పనామా కెనాల్ ఎందుకు కట్టారు? దాని వెనుక ఉన్న చరిత్ర ఇదే…
ప్రపంచాన్ని దగ్గర చేసిన కాలువ… పనామా కెనాల్ సీక్రెట్స్..
15 వేల కిలోమీటర్ల ప్రయాణానికి చెక్… పనామా కెనాల్ వెనుక ఉన్న అసలు కథ…
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలలో ఒకటిగా పేరొందిన *పనామా కెనాల్* గురించి మనం ఇప్పుడు వివరంగా, సులభమైన మాటల్లో మాట్లాడుకుందాం. అసలు ఈ కాలువను ఎందుకు కట్టారు? దీని వెనుక ఉన్న కష్టం ఎంత? అనే విషయాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
*పనామా కెనాల్ అంటే ఏమిటి? ఎక్కడ ఉంది?*
పనామా కెనాల్ అనేది సెంట్రల్ అమెరికాలో ఉన్న *పనామా* అనే దేశంలో ఉంది. ఇది కేవలం ఒక కాలువ మాత్రమే కాదు, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రాన్ని మరియు పసిఫిక్ మహాసముద్రాన్ని కలిపే ఒక ముఖ్యమైన జలమార్గం. ఇది ఉత్తర అమెరికా మరియు దక్షిణ అమెరికా ఖండాలను వేరు చేస్తుంది. దీని పొడవు సుమారు *80 కిలోమీటర్లు* ఉంటుంది, వెడల్పు 150 నుండి 300 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది. 1904 నుండి 1914 మధ్య కాలంలో అమెరికా (USA) దీనిని నిర్మించింది.
*పాత రోజుల్లో ప్రయాణం ఎంత కష్టంగా ఉండేది?*
ఈ కాలువ కట్టకముందు, ఒక షిప్పు అమెరికా తూర్పు తీరం నుండి పశ్చిమ తీరానికి వెళ్లాలంటే దక్షిణ అమెరికా ఖండం మొత్తం చుట్టూ తిరిగి రావాల్సి వచ్చేది. దీనివల్ల సుమారు *15,000 కిలోమీటర్ల దూరం* అదనంగా ప్రయాణించాల్సి రావడమే కాకుండా, దాదాపు రెండు నెలల సమయం పట్టేది. అంతేకాకుండా, దక్షిణ అమెరికా చివరన ఉన్న 'డ్రేక్ పాసేజ్' వంటి ప్రాంతాల్లో సముద్రం చాలా అల్లకల్లోలంగా ఉండేది. బలమైన గాలులు, భారీ కెరటాల వల్ల వందల కొద్దీ షిప్పులు అక్కడ మునిగిపోయేవి, అందుకే నావికులు ఆ ప్రాంతాన్ని *"గ్రేవ్ యార్డ్" (స్మశానం)* అని పిలిచేవారు,.
*ఫ్రాన్స్ చేసిన విఫల ప్రయత్నం*
మొదట 16వ శతాబ్దంలోనే ఇక్కడ కాలువ కట్టాలనే ఆలోచన వచ్చినా, 19వ శతాబ్దంలో ఫ్రాన్స్ దేశం దీనిని ప్రారంభించింది,. అప్పటికే సుయేజ్ కెనాల్ను విజయవంతంగా నిర్మించిన ఫ్రాన్స్ ఇంజనీర్లు, ఇక్కడ కూడా అదే పద్ధతిలో (సముద్ర మట్టానికి సమానంగా) కాలువ తవ్వాలని చూశారు. కానీ ఆ ప్రాంతంలోని దట్టమైన అడవులు, కొండలు వారికి అడ్డుగా నిలిచాయి. అడవుల్లోని దోమల వల్ల వచ్చే విషజ్వరాలతో మరియు కొండచర్యలు విరిగిపడి సుమారు *20,000 మంది కార్మికులు* ప్రాణాలు కోల్పోయారు. దీనితో భారీ ఆర్థిక నష్టంతో ఫ్రాన్స్ ఈ ప్రాజెక్టును మధ్యలోనే వదిలేసింది.
*అమెరికా రంగప్రవేశం మరియు పనామాకు స్వేచ్ఛ*
ఫ్రాన్స్ విఫలమయ్యాక అమెరికా ఈ కాలువను నిర్మించాలని భావించింది. అయితే అప్పట్లో పనామా ప్రాంతం కొలంబియా దేశంలో భాగంగా ఉండేది. కొలంబియా అమెరికాకు అనుమతి నిరాకరించడంతో, అమెరికా తన నావికా దళాన్ని పంపి పనామాకు కొలంబియా నుండి *స్వాతంత్రం* ఇప్పించింది,. కొత్తగా ఏర్పడిన పనామా దేశంతో అమెరికా ఒప్పందం కుదుర్చుకుని 1904లో నిర్మాణాన్ని మళ్ళీ మొదలుపెట్టింది. అమెరికా ఈ కాలువ కోసం పనామాకు ఒకేసారి 10 మిలియన్ డాలర్లు, అలాగే ఏటా 2.5 లక్షల డాలర్లు చెల్లించేలా ఒప్పందం చేసుకుంది.
*అద్భుతమైన 'లాక్ సిస్టం' (Locks and Gates)*
ఫ్రాన్స్ లాగా కాకుండా అమెరికా ఒక కొత్త ఆలోచన చేసింది. పసిఫిక్ మరియు అట్లాంటిక్ సముద్రాలు ఒకే ఎత్తులో లేవు; పసిఫిక్ మహాసముద్రం సుమారు 25 సెంటీమీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది,. అందుకే సముద్ర మట్టానికి 25 మీటర్ల ఎత్తులో ఒక కృత్రిమ కాలువను నిర్మించారు. షిప్పులను పైకి లేపడానికి *గేట్లు మరియు లాక్స్ (Locks)* అనే వ్యవస్థను ఉపయోగించారు. షిప్పు ఒక గేట్ లోకి రాగానే అది క్లోజ్ అయిపోతుంది, తర్వాత నీటిని నింపి షిప్పును పైకి లేపుతారు, ఇలా స్టెప్ బై స్టెప్ షిప్పును కాలువలోకి పంపిస్తారు,. ఈ ప్రక్రియ షిప్పులు ఒక సముద్రం నుండి మరో సముద్రంలోకి వెళ్లడానికి లిఫ్ట్ లాగా సహాయపడుతుంది.
*ప్రస్తుత ప్రాముఖ్యత మరియు ముగింపు*
చివరకు 1914లో ఈ కాలువ పూర్తయింది. దీని నిర్మాణంలో సుమారు 40,000 మంది కార్మికులు పనిచేశారు. ఈ కాలువ వల్ల షిప్పులకు కొన్ని వేల కిలోమీటర్ల దూరం, టైమ్ మరియు ఫ్యూయల్ ఆదా అవుతున్నాయి,. ప్రస్తుతం ప్రపంచ వ్యాపారంలో *5% వాణిజ్యం* ఈ కాలువ ద్వారానే జరుగుతుంది. ఈ కాలువను దాటే షిప్పులు వాటి సైజును బట్టి భారీగా టోల్ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, 2003లో ఒక క్రూయిజ్ షిప్ సుమారు *2.26 లక్షల డాలర్లను* (అంటే మన రూపాయిల్లో సుమారు 2 కోట్లు) టోల్ ఫీజుగా చెల్లించింది. 1999లో అమెరికా ఈ కాలువను పనామా దేశానికి అప్పగించింది, ఇప్పుడు ఆ దేశ జీడిపిలో 4% ఆదాయం దీని నుండే వస్తోంది,.
