- సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో భారత్ రెండో స్థానం
- ప్రపంచ సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో భారత్ సత్తా
- చైనా తర్వాత సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో భారత్కే టాప్ ప్లేస్
భారతదేశం నేడు ప్రపంచ యవనికపై ఒక పారిశ్రామిక శక్తిగా ఎదుగుతోంది అనడానికి దేశీయ సిమెంట్ ఉత్పత్తి రంగం సాధిస్తున్న ప్రగతి ఒక నిలువెత్తు సాక్ష్యం. తాజాగా విడుదలైన ఎకనామిక్ సర్వే 2025-26 నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచ సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో చైనా తర్వాత భారతదేశం రెండో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుని తన సత్తా చాటింది. ప్రస్తుతం మన దేశం ఏడాదికి సుమారు 690 మిలియన్ టన్నుల భారీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఒక దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎంత బలంగా ఉందో చెప్పడానికి ఆ దేశంలో జరుగుతున్న నిర్మాణ రంగ పనులే కొలమానం. అటువంటి నిర్మాణ రంగానికి వెన్నెముక వంటి సిమెంట్ పరిశ్రమలో భారత్ ఈ స్థాయికి చేరుకోవడం నిజంగా గర్వకారణం. కేవలం పరిమాణంలోనే కాకుండా, అత్యాధునిక సాంకేతికతను జోడించి పర్యావరణహితమైన 'గ్రీన్ సిమెంట్' తయారీలో కూడా మన దేశం అడుగులు వేస్తోంది.
ఈ భారీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం వెనుక భౌగోళిక విస్తరణ మరియు వనరుల లభ్యత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న మొత్తం సిమెంట్ పరిశ్రమలలో దాదాపు 85 శాతం కేవలం 12 రాష్ట్రాల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉండటం గమనార్హం. అందులోనూ తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలు సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో చుక్కానిలా నిలుస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో లభించే అపారమైన సున్నపురాయి (Limestone) నిల్వలు ఇక్కడ సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీలు భారీగా వెలియడానికి ప్రధాన కారణం. రాయలసీమ ప్రాంతం నుండి పల్నాడు వరకు, అలాగే తెలంగాణలోని నల్గొండ, సూర్యాపేట జిల్లాలు సిమెంట్ హబ్లుగా మారి వేలాది మందికి ఉపాధిని కల్పిస్తున్నాయి. ఈ 12 రాష్ట్రాలు కేవలం ఉత్పత్తికే పరిమితం కాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు అవసరమైన ముడిసరుకును నిరంతరం సరఫరా చేస్తున్నాయి.
వినియోగంలో వ్యత్యాసం.. అభివృద్ధికి అవకాశం
అయితే, ఉత్పత్తిలో మనం ప్రపంచస్థాయిలో పోటీ పడుతున్నప్పటికీ, వినియోగం విషయంలో మనం ఇంకా ప్రయాణించాల్సిన దూరం చాలానే ఉందని ఎకనామిక్ సర్వే గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సగటున ఒక వ్యక్తి ఏడాదికి 540 కిలోల సిమెంట్ను వినియోగిస్తుండగా, భారతదేశంలో ఆ సగటు కేవలం 290 కిలోలుగానే ఉంది. ఈ తక్కువ వినియోగం మన వెనుకబాటుతనాన్ని కాకుండా, మన ముందున్న అభివృద్ధి అవకాశాలను సూచిస్తోంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం ఇప్పటికే గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది, కానీ భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంలో ఇప్పుడిప్పుడే మెగా ప్రాజెక్టులు ఊపందుకుంటున్నాయి. ఈ గ్యాప్ను భర్తీ చేసే క్రమంలో రాబోయే రోజుల్లో సిమెంట్ డిమాండ్ భారీగా పెరగడం ఖాయం.
ప్రభుత్వాలు చేపడుతున్న వివిధ ప్రతిష్టాత్మక పథకాలు సిమెంట్ పరిశ్రమకు ఊపిరిపోస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన వంటి గృహనిర్మాణ పథకాలు, భారత్మాల మరియు సాగర్మాల వంటి భారీ రోడ్డు, పోర్టు కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్టులు సిమెంట్ వాడకాన్ని విపరీతంగా పెంచుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, రైల్వే లైన్ల విస్తరణ, కొత్త మెట్రో ప్రాజెక్టులు మరియు స్మార్ట్ సిటీల నిర్మాణం వల్ల రాబోయే ఐదేళ్లలో దేశీయ సిమెంట్ వినియోగం ప్రపంచ సగటుకు చేరువయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. కేవలం ప్రభుత్వాలే కాకుండా, పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ వల్ల వ్యక్తిగత గృహనిర్మాణాలు కూడా పెరిగాయి, ఇది రిటైల్ సిమెంట్ మార్కెట్కు పెద్ద వరంగా మారింది.
సిమెంట్ పరిశ్రమ అనేది కేవలం ఒక తయారీ రంగం మాత్రమే కాదు, అది దేశ అభివృద్ధికి పునాది రాయి. 690 మిలియన్ టన్నుల సామర్థ్యం నుండి త్వరలోనే మరిన్ని రికార్డులను అధిగమించే దిశగా భారత్ అడుగులు వేస్తోంది. పెరగబోయే డిమాండ్ను తట్టుకోవడానికి పరిశ్రమలు కూడా తమ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడమే కాకుండా, బొగ్గు వినియోగాన్ని తగ్గించి పునరుత్పాదక ఇంధనాల వైపు మళ్లుతున్నాయి. ఎకనామిక్ సర్వే 2025-26 అంచనాల ప్రకారం, రాబోయే దశాబ్ద కాలం భారతీయ సిమెంట్ కంపెనీలకు ఒక స్వర్ణయుగంగా మారబోతోంది. మన దేశంలో తయారైన సిమెంట్తో కట్టిన వంతెనలు, భవనాలే రేపటి నవ భారత నిర్మాణానికి సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి.
