మన ఆరోగ్యం మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది, కానీ బిజీ లైఫ్ స్టైల్ వల్ల మనం మన శరీరంలోని ముఖ్యమైన అవయవాలను పట్టించుకోవడం మానేస్తున్నాం. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా భారతదేశంలో 'ఫ్యాటీ లివర్' అనే సమస్య ఒక ఎపిడెమిక్ లాగా విస్తరిస్తోంది. సాధారణంగా షుగర్ (డయాబెటిస్) (Diabetes) గురించి అందరూ భయపడతారు, కానీ మన దేశంలో 11% మందికి షుగర్ ఉంటే, ఏకంగా 40% మంది ఫ్యాటీ లివర్ (Fatty liver) సమస్యతో బాధపడుతున్నారు.
ఫ్యాటీ లివర్ గురించి మనం తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు, నిత్య జీవితంలో మనం పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
ఫ్యాటీ లివర్ అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా కాలేయంలో (లివర్) కొవ్వు 5% కంటే తక్కువ ఉండాలి. అంతకంటే ఎక్కువ కొవ్వు చేరినప్పుడు దానిని ఫ్యాటీ లివర్ అంటారు. దీనిని గతంలో నాన్-ఆల్కహాలిక్ ఫ్యాటీ లివర్ డిసీజ్ (NAFLD) అనేవారు, కానీ ఇప్పుడు దీనిని మెటబాలిక్ అసోసియేటెడ్ ఫ్యాటీ లివర్ డిసీజ్ (MAFLD) అని పిలుస్తున్నారు. దీనికి ప్రధాన కారణం కేవలం మద్యం సేవించడం మాత్రమే కాదు, మారుతున్న మన మెటబాలిజం, ఊబకాయం (Obesity), బీపీ, మరియు షుగర్ వంటి సమస్యలు కూడా.
భారతీయులలో ఈ ముప్పు ఎందుకు ఎక్కువ?
మనం జెనెటికల్ గా (వంశపారంపర్యంగా) ఫ్యాటీ లివర్ వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్న జాతికి చెందినవారం. మనలో PNPLA3 అనే జీన్ మ్యూటేషన్ (మార్పు) ఉండటం వల్ల, మనం సన్నగా ఉన్నా కూడా కాలేయంలో కొవ్వు చేరే అవకాశం ఉంటుంది. దీనినే 'లీన్ ఫ్యాటీ లివర్' అంటారు. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, స్కూలుకు వెళ్లే చిన్న పిల్లల్లో కూడా 20 నుండి 30 శాతం మందికి ఈ సమస్య కనిపిస్తోంది.
నిశ్శబ్దంగా వచ్చే ముప్పు - లక్షణాలు
ఫ్యాటీ లివర్ ను 'సైలెంట్ కిల్లర్' అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ప్రారంభ దశలో ఎటువంటి లక్షణాలు కనిపించవు.
దాదాపు 75% మందికి ఏ సింప్టమ్స్ ఉండవు.
సమస్య కొంచెం పెరిగినప్పుడు త్వరగా అలసిపోవడం (Fatigue), నీరసం, ఇరిటబిలిటీ వంటివి కనిపిస్తాయి.
కళ్ళు, మూత్రం పసుపు రంగులోకి రావడం వంటివి చాలా చివరి దశలో (లివర్ సిరోసిస్ లేదా క్యాన్సర్ వచ్చే ముందు) మాత్రమే కనిపిస్తాయి.
మనం చేసే చిన్న చిన్న తప్పులు
ఫ్రక్టోస్ వాడకం: పంచదార కంటే ప్రమాదకరమైనది ఫ్రక్టోస్. మనం పిల్లలకి ఆరోగ్యకరమని ఇచ్చే ఫ్రూట్ జ్యూస్ లు కాలేయానికి చాలా ప్రమాదకరం. పండును నేరుగా తింటే ఫైబర్ ఉంటుంది కాబట్టి పర్వాలేదు, కానీ జ్యూస్ తాగితే ప్యూర్ ఫ్రక్టోస్ నేరుగా కాలేయంపై దాడి చేస్తుంది.
ఆర్టిఫిషియల్ స్వీటనర్లు: షుగర్ లేని స్వీట్లు తింటున్నామని మనం అనుకుంటాం, కానీ వీటి వల్ల గట్ మైక్రోబయం దెబ్బతిని ఫ్యాటీ లివర్ కు దారితీస్తుంది.
ప్లాస్టిక్స్ వాడకం: ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో ఆహారాన్ని వేడి చేయడం లేదా ప్లాస్టిక్ కంటైనర్లలో వచ్చే వేడి ఆహారాన్ని తినడం వల్ల మైక్రో ప్లాస్టిక్స్ శరీరంలోకి చేరి ఫ్యాటీ లివర్ కు కారణమవుతాయి.
నిద్రలేమి: సరిగ్గా నిద్రపోకపోవడం, గుర్రక పెట్టడం (Sleep Apnea) వంటివి కూడా ఫ్యాటీ లివర్ కు దారితీస్తాయి.
పరిష్కార మార్గాలు మరియు జాగ్రత్తలు
సరైన పరీక్షలు: అల్ట్రాసౌండ్ స్కాన్ లో ఫ్యాటీ లివర్ గ్రేడ్ సరిగ్గా తెలియదు. దీనికి ఫైబ్రో స్కాన్ (FibroScan) అత్యంత ఖచ్చితమైన పరీక్ష.
అలాగే శరీరంలో ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడానికి 'HOMA-IR' అనే టెస్ట్ చేయించుకోవాలి.
ఆహార మార్పులు: రోజూ పాలు లేని బ్లాక్ కాఫీ రెండు కప్పులు తాగడం లివర్ కు మంచిది. అలాగే అల్లం (Ginger), పసుపు (Turmeric) టీ తీసుకోవడం వల్ల కాలేయం ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది.
వంట నూనెలు: ఒకే రకమైన నూనె వాడకుండా మార్చుతూ ఉండాలి. రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్, సన్ ఫ్లవర్ ఆయిల్ వంటి అన్ సాచురేటెడ్ ఆయిల్స్ వాడటం మంచిది. బయట రోడ్ల మీద వాడే, మరిగించిన నూనెలోనే మళ్ళీ మళ్ళీ చేసే ఫ్రైడ్ ఫుడ్స్ కు దూరంగా ఉండాలి.
లైఫ్ స్టైల్: వ్యాయామం చేయడం, ఒత్తిడి తగ్గించుకోవడం మరియు కనీసం 7-8 గంటల సరైన నిద్ర ఉండేలా చూసుకోవాలి.
ఫ్యాటీ లివర్ అనేది కేవలం కాలేయానికి సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు; ఇది గుండె పోటు, కిడ్నీ సమస్యలు మరియు షుగర్ కు దారితీస్తుంది. కాబట్టి, దీన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం అవసరం.
(గమనిక: ఈ సమాచారం సోషల్ మీడియా, ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇతర ఆరోగ్య సలహాల కోసం వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది.)
