కాన్పూర్, ప్రయాగ్రాజ్ నగరాలకు భూకంప ముప్పు..
గంగా మైదాన నగరాలపై ప్రకంపనల ప్రభావం..
భూకంపం వస్తే తట్టుకోలేని భవనాలు..
Kanpur Prayagraj Earthquake: ఐఐటీ కాన్పూర్ పరిశోధకులు జరిపిన తాజా అధ్యయనంలో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కాన్పూర్ మరియు ప్రయాగ్రాజ్ నగరాలకు సంబంధించి ఒక ఆందోళనకరమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. భవిష్యత్తులో గనుక భారీ భూకంపం సంభవిస్తే, ఈ రెండు నగరాల్లో తీవ్ర స్థాయిలో ప్రాణ, ఆస్తి నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో సంభవించే ప్రకంపనల ప్రభావం ఈ నగరాలపై తీవ్రంగా ఉంటుందని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది. గంగా మైదాన ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ నగరాల నేల స్వభావం మరియు భౌగోళిక పరిస్థితులు ఈ ప్రమాద తీవ్రతను పెంచుతున్నాయని అధ్యయనం వివరించింది.
ఈ ప్రమాదానికి ప్రధాన కారణం ఆయా ప్రాంతాల్లోని నేల పొరలు మరియు భూగర్భ నిర్మాణం. కాన్పూర్ మరియు ప్రయాగ్రాజ్ నగరాలు మెత్తటి మట్టితో కూడిన గంగా మైదానంలో ఉండటం వల్ల, భూకంపం వచ్చినప్పుడు ప్రకంపనల వేగం (Seismic Risk) గణనీయంగా పెరుగుతుంది. దీనివల్ల భూమి ఊగడం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉండి, బలహీనమైన కట్టడాలు కూలిపోయే అవకాశం ఉంది. శాస్త్రవేత్తలు అత్యాధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగించి భూగర్భంలోని తరంగాల వేగాన్ని విశ్లేషించినప్పుడు, ఈ నగరాల కింద ఉన్న మట్టి పొరలు ప్రకంపనలను శక్తివంతం చేస్తాయని గుర్తించారు.
పట్టణీకరణ పెరగడం వల్ల ఈ నగరాల్లో నిర్మించిన బహుళ అంతస్తుల భవనాలు, పాత కట్టడాలు భూకంప నిరోధక సామర్థ్యాన్ని కలిగి లేకపోవడం మరో ప్రధాన సమస్య. జనాభా సాంద్రత ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల చిన్నపాటి ప్రమాదం జరిగినా భారీ నష్టం జరిగే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా ఇరుకైన వీధులు, సరైన ప్రణాళిక లేని నిర్మాణాలు విపత్తు సమయంలో సహాయక చర్యలకు కూడా ఆటంకం కలిగిస్తాయని నివేదిక హెచ్చరిస్తోంది. భవన నిర్మాణాలలో సరైన ప్రమాణాలు (Building Codes) పాటించకపోవడం వల్ల కలిగే నష్టాలను ఈ అధ్యయనం ఎత్తిచూపింది.
భవిష్యత్తులో జరగబోయే వినాశనాన్ని అడ్డుకోవడానికి తక్షణమే తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని ఐఐటీ పరిశోధకులు ప్రభుత్వానికి సూచించారు. కొత్తగా నిర్మించే భవనాలు తప్పనిసరిగా భూకంపాలను తట్టుకునేలా ఉండాలని, పాత భవనాల పటిష్టతను తనిఖీ చేయాలని కోరారు. అలాగే, విపత్తు నిర్వహణ బృందాలు ఈ నగరాల్లో ఎప్పటికప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, ప్రజలకు భూకంపం వచ్చినప్పుడు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలపై అవగాహన కల్పించాలని సూచించారు. భూకంప ముప్పు పొంచి ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తించి వాటిని 'రెడ్ జోన్లు'గా ప్రకటించి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవడం అవసరమని పేర్కొన్నారు.
ప్రకృతి వైపరీత్యాలను మనం ఆపలేకపోయినా, ముందు జాగ్రత్తలతో నష్టాన్ని తగ్గించుకోవచ్చని ఈ అధ్యయనం మనకు గుర్తు చేస్తోంది. కాన్పూర్ మరియు ప్రయాగ్రాజ్ వంటి చారిత్రాత్మక నగరాల భద్రత కోసం శాస్త్రవేత్తలు ఇచ్చిన హెచ్చరికలను పెడచెవిన పెట్టకుండా ప్రభుత్వం, యంత్రాంగం వేగంగా స్పందించాల్సిన అవసరం ఉంది. సురక్షితమైన నిర్మాణ విధానాలను అనుసరించడం ద్వారా మాత్రమే రాబోయే తరాలకు ధైర్యాన్ని ఇవ్వగలము. ప్రకృతి విసిరే సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మరియు ముందస్తు ప్రణాళికను ఆయుధంగా మలుచుకోవాలని ఈ పరిశోధన సారాంశం.
