- తీవ్రమైన వేసవి తాపంతో రికార్డు స్థాయిలో పెరిగిన డిమాండ్..
- Politics: స్థానిక సమస్యలతో పలు ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ కోతలు..
power consumption: భారతదేశంలో పారిశ్రామికాభివృద్ధి మరియు గృహ అవసరాల రీత్యా విద్యుత్ వినియోగం చరిత్రలోనే ముందెన్నడూ లేని విధంగా సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది. దేశవ్యాప్తంగా గురువారం నాడు నమోదైన మొత్తం విద్యుత్ డిమాండ్ ఏకంగా 271 గిగావాట్లకు (GW) చేరుకుని, గతంలో ఉన్న రికార్డులన్నింటినీ పూర్తిగా బద్దలు కొట్టింది. దేశంలోని మెజారిటీ రాష్ట్రాలలో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరిన వేసవి తాపం, ఎండల తీవ్రత మరియు ఇళ్లతో పాటు కార్యాలయాల్లో ఎయిర్ కండిషనర్ల (ఏసీలు) వాడకం ఊహించని విధంగా భారీగా పెరగడమే ఈ రికార్డు స్థాయి విద్యుత్ వినియోగానికి ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి. దేశీయ గ్రిడ్లపై పెరుగుతున్న ఈ అపారమైన లోడ్ను దృష్టిలో ఉంచుకుని, వినియోగదారులు అంతా పీక్ అవర్స్లో విద్యుత్ను ఎంతో పొదుపుగా, బాధ్యతాయుతంగా వాడాలని కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ శుక్రవారం నాడు అధికారికంగా ప్రజలకు ప్రత్యేక విజ్ఞప్తి చేసింది.
గత నాలుగు రోజులుగా దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న విపరీతమైన ఉష్ణోగ్రతలు, తీవ్రమైన వడగాలుల (Heat Waves) కారణంగానే గ్రిడ్లపై విద్యుత్ డిమాండ్ అసాధారణంగా పెరిగిందని కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ ఈ సందర్భంగా పేర్కొంది. దేశంలోని ఏ ప్రాంతంలోనూ విద్యుత్ సరఫరాకు అంతరాయం కలగకుండా అవసరమైనంత విద్యుత్ను నిరంతరాయంగా సరఫరా చేయడానికి తాము అన్ని విధాలా సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ తీవ్రమైన వేసవి పరిస్థితుల్లో పౌరులందరూ విద్యుత్ను తెలివిగా, ఆచితూచి పొదుపుగా వాడదాం అని మంత్రిత్వ శాఖ తన అధికారిక 'ఎక్స్' (ట్విట్టర్) వేదికగా దేశ ప్రజలను కోరింది. ముఖ్యంగా దేశంలోని ప్రధాన మహానగరాలు, పాక్షిక-పట్టణ ప్రాంతాలతో పాటు ప్రస్తుతం చిన్న చిన్న పట్టణాల్లోనూ మిడ్-లెవెల్ కుటుంబాలు సైతం ఏసీల వాడకాన్ని భారీగా పెంచడం వల్లే డిమాండ్ ఈ స్థాయిలో పెరిగిందని విద్యుత్ శాఖ ఉన్నతాధికారులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
అయితే, పగటిపూట గరిష్ఠంగా నమోదవుతున్న ఈ పీక్ డిమాండ్ను విజయవంతంగా ఎదుర్కోవడానికి మరియు గ్రిడ్ సమతుల్యతను కాపాడటానికి మన దేశంలో వృద్ధి చెందిన సౌర విద్యుత్ (సోలార్ ఎనర్జీ) రంగం ప్రస్తుతం ఎంతగానో దోహదపడుతోంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న మొత్తం 150 గిగావాట్ల వ్యవస్థాపిత సౌరశక్తి సామర్థ్యం, పగటిపూట తలెత్తే మొత్తం విద్యుత్ డిమాండ్లో దాదాపు మూడో వంతు భారాన్ని ఒంటరిగానే మోస్తూ గ్రిడ్కు కొండంత అండగా నిలుస్తోంది. అయితే, సూర్యాస్తమయం అయిన తర్వాత సోలార్ పవర్ జనరేషన్ నిలిచిపోతుండటంతో, రాత్రి వేళల్లో జాతీయ గ్రిడ్ ప్రధానంగా సాంప్రదాయ బొగ్గు ఆధారిత (థర్మల్) విద్యుత్ ఉత్పత్తి పైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ప్రస్తుతం దేశంలోని మొత్తం విద్యుత్ డిమాండ్లో మూడింట రెండు వంతుల కంటే ఎక్కువ భారాన్ని థర్మల్ ప్లాంట్లే మోస్తుండగా, వీటికి తోడుగా జల (హైడ్రో), పవన (విండ్), మరియు అణు విద్యుత్ కేంద్రాలు గ్రిడ్ స్థిరత్వానికి తమ వంతు సహకారాన్ని అందిస్తున్నాయి.
దేశవ్యాప్తంగా ఏర్పడిన ఈ అధిక డిమాండ్ కారణంగా దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో అంతర్గతంగా అప్రకటిత విద్యుత్ కోతలు కూడా నమోదవుతున్నాయి. అయితే, జాతీయ గ్రిడ్ స్థాయిలో ఎక్కడా ఎలాంటి విద్యుత్ కొరత లేదని, వివిధ రాష్ట్రాల్లోని స్థానిక విద్యుత్ సబ్స్టేషన్లు మరియు పంపిణీ వ్యవస్థలలో (డిస్కమ్లు) ఉన్న మౌలిక వసతుల వైఫల్యాలు, ఓవర్లోడ్ సమస్యల వల్లే క్షేత్రస్థాయిలో ఈ కోతలు ఏర్పడుతున్నాయని విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక ఉన్నతాధికారి స్పష్టం చేశారు. కానీ, గురువారం సాయంత్రం వేళ సూర్యరశ్మి లేని సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా డిమాండ్ 252 గిగావాట్లకు చేరినప్పుడు, వ్యవస్థలో తాత్కాలికంగా సుమారు 2.6 గిగావాట్ల మేర విద్యుత్ కొరత ఏర్పడినట్లు ప్రభుత్వ అధికారిక గణాంకాలు స్పష్టంగా చూపుతున్నాయి.
