకి వెళ్లిన విష్ణు, కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి నాడు మెలుకువ పొందుతాడని కథనం చెబుతుంది. ఈ కారణంగా ఈ రోజు దేవతలకూ, భక్తులకూ అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పరిగణిస్తారు.
ప్రబోధిని ఏకాదశి రోజున భక్తులు ఉపవాసం పాటిస్తూ హరి నామస్మరణ చేస్తారు. సాయంత్రం నుండి రాత్రంతా జాగరణ చేస్తూ భగవంతుని భజనలు, స్తోత్రపఠనలు చేస్తారు. నారద పురాణం ప్రకారం, ఈ రోజు ఉపవాసంతో పాటు హరి భజన చేస్తే, పుణ్యక్షేత్ర దర్శనానికి సమానంగా కాకుండా కోటిరెట్ల పుణ్యం లభిస్తుందని చెబుతుంది. అంటే, ఈ రోజున ఒక్కరోజు చేసిన ఆరాధన అనేక యజ్ఞాలు, తపాలు చేసినంత ఫలితాన్నిస్తుంది.
ప్రబోధిని ఏకాదశి రోజున అన్నదానం చేయడం, పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం కూడా ఎంతో శుభకరంగా భావిస్తారు. ఈ పుణ్యకార్యాల ద్వారా అపమృత్యు దోషం వంటి పాపాలు నశిస్తాయని విశ్వాసం. ఈ రోజు సక్రమంగా ఉపవాసం పాటించి, దానం చేసి, హరి స్మరణతో గడిపితే భక్తునికి ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం ప్రసాదమవుతాయని శాస్త్రాలు పేర్కొన్నాయి. ఇది భక్తులందరికీ ఆధ్యాత్మిక మేల్కొలుపు ఇచ్చే పవిత్రమైన రోజు.
