తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయం అంటే ఒకప్పుడు కేవలం కష్టం, నష్టాల కలయికగా ఉండేది. కానీ, మారుతున్న కాలంతో పాటు రైతులు సాగు పద్ధతుల్లో మార్పులు తెస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని దానిమ్మ రైతుల పరిస్థితి చూస్తుంటే ఇది నిజమనిపిస్తోంది. ఎప్పుడూ లేని విధంగా దానిమ్మ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడంతో రైతుల ఇళ్లలో సిరులు కురుస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు టన్ను రూ. 50 వేలు పలకడమే కష్టమనుకున్న చోట, ఇప్పుడు ఏకంగా రూ. 2 లక్షలు పలుకుతుండటం విశేషం.
రికార్డు స్థాయిలో ధరలు.. రైతుల్లో ఆనందం
గత కొన్ని నెలల క్రితం వరకు దానిమ్మ సాగు చేసిన రైతులు గిట్టుబాటు ధర లేక ఆందోళన చెందారు. మూడు నెలల క్రితం వరకు మార్కెట్లో టన్ను దానిమ్మ ధర కేవలం రూ. 50 వేలు మాత్రమే ఉండేది. కానీ, ఒక్క నెల రోజుల్లోనే ఈ పరిస్థితి తలకిందులైంది. నెల క్రితం లక్ష రూపాయలకు చేరిన ధర, ఇప్పుడు ఏకంగా రెండు లక్షల మార్కును తాకింది. అంటే కేవలం మూడు నెలల వ్యవధిలోనే ధర నాలుగు రెట్లు పెరిగింది. దీనివల్ల పెట్టిన పెట్టుబడికి రెట్టింపు లాభాలు వస్తుండటంతో రైతులు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అనంతపురం జిల్లా: దానిమ్మ సాగుకు కేరాఫ్ అడ్రస్
ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా దాదాపు 15,422 హెక్టార్లలో దానిమ్మ సాగు జరుగుతోంది. దీని ద్వారా ఏడాదికి సుమారు 3.85 లక్షల టన్నుల దిగుబడి వస్తుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సాగు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఉమ్మడి అనంతపురం జిల్లా ఈ పంటకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ఇక్కడ దాదాపు 11 వేల హెక్టార్లలో దానిమ్మ తోటలు ఉన్నాయి. అనంతపురం వాతావరణం దానిమ్మ సాగుకు అనుకూలంగా ఉండటంతో ఇక్కడి రైతులు దీనిపైనే ఎక్కువ మక్కువ చూపుతున్నారు.
ధరలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలేంటి?
దానిమ్మ ధరలు ఈ స్థాయిలో పెరగడానికి కేవలం డిమాండ్ మాత్రమే కారణం కాదు, రైతులు పాటించిన కొన్ని ఆధునిక పద్ధతులు కూడా ముఖ్యమే:
నాణ్యత పెంచే ‘కవర్లు’: రైతులు ఈసారి ‘ఫ్రూట్ కవర్స్’ మరియు ‘ప్లాంట్ కవర్స్’ పద్ధతిని విరివిగా వాడారు. ఇవి కాయలను పురుగులు, తెగుళ్ల నుండి కాపాడటమే కాకుండా, ఎండ తీవ్రత నుండి రక్షిస్తాయి. దీనివల్ల పండుకు మంచి రంగు, నిగారింపు వచ్చి మార్కెట్లో ‘ఏ’ గ్రేడ్ ధర లభిస్తోంది.
అన్య రాష్ట్రాల్లో తగ్గిన దిగుబడి: మన దేశంలో దానిమ్మకు మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ ప్రధాన కేంద్రాలు. అయితే ఈసారి అక్కడ దిగుబడులు ఆలస్యం కావడం ఏపీ రైతులకు వరంగా మారింది. బయట రాష్ట్రాల నుండి సరుకు రాకపోవడంతో ఏపీ దానిమ్మకు విపరీతమైన డిమాండ్ పెరిగింది.
ఆయుర్వేదంలో గిరాకీ: దానిమ్మ కేవలం పండుగానే కాకుండా, దాని ఆకులు, వేర్లు, తొక్కలు కూడా ఆయుర్వేద మందుల తయారీలో వాడతారు. వీటి ద్వారా కూడా రైతులకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తోంది.
అధికారుల సహకారం - ఆధునిక సాగు
ఉద్యానవన శాఖ అధికారులు రైతులకు ఎప్పటికప్పుడు అవగాహన కల్పించడం వల్ల ఈ విజయం సాధ్యమైందని చెప్పాలి. చీడపీడల నివారణకు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, నీటి యాజమాన్య పద్ధతులపై రైతులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. ముఖ్యంగా డ్రిప్ ఇరిగేషన్ పద్ధతిని వాడటం వల్ల తక్కువ నీటితోనే నాణ్యమైన దిగుబడి సాధించగలిగారు.
ఆదర్శంగా నిలుస్తున్న రైతన్నలు
సాధారణంగా పండ్ల తోటల సాగులో రిస్క్ ఎక్కువ ఉంటుందని భయపడే వారికి ఏపీ దానిమ్మ రైతులు ఒక ఆదర్శంగా నిలిచారు. పక్కా ప్రణాళిక, ఆధునిక సాంకేతికతను జోడిస్తే వ్యవసాయంలోనూ లక్షల రూపాయల లాభాలు గడించవచ్చని వీరు నిరూపించారు. ప్రస్తుత ధరలు ఇలాగే కొనసాగితే మరిన్ని కొత్త ప్రాంతాల్లో ఈ సాగు విస్తరించే అవకాశం ఉంది.
