సంక్రాంతి అంటే తెలుగు ప్రజలకు కేవలం ఒక పండగ మాత్రమే కాదు, తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం, ఆనందం, ఆధ్యాత్మికత కలిసి ఉన్న మహోత్సవం. ప్రతి ఏటా జనవరి నెలలో సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే సమయంలో వచ్చే ఈ పండగను దేశవ్యాప్తంగా వివిధ పేర్లతో ఘనంగా జరుపుకుంటారు. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ అనే మూడు రోజుల పండగగా దీనికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఈ పండగలో గాలిపటాలు ఎగురవేయడం అనేది చిన్నపిల్లల నుంచి పెద్దల వరకు అందరికీ ఎంతో ఉత్సాహాన్ని ఇచ్చే సంప్రదాయం.
సంక్రాంతి (Sankranti Festival 2026) రాగానే ఆకాశం అంతా రంగురంగుల గాలిపటాలతో నిండిపోతుంది. గ్రామాలు, పట్టణాలు అన్న తేడా లేకుండా ప్రతి ఇంటి పైకప్పు పండుగ వాతావరణంతో కళకళలాడుతుంది. ముఖ్యంగా గుజరాత్, ఢిల్లీ వంటి రాష్ట్రాల్లో గాలిపటాల పండుగను పెద్ద ఎత్తున నిర్వహిస్తారు. అయితే చాలా మందికి తెలియని విషయం ఏమిటంటే, ఈ గాలిపటాల సంప్రదాయానికి ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యం కూడా ఉందని పురాణ గ్రంథాలు సూచిస్తున్నాయి.
పురాణాల ప్రకారం మకర సంక్రాంతి రోజున (Sankranti Traditions) గాలిపటాలను మొదటగా ఎగురవేసింది శ్రీరాముడు అని తమిళ రామాయణంలో (Ramayana Traditions) పేర్కొనబడింది. బాల్యంలో శ్రీరాముడు తన సోదరులతో కలిసి గాలిపటాలు ఎగురవేసిన సంఘటనలు అందులో ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో శ్రీరాముడు ఎగురవేసిన గాలిపటం ఎంతో ఎత్తుకు వెళ్లి ఇంద్రలోకానికి చేరిందని కథలు చెబుతాయి. అప్పటి నుంచి మకర సంక్రాంతి రోజున గాలిపటాలు ఎగురవేయడం ఒక పవిత్ర సంప్రదాయంగా మారిందని విశ్వసిస్తారు.
ఇదే విషయాన్ని తులసీదాస్ రచించిన రామచరితమానస్లోని బాలకాండలో కూడా ప్రస్తావించారు. శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు (Spiritual Significance of Kites) ఇతర సోదరులతో కలిసి ఆనందంగా గాలిపటాలు ఎగురవేస్తూ బాల్యాన్ని ఆస్వాదించినట్టు వర్ణన కనిపిస్తుంది. ఈ కారణంగా గాలిపటాలకు శ్రీరాముడితో ఉన్న అనుబంధం భక్తుల్లో మరింత విశ్వాసాన్ని కలిగిస్తోంది.
ఆధ్యాత్మికతతో పాటు, గాలిపటాలు ఎగురవేయడం వల్ల ఆరోగ్యపరమైన లాభాలు కూడా ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సంక్రాంతి తర్వాత చలి క్రమంగా తగ్గుతూ, సూర్యకాంతి ఎక్కువగా లభిస్తుంది. గాలిపటాలు ఎగురవేయడం ద్వారా మనం ఎక్కువసేపు ఎండలో ఉండటం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన విటమిన్ డి లభిస్తుంది. ఇది ఎముకల బలం పెరగడానికి, రోగనిరోధక శక్తి మెరుగుపడడానికి దోహదపడుతుంది. అలాగే శారీరక కదలికలు పెరగడం వల్ల శక్తి, ఉత్సాహం కూడా పెరుగుతాయి.
గాలిపటాల చరిత్రను పరిశీలిస్తే, వీటికి దాదాపు రెండువేల సంవత్సరాల చరిత్ర ఉందని తెలుస్తోంది. మొదటగా చైనాలో గాలిపటాలను సమాచార మార్పిడికి ఉపయోగించేవారని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. చైనా యాత్రికులు ఫాహియెన్, జువాన్జాంగ్ ద్వారా ఈ సంప్రదాయం భారతదేశానికి వచ్చినట్లు సమాచారం. తరువాతి కాలంలో మొఘలుల పాలనలో ఢిల్లీలో గాలిపటాల పోటీలు ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందాయి. అలా రాజుల వినోదంగా మొదలైన గాలిపటాల ఆట, క్రమంగా సామాన్య ప్రజల జీవితాల్లో భాగమైంది.
ఇప్పటికీ మకర సంక్రాంతి వస్తే గాలిపటాలు (Kite Festival India) లేకుండా పండగ పూర్తి అయినట్టు అనిపించదు. ఆకాశంలో ఎగిరే ప్రతి గాలిపటం వెనుక ఆనందం, సంప్రదాయం, చరిత్ర, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం దాగి ఉన్నాయి. అందుకే గాలిపటాలు కేవలం ఒక ఆట కాదు, మన సంస్కృతిలో భాగమైన ఒక గొప్ప సంప్రదాయం అని చెప్పుకోవచ్చు.
