మధ్యప్రాచ్యంలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న వేళ, అమెరికా–ఇరాన్ సంబంధాలు మరోసారి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఇటీవల ఇరాన్లో చోటుచేసుకుంటున్న పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు, రాజకీయ అస్థిరత నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఈ ఉద్రిక్తతలకు మరింత దోహదం చేస్తున్నాయి. ఇరాన్ పాలక వ్యవస్థపై ప్రజల ఆగ్రహం పెరుగుతున్న తరుణంలో, అమెరికా సైనిక చర్యకు దిగితే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందన్నదానిపై అంతర్జాతీయంగా చర్చ జరుగుతోంది.
ఇరాన్లోని ఇస్లామిక్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గత కొంతకాలంగా ప్రజలు రోడ్లపైకి వచ్చి నిరసనలు తెలుపుతున్నారు. ఈ ఆందోళనలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించాయని, వాటిని అణిచివేసేందుకు ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకుందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయినట్టు సమాచారం. ఈ పరిణామాలు ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖామెనీ అధికారానికి పెద్ద సవాల్గా మారాయి. ఇదే సమయంలో, అమెరికా ఈ నిరసనలకు మద్దతు ఇస్తూ, అవసరమైతే జోక్యం చేసుకుంటామని ట్రంప్ హెచ్చరికలు చేయడం రాజకీయ వాతావరణాన్ని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చింది.
అయితే, నిపుణులు మాత్రం అమెరికా సైనిక దాడి జరిగితే అది ఆశించిన ఫలితాలు ఇవ్వకపోవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. బాహ్య శక్తుల దాడి జరిగితే, ఇరాన్ ప్రభుత్వం జాతీయ భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టి ప్రజలను తనవైపు తిప్పుకునే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. అలా జరిగితే, ప్రస్తుతం జరుగుతున్న నిరసన ఉద్యమం బలహీనపడే ప్రమాదం ఉందని అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికాకు భారీ సైనిక ఉనికి ఉంది. ఒమాన్, ఖతార్, బహ్రెయిన్, కువైట్, ఇరాక్ వంటి దేశాల్లో అమెరికా సైనిక స్థావరాలు ఉన్నాయి. ఈ స్థావరాలే అమెరికాకు వ్యూహాత్మక బలం కాగా, అదే సమయంలో ఇరాన్ నుంచి ప్రతీకార దాడులకు గురయ్యే ప్రమాదం కూడా ఉంది. గతంలో ఒకసారి అమెరికా స్థావరాలపై ఇరాన్ దాడులు జరిపిన విషయం తెలిసిందే. దీంతో అప్పట్లో అమెరికా కొంతమంది సిబ్బందిని వెనక్కి పిలిపించింది.
ట్రంప్ ఆదేశిస్తే అమెరికా వద్ద పలు సైనిక ఎంపికలు ఉన్నాయని రక్షణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. వాయుసేన దాడులు, నౌకాదళం నుంచి క్షిపణుల ప్రయోగం, డ్రోన్ దాడులు వంటి చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు, సైబర్ దాడుల ద్వారా ఇరాన్ కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను అస్తవ్యస్తం చేసే ప్రయత్నం కూడా చేయవచ్చు. మరోవైపు, రహస్య ప్రత్యేక బలగాల ఆపరేషన్ల ద్వారా కీలక స్థావరాలపై దాడులు చేసే మార్గం కూడా ఉందని అంచనా.
ఇలాంటి చర్యలు తీసుకుంటే పరిస్థితి నియంత్రణ తప్పే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు అంటున్నారు. పూర్తిస్థాయి యుద్ధానికి దారి తీసే అవకాశముందని, దాని ప్రభావం మొత్తం మధ్యప్రాచ్యంపై పడవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. అంతేకాదు, చమురు సరఫరా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు కేవలం రెండు దేశాల సమస్యగా కాకుండా, ప్రపంచ రాజకీయ సమీకరణలపై ప్రభావం చూపే అంశంగా మారాయి. ట్రంప్ హెచ్చరికలు, ఇరాన్లో కొనసాగుతున్న నిరసనలు, మధ్యప్రాచ్యంలో ఉన్న సైనిక సమీకరణ అని కలిపి రాబోయే రోజులు మరింత కీలకంగా మారనున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో దౌత్య మార్గమే సరైన పరిష్కారమని పలువురు విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు
