దేశ రాజధాని ఢిల్లీ తీవ్ర వాయు కాలుష్యంతో గ్యాస్ ఛాంబర్లా మారింది. గత కొన్ని రోజులుగా కాలుష్య స్థాయులు క్రమంగా పెరుగుతుండగా, తాజాగా పలుచోట్ల ఎయిర్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్ (AQI) 500 పాయింట్ల వరకు చేరుకుంది. ఇది ‘సీవియర్ ప్లస్’ కేటగిరీగా పరిగణిస్తారు. పరిస్థితి మరింత విషమించడంతో కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి సూచనల మేరకు ఢిల్లీ ప్రభుత్వం GRAP-4 (గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ – స్టేజ్ 4) నిబంధనలను తక్షణమే అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది.
GRAP-4 అమలులోకి రావడంతో రాజధానిలో కఠిన ఆంక్షలు విధించారు. ఈ నిబంధనల ప్రకారం అన్ని రకాల నిర్మాణ పనులు పూర్తిగా నిలిపివేయాలి. పెద్ద భవనాలు, రోడ్లు, మెట్రో, ఫ్లైఓవర్లు వంటి నిర్మాణాలతో పాటు చిన్న ప్రైవేట్ కన్స్ట్రక్షన్ పనులకు కూడా అనుమతి లేదు. అలాగే రాతి క్రషర్లు, ఇటుక బట్టీలు, మైనింగ్ ప్రాంతాలు పూర్తిగా మూసివేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు. ఇవి వాయు కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఇక పారిశ్రామిక రంగంపై కూడా కఠిన చర్యలు తీసుకున్నారు. బొగ్గు, డీజిల్, ఇతర ఘన ఇంధనాలతో నడిచే పరిశ్రమలను తాత్కాలికంగా మూసివేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అవసరమైన విద్యుత్ సరఫరా కోసం గ్యాస్ ఆధారిత పరిశ్రమలకు మాత్రమే కొంతమేర మినహాయింపు ఇచ్చారు. ఈ చర్యలతో పరిశ్రమల నుంచి వెలువడే విష వాయువులను నియంత్రించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
రవాణా రంగంపైనా GRAP-4 ప్రభావం తీవ్రంగా పడనుంది. అత్యవసర సేవలు, అవసరమైన సరుకుల రవాణాకు మినహా డీజిల్ వాహనాలకు అనుమతి ఉండదు. భారీ వాహనాల ప్రవేశాన్ని కూడా పరిమితం చేశారు. పాత వాహనాలు రోడ్లపైకి రాకుండా కఠినంగా అమలు చేయాలని ట్రాఫిక్ పోలీసులకు ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ప్రజలు సాధ్యమైనంత వరకు పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ను ఉపయోగించాలని, కార్పూలింగ్ను ప్రోత్సహించాలని ప్రభుత్వం సూచించింది.
వాయు కాలుష్యం వల్ల పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణీలు, శ్వాసకోశ సమస్యలతో బాధపడేవారు తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నారు. ఆసుపత్రుల్లో శ్వాస సంబంధిత సమస్యలతో వచ్చే రోగుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగినట్లు వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో పాఠశాలలకు సెలవులు, ఆన్లైన్ క్లాసులు నిర్వహించే అంశంపై కూడా ప్రభుత్వం ఆలోచన చేస్తోంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, పొగమంచు, వాహనాల ఉద్గారాలు, నిర్మాణ ధూళి, పంట అవశేషాల దహనం కలిసి ఈ పరిస్థితికి కారణమయ్యాయి. తక్షణ చర్యలు తీసుకోకపోతే పరిస్థితి మరింత ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఢిల్లీ వాసులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, అవసరం లేని ప్రయాణాలు మానుకోవాలని, మాస్కులు ధరించాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. వాతావరణ మార్పులు అనుకూలిస్తేనే పరిస్థితి కొంత మెరుగుపడుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
