ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన తిరుమల శ్రీవారి లడ్డూ ప్రసాదం తయారీలో వాడే నెయ్యి కల్తీ వ్యవహారం దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించిన సంగతి తెలిసిందే. కోట్లాది మంది భక్తుల మనోభావాలతో ముడిపడి ఉన్న ఈ సున్నితమైన అంశంలో ఇప్పుడు మరో భారీ మలుపు చోటుచేసుకుంది. ఈ కల్తీ నెయ్యి కుంభకోణంలో సుమారు రూ. 235 కోట్ల మేర భారీగా నిధుల మళ్లింపు జరిగిందని ప్రాథమిక ఆధారాలు లభించడంతో, కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ అయిన ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) అధికారికంగా రంగంలోకి దిగింది.
హవాలా నెట్వర్క్ ముసుగులో ముడుపులు
గత 2019 నుంచి 2024 మధ్య కాలంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి (టీటీడీ) సరఫరా అయిన నెయ్యిలో జంతువుల కొవ్వు కలిసిందనే ఆరోపణలపై ఇప్పటికే సిట్ (SIT) విచారణ జరుపుతోంది. అయితే, ఈ వ్యవహారంలో కేవలం నాణ్యత లోపమే కాకుండా, తెర వెనుక భారీ ఎత్తున ఆర్థిక నేరాలు జరిగినట్లు ఈడీ అనుమానిస్తోంది. సిట్ అందించిన నివేదికల ప్రకారం.. భోలేబాబా, వైష్ణవి, ఏఆర్, మాల్గంగా వంటి డెయిరీ సంస్థలు అగ్మార్క్ స్పెషల్ గ్రేడ్ నెయ్యి పేరిట కల్తీ నెయ్యిని సరఫరా చేశాయి. ఈ కాంట్రాక్టులు దక్కించుకోవడం కోసం విజయవాడ, చెన్నై, హైదరాబాద్ మాత్రమే కాకుండా ఢిల్లీ, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లోని హవాలా ఏజెంట్ల ద్వారా కోట్ల రూపాయల నగదు చేతులు మారినట్లు అధికారులు గుర్తించారు.
సిట్ పరిధి దాటి.. ఈడీ వేట మొదలు
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఏర్పాటైన సిట్, ఇప్పటివరకు 36 మంది నిందితులపై దృష్టి సారించింది. అయితే, సిట్ దర్యాప్తు కేవలం సరఫరాదారులు మరియు కొందరు కింది స్థాయి అధికారులకే పరిమితమైందన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో రంగంలోకి దిగిన ఈడీ, మనీ లాండరింగ్ నిరోధక చట్టం (PMLA) కింద విచారణ చేపట్టనుంది. త్వరలోనే ECIR (Enforcement Case Information Report) నమోదు చేసి, కీలక నిందితులకు నోటీసులు జారీ చేయాలని నిర్ణయించింది. ప్రధానంగా గత ప్రభుత్వ హయాంలో టీటీడీ పాలకమండలిలో కీలకంగా వ్యవహరించిన వ్యక్తుల పీఏలకు, అధికారులకు హవాలా ద్వారా నగదు ఎలా చేరిందనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్నగా మారింది.
అక్రమ ఆస్తుల వేట మరియు బినామీ లావాదేవీలు
ఈ కుంభకోణంలో ప్రధాన నిందితులుగా ఉన్న డెయిరీ యజమానులు, ఐదేళ్ల కాలంలో సేకరించిన అక్రమ సంపాదనను ఎక్కడెక్కడ మళ్లించారనే దానిపై ఈడీ నిఘా పెట్టింది. నాసిరకం నెయ్యిని అంటగట్టి భక్తుల ఆరోగ్యంతో ఆడుకోవడమే కాకుండా, ఆ సొమ్ముతో రియల్ ఎస్టేట్ మరియు ఇతర వ్యాపారాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టినట్లు సమాచారం. హవాలా మార్గాల్లో అక్రమంగా సంపాదించిన నగదుతో బినామీల పేర్ల మీద కొనుగోలు చేసిన స్థిరాస్తుల చిట్టాను ఈడీ అధికారులు సిద్ధం చేస్తున్నారు. ఈ దర్యాప్తులో సిట్ విచారణలో బయటకు రాని అదృశ్య హస్తాల పేర్లు బయటపడే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
తిరుమల పవిత్రతను మంటగలిపిన ఈ ఉదంతంలో అసలు సూత్రధారులు, పాత్రధారులు ఎవరనేది ఈడీ విచారణతో తేలిపోనుంది. సాధారణ పోలీసు విచారణకు, ఈడీ విచారణకు మధ్య వ్యత్యాసం ఉండటంతో, నిందితులు తప్పించుకోవడం దాదాపు అసాధ్యమని న్యాయ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ పరిణామం అటు రాజకీయంగా, ఇటు భక్తుల పరంగా తీవ్ర ఉత్కంఠను రేపుతోంది.
