- ఇసుకలో పచ్చటి విప్లవం: మూగజీవాల సాయంతో పునరుజ్జీవం పొందిన రాజస్థాన్ సరిహద్దు తీరం..
- యంత్రాలు కాదు.. కృష్ణ జింకలే సైనికులు: ఎడారి ఇసుకను బంగారంలా మార్చిన భారత శాస్త్రవేత్తల మాస్టర్ ప్లాన్..
India abandon buffaloes: రాజస్థాన్ మరియు గుజరాత్ సరిహద్దుల్లోని ఎడారి ప్రాంతం అంటే మనకు మొదట గుర్తొచ్చేది ఎర్రటి ఇసుక, మైళ్ల దూరం వరకు నీటి చుక్క దొరకని పరిస్థితి మరియు 50 డిగ్రీల భానుడి ప్రతాపం. అడుగు తీసి అడుగు వేయాలంటే ప్రాణాలు పోయే ఇటువంటి కఠినమైన వాతావరణంలో, గత పదేళ్లుగా భారత్ ఒక నిశ్శబ్ద యుద్ధాన్ని చేసి గొప్ప విజయాన్ని సాధించింది. ఈ విజయం ఏ తుపాకులతోనో లేదా క్షిపణులతోనో వచ్చింది కాదు; ఇది మన దేశపు "బయో ఇంజనీరింగ్" అద్భుతం. అమెరికా, చైనా వంటి అగ్రరాజ్యాలు సైతం ఆశ్చర్యపోయేలా భారత్ తన ప్రకృతి సిద్ధమైన తెలివితేటలతో ఎడారిని ఎలా మార్చిందో వివరంగా తెలుసుకుందాం..
ప్రకృతిని ఆయుధంగా మార్చుకున్న భారత్
సాధారణంగా ఏ దేశమైనా ఎడారిని పచ్చగా మార్చాలంటే బిలియన్ల కొద్దీ డాలర్లు ఖర్చు చేస్తుంది. చైనా తన సరిహద్దుల్లో కృత్రిమ వర్షాలు కురిపిస్తూ, విదేశీ యంత్రాలతో చెట్లు నాటుతోంది. అమెరికా కూడా అధునాతన సాంకేతికతతో నీటిని సృష్టించాలని ప్రయత్నిస్తోంది. కానీ భారత్ మాత్రం ఎటువంటి ఖర్చు లేకుండా, విదేశీ యంత్రాల సాయం లేకుండా ప్రకృతితోనే ఎడారిని ఓడించాలని నిర్ణయించుకుంది. ఇందుకోసం మన శాస్త్రవేత్తలు ఎంచుకున్నది యంత్రాలని కాదు, మన అడవుల్లో తిరిగే కృష్ణ జింకలను మరియు నీల్ గాయలను. వందల సంఖ్యలో ఈ జంతువులను ఎడారిలోని కఠిన ప్రాంతాల్లో వదిలిపెట్టినప్పుడు, చాలా మంది ఆ మూగజీవాలు చనిపోతాయని భావించారు. కానీ అక్కడే అసలైన "నేచురల్ ఇంజనీరింగ్" దాగి ఉంది.
చిన్న గిట్టలు - పెద్ద మార్పు
ఎడారిలో మట్టి ఎండకు కాలిపోయి ఒక గట్టి పొరలా మారుతుంది, దీనివల్ల వర్షం పడినా ఆ నీరు భూమిలోకి వెళ్లదు. అయితే, ఈ కృష్ణ జింకలు మరియు నీల్ గాయలు మందలుగా నడుస్తున్నప్పుడు వాటి పదునైన గిట్టలు ఆ గట్టి మట్టి పొరను చీలుస్తాయి. దీనివల్ల భూమిలో కోట్లాది చిన్న రంధ్రాలు ఏర్పడి, వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకడానికి దోహదపడతాయి. ఇది ఒక రకమైన సహజమైన దున్నకం (Natural Tilling) వంటిది.
