దేశవ్యాప్తంగా వివిధ విలువలు గల నాణేల (Coins) చెలామణిపై, ముఖ్యంగా ₹10 మరియు ₹20 కాయిన్స్పై నెలకొన్న సందిగ్ధత (Ambiguity) మరియు అపోహలను తొలగించేందుకు భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కీలక ప్రకటన చేసింది. అర్ధ రూపాయి (50 పైసలు) సహా అన్ని విలువల కాయిన్స్ చట్టబద్ధమైనవే (Legal Tender) అని, ఎటువంటి సందేహం లేకుండా వాటిని స్వీకరించాల్సిందిగా పౌరులకు, వ్యాపార సంస్థలకు విజ్ఞప్తి చేసింది.
ఇటీవల, వాట్సాప్ మరియు ఇతర సోషల్ మీడియా వేదికల ద్వారా నాణేల చెల్లుబాటుపై తప్పుడు ప్రచారాలు (Misinformation) వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుండటంతో, RBI ఈ అపోహలను తీవ్రంగా ఖండిస్తోంది. ఒకే విలువ ఉన్న నాణేలు వేర్వేరు పరిమాణాలు (Sizes), డిజైన్లలో ఉన్నప్పటికీ, అవి అన్నింటికీ అధికారికంగా చెల్లుబాటు ఉంటుందనే విషయాన్ని కేంద్ర బ్యాంక్ స్పష్టం చేసింది.
దేశంలోని పలు ప్రధాన నగరాల్లో, ముఖ్యంగా చిన్న దుకాణదారులు, వ్యాపారులు 50 పైసలు, ₹10, మరియు ₹20 కాయిన్స్ను తిరస్కరించడం (Refusal) పెరుగుతోంది. ఈ కాయిన్స్ను బ్యాంకులు తీసుకోవడం లేదని, లేదా మార్పిడి కష్టమని సాకులు (Excuses) చెబుతూ పలుచోట్ల సామాన్య ప్రజలను ఇబ్బంది పెడుతున్నారు. ఫలితంగా ప్రజల్లో గందరగోళం, అసహనం పెరిగింది. బహిరంగ రవాణా వ్యవస్థ, పాలు, కూరగాయల మార్కెట్, టీ దుకాణాలు, చిన్న వ్యాపారాల వద్ద ₹10 కాయిన్స్ తిరస్కరణకు గురవుతున్నాయి. దీనిపై అనేక ఫిర్యాదులు రావడంతోనే RBI ఈ వివరణ ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
RBI నిబంధనల ప్రకారం కాయిన్స్కు చట్టపరమైన గడువు (Expiry Date) అనేది ఉండదు. ప్రభుత్వం, లేదా RBI అధికారికంగా ప్రకటన చేసి, నోట్ల మాదిరిగా నాణేలను కూడా ఉపసంహరించుకునే నిర్ణయం తీసుకుంటేనే అవి చెల్లుబాటుకాని వాటిగా మారతాయి. ఇప్పటివరకు అలాంటి అధికారిక ప్రకటన ఏదీ విడుదల కాలేదని RBI స్పష్టం చేసింది. అందుచేత, 50 పైసల నుండి ₹20 వరకు ఉన్న అన్ని నాణేలు పూర్తి చెలామణిలోనే ఉన్నాయని RBI ధృవీకరించింది. సాంఘిక మాధ్యమాల్లో ₹10 కాయిన్స్లో రెండు రకాల డిజైన్లు ఉండటం వల్ల, వాటిలో ఒకటి నకిలీ (Fake) అని చాలా మంది నమ్ముతున్నారు. దీనిని RBI ఖండిస్తూ, రెండు డిజైన్లు కూడా అధికారికంగా ముద్రించినవే అని పేర్కొంది.
నాణేల పరిమాణం, ఆకారం, బరువు, లోహ కూర్పు కాలక్రమేణ మారవచ్చు, కానీ వాటి చట్టబద్ధత (Legality) మాత్రం మారదని RBI మరోసారి స్పష్టం చేసింది. నాణేలను తిరస్కరించడం ద్వారా ప్రజలకు ఇబ్బందులు కలిగించడం అనేది నేరం అవుతుందని, దీనిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని న్యాయవేత్తలు అంటున్నారు. కాబట్టి, బ్యాంకులు, ట్రాఫిక్ మరియు వ్యాపార సంఘాలు ఈ విషయంలో అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
