ప్రస్తుత ప్రపంచ రాజకీయ ముఖచిత్రంపై భారత్ తనదైన ముద్ర వేస్తోంది. గత దశాబ్ద కాలంలో భారత విదేశాంగ విధానం కేవలం స్పందనలకు పరిమితం కాకుండా, వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి (Strategic Autonomy) వైపు మళ్ళిందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీనికి సంబంధించి ప్రధానాంశాలు….
1. జనవరి 27: యూరోపియన్ యూనియన్తో ‘మదర్ ఆఫ్ ఆల్ డీల్స్’
రాబోయే జనవరి 27వ తేదీని అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నిపుణులు ఒక చారిత్రాత్మక మలుపుగా అభివర్ణిస్తున్నారు. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) అధ్యక్షురాలు ఉర్సులా వాన్ డెర్ లేయెన్ పర్యటన సందర్భంగా కుదరబోయే వాణిజ్య ఒప్పందం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు గేట్ వేగా మారనుంది. ఒకప్పుడు భారత్ యొక్క కఠిన నిబంధనల వల్ల వెనుకడుగు వేసిన ఈయూ, ఇప్పుడు భారతీయ మార్కెట్ పరిమాణాన్ని గుర్తించి, మన దేశ నిబంధనలకు అనుగుణంగానే ఒప్పందాలకు మొగ్గు చూపుతోంది. ఇది భారత దౌత్య విజయం అని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
2. హార్డ్ పవర్ మరియు సాఫ్ట్ పవర్ల మేళవింపు
భారత్ తన సైనిక శక్తిని (Hard Power) మరియు ఆర్థిక/సాంస్కృతిక శక్తిని (Soft Power) ఏకకాలంలో సమన్వయం చేసుకుంటున్న తీరు అద్భుతమని రక్షణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
రిపబ్లిక్ డే ప్రదర్శన: S-400 సుదర్శన చక్రం వంటి అత్యాధునిక రక్షణ వ్యవస్థల ప్రదర్శన ద్వారా భారత్ తన సార్వభౌమత్వానికి భంగం కలిగిస్తే సహించేది లేదని ప్రపంచానికి స్పష్టమైన హెచ్చరిక పంపింది.
ఆర్థిక దౌత్యం: రక్షణ శక్తిని ప్రదర్శించిన మరుసటి రోజే ప్రపంచ దేశాలతో భారీ వ్యాపార ఒప్పందాలు చేసుకోవడం ద్వారా, భారత్ అటు బలమైన సైనిక శక్తిగా, ఇటు బాధ్యతాయుతమైన ఆర్థిక శక్తిగా తనను తాను నిరూపించుకుంటోంది.
3. 'రూల్ బేస్డ్' ట్రేడ్: భారతీయ రైతుల ప్రయోజనాలే పరమావధి
ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రీమెంట్ (FTA) చర్చల్లో భారత్ అనుసరిస్తున్న మొండితనం (Firmness) వెనుక తన దేశ ప్రజల ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. మన డైరీ రంగాన్ని మరియు చిన్న తరహా రైతులను విదేశీ పోటీ నుంచి కాపాడుతూనే, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఎగుమతులు పెంచేలా ప్రభుత్వం చూపిస్తున్న చొరవ అభినందనీయం. దీనివల్ల "ఇండియా ఫస్ట్" అనే విధానం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందుతోంది.
4. డీ-డాలరైజేషన్ మరియు బ్రిక్స్ (BRICS) కరెన్సీ
అమెరికా డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించే దిశగా బ్రిక్స్ దేశాలు వేస్తున్న అడుగులపై ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించారు. 2026 నాటికి 5 'R' కరెన్సీలను (Real, Rouble, Rupee, Renminbi, Rand) అనుసంధానించడం ద్వారా ఒక ప్రత్యామ్నాయ చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్మించడం సాధ్యమేనని నిపుణులు నమ్ముతున్నారు.
ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో స్విఫ్ట్ (SWIFT) వ్యవస్థపై ఉన్న ఏకపక్ష అజమాయిషీని తగ్గించి, బహుళ ధృవ ప్రపంచానికి (Multipolar World) దారితీస్తుందని విశ్లేషకుల అంచనా.
5. ఏషియన్ నాటో మరియు కొత్త కూటములు
ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో ఒకప్పుడు పాశ్చాత్య దేశాలదే పైచేయిగా ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ వంటి దేశాలు కూడా అమెరికాకు భిన్నంగా భారత్ మరియు రష్యాతో సత్సంబంధాలను కోరుకుంటున్నాయి. దీనినే కొందరు విశ్లేషకులు 'ఏషియన్ నాటో' తరహా ప్రభావంగా పేర్కొంటున్నారు. భారత దేశంలోని స్థిరమైన ప్రభుత్వం మరియు పారదర్శకమైన విధానాలు ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణమని అంతర్జాతీయ సంబంధాల నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
విశ్వగురువు దిశగా భారత్
దుబాయ్ అధ్యక్షుడి పర్యటన నుండి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు మక్రాన్ రాక వరకు జరుగుతున్న పరిణామాలు భారత్ ఇప్పుడు కేవలం ఒక దేశంగా కాకుండా, ఒక నిర్ణయాత్మక శక్తిగా (Pole) ఎదిగిందని నిరూపిస్తున్నాయి. భారత్ ఇప్పుడు కేవలం నియమాలను పాటించే దేశం కాదు, నియమాలను రూపొందించే (Rule Maker) స్థాయికి చేరుకుంటుందని నిపుణుల అభిప్రాయం.