వీటితో పాటు, ఈ జంతువుల పేడ ఈ ప్రయోగంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. పేడలో ఉండే నైట్రోజన్, ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం వంటి పోషకాలు బంజరు భూమిని సారవంతంగా మార్చాయి. ఈ జంతువులు అడవి గడ్డి విత్తనాలను తిని, వాటిని పేడ ద్వారా ఎడారిలో విసర్జిస్తాయి. పేడ ఆ విత్తనాలకు రక్షణ కవచంలా మారి, అవి మొలకెత్తడానికి అవసరమైన తేమను అందిస్తుంది. ఇలా రెండు మూడేళ్లలోనే ఎడారిలో అక్కడక్కడా పచ్చటి గడ్డి కనిపించడం మొదలైంది.
దేశ భద్రతలో పచ్చదనపు పాత్ర
ఎడారిలో గడ్డి మొలిస్తే సైన్యానికి ఏం లాభం అని మనకు అనిపించవచ్చు, కానీ దీని వెనుక ఒక మాస్టర్ ప్లాన్ ఉంది. గతంలో ఎడారిలో మన ట్యాంకులు లేదా బంకర్లు ఎక్కడ ఉన్నాయో శత్రు దేశాల శాటిలైట్లు సులభంగా కనిపెట్టేవి. కానీ ఇప్పుడు అక్కడ ఐదు నుంచి ఆరు అడుగుల ఎత్తు పెరిగిన పొదలు, చెట్ల వల్ల మన సైన్యం శత్రువు కంటికి కనపడకుండా మాయమైపోయింది. దీన్నే ప్రపంచం ఇప్పుడు "నేచర్ బేస్డ్ డిఫెన్స్ స్ట్రాటజీ" అని పిలుస్తోంది.
అంతేకాకుండా, ఈ పచ్చదనం వల్ల ఆ ప్రాంతంలో ఉష్ణోగ్రత 5 డిగ్రీల వరకు తగ్గింది. గతంలో సైన్యం కోసం నీటి ట్యాంకర్లు వేల కిలోమీటర్ల దూరం నుండి వచ్చేవి, కానీ ఇప్పుడు భూగర్భ జలాలు పెరగడంతో స్థానికంగానే నీరు దొరుకుతోంది.
ప్రపంచానికే దిక్సూచిగా భారత్
చైనా తన ఎడారిని పచ్చగా మార్చడానికి భారీగా కెమికల్స్ వాడి భూమిని పాడుచేసింది, కానీ భారత్ మాత్రం ఎటువంటి రసాయనాలు లేకుండా కేవలం జంతువుల సహాయంతో ఒక పూర్తి స్థాయి అడవి వ్యవస్థను (Ecosystem) సృష్టించింది. గడ్డి రాగానే కీటకాలు, వాటిని తినడానికి పక్షులు చేరాయి. ఈ పక్షులు ఇతర ప్రాంతాల నుండి విత్తనాలను తెచ్చి ఇక్కడ విసర్జించడం ద్వారా కేవలం పదేళ్లలో ఒక అడవి తయారైంది.
ఈ రోజు ఆఫ్రికాలోని సహారా ఎడారి విస్తరణతో ఇబ్బంది పడుతున్న నైజీరియా, కెన్యా వంటి దేశాలు భారత్ వైపు ఆశగా చూస్తున్నాయి. భారత్ ఇప్పుడు ఈ దేశీయ టెక్నాలజీని ఆ దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తూ తన "సాఫ్ట్ పవర్"ను పెంచుకుంటోంది. ఇది నవభారత దౌత్య విజయం.
మనం మన పురాతన జ్ఞానాన్ని ఆధునిక సైన్స్ (ఇస్రో, ఏఐ) తో జోడించి అద్భుతాలు సృష్టిస్తున్నాం. మన దేశం తన సొంత కాళ్లపై నిలబడడమే కాకుండా ప్రపంచానికి కొత్త దారిని చూపిస్తోంది. మన జవాన్లు, శాస్త్రవేత్తలు మరియు ఆ మూగజీవులైన కృష్ణ జింకలు కలిసి భారత్ ని ఒక గ్రీన్ సూపర్ పవర్ గా మార్చాయి. రాజస్థాన్ లోని ఆ పచ్చటి మైదానాలు ఈరోజు చైనా గ్రేట్ వాల్ కంటే బలంగా మన దేశాన్ని రక్షిస్తున్నాయి. మనం ఇసుకని బంగారం చేయగలమని, మృత్యువుని జీవితంగా మార్చగలమని భారత్ నిరూపించింది.