దక్షిణ భారత కుంభమేళాగా పేరుగాంచిన మేడారం సమ్మక్క–సారలమ్మ మహా జాతర ఈసారి సరికొత్త సాంకేతిక హంగులతో జరగనుంది. ఈ నెల 28 నుంచి 31 వరకు జరిగే ఈ చారిత్రక జాతరకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం, పోలీస్ శాఖ అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. లక్షలాది మంది భక్తులు తరలిరానున్న నేపథ్యంలో, ఎలాంటి అవాంఛనీయ ఘటనలు జరగకుండా కృత్రిమ మేధ (AI) ఆధారిత భద్రతా ఏర్పాట్లను మునుపెన్నడూ లేనివిధంగా అమలు చేస్తున్నారు. జాతర ఏర్పాట్లపై సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఉన్నతస్థాయి సమీక్ష నిర్వహించి, ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన కమాండ్ కంట్రోల్ సెంటర్ను ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా భద్రతా వ్యవస్థ పనితీరును ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించారు.
ఈ జాతర కోసం ‘మేడారం 2.0’ పేరుతో అత్యాధునిక సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టారు. ఇందులో భాగంగా ‘టీజీ-క్వెస్ట్’ అనే ఏఐ డ్రోన్ వ్యవస్థను వినియోగిస్తున్నారు. ఈ డ్రోన్లు దాదాపు 30 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న అటవీ ప్రాంతం, జంపన్నవాగు, భక్తులు అధికంగా రాకపోకలు చేసే మార్గాలపై గగనతలం నుంచి నిరంతరం నిఘా ఉంచుతాయి. వీటితో పాటు హీలియం బెలూన్లకు అమర్చిన పాన్-టిల్ట్-జూమ్ కెమెరాలు ఆకాశంలో నుంచి జనసమూహ కదలికలను విశ్లేషిస్తాయి. తొక్కిసలాట జరిగే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించి కంట్రోల్ రూమ్కు అలర్ట్ పంపిస్తాయి. ఈ హైటెక్ నిఘా నీడలో దాదాపు 13 వేల మంది పోలీసు సిబ్బంది విధులు నిర్వర్తించనున్నారు.
గత జాతరలో వేలాది మంది పిల్లలు, వృద్ధులు తప్పిపోయిన ఘటనలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈసారి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. వొడాఫోన్-ఐడియా సహకారంతో ‘జియోట్యాగ్ బేస్డ్ మిస్సింగ్ పర్సన్స్ ట్రాకింగ్’ విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నారు. పస్రా, తాడ్వాయి మార్గాల్లోని కౌంటర్ల వద్ద వృద్ధులు, పిల్లల వివరాలను నమోదు చేసి, వారికి క్యూఆర్ కోడ్ ఉన్న జియోట్యాగ్ను చేతికి కడతారు. ఒకవేళ వారు తప్పిపోతే, ఆ ట్యాగ్ను స్కాన్ చేయడం ద్వారా వారి వివరాలు వెంటనే గుర్తించి కుటుంబ సభ్యులకు అప్పగించవచ్చు. శబరిమలలో విజయవంతంగా అమలైన ఈ విధానాన్ని ఇప్పుడు మేడారం జాతరలోనూ అమలు చేయడం విశేషం.
ఇక జాతరలో నేరగాళ్లను గుర్తించేందుకు ఫేస్ రికగ్నిషన్ టెక్నాలజీని కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆసుపత్రులు, పార్కింగ్ స్థలాలు, రద్దీ ప్రాంతాల్లో పాత నేరస్థుల కదలికలను ఈ సాంకేతికత ద్వారా పసిగడతారు. అనుమానాస్పద వస్తువులను గుర్తించేందుకు రియల్టైమ్ అలర్ట్ సిస్టమ్ కూడా పనిచేస్తుంది. భక్తుల సౌకర్యం కోసం ప్రభుత్వం దాదాపు 2,000 ఎకరాల్లో 37 పార్కింగ్ ప్రాంతాలు, 50కి పైగా అనౌన్స్మెంట్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసింది. మొత్తం మీద సంప్రదాయ భక్తితో పాటు ఆధునిక సాంకేతికత మేళవింపుతో ఈసారి మేడారం జాతర మరింత సురక్షితంగా, సవ్యంగా జరగనుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.