- ఇరాన్ చరిత్రలో చీకటి రోజు: ‘అమరుడైన’ విప్లవ నాయకుడు.. 40 రోజుల పాటు సంతాప దినాలు..
- అగ్రరాజ్యం ‘మెరుపు’ దాడి: అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ వ్యూహానికి ఖమేనీ బలి.. ప్రెస్ టీవీ ధృవీకరణ..
Israel-Iran War: ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం సృష్టిస్తూ, ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ సంయుక్తంగా జరిపిన వైమానిక దాడుల్లో ఆయన మరణించినట్లు ఇరాన్ అధికారిక మీడియా సంస్థ 'ప్రెస్ టీవీ' ధృవీకరించింది. ఇస్లామిక్ విప్లవ నాయకుడు అలీ ఖమేనీ ఈ దాడుల్లో "అమరుడయ్యారు" అని ప్రెస్ టీవీ పేర్కొంది. ఈ వార్త ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది, ఎందుకంటే గత కొన్ని దశాబ్దాలలో ఇరాన్కు తగిలిన అతిపెద్ద దెబ్బగా దీనిని అభివర్ణిస్తున్నారు.
ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఇరాన్ మీడియా ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించడానికి సుమారు రెండు గంటల ముందే, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' వేదిక ద్వారా ఈ సమాచారాన్ని ప్రపంచానికి తెలియజేశారు. ఖమేనీ మరణం ఇరాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లోనే కాకుండా, మధ్యప్రాచ్య దేశాల సమీకరణాల్లో కూడా పెను మార్పులకు కారణం కానుంది.
అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దాడుల వెనుక వ్యూహం
అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ కలిసి నిర్వహించిన ఈ ఆపరేషన్ చాలా వ్యూహాత్మకంగా జరిగిందని తెలుస్తోంది. ఇరాన్ తన పద్ధతులను మార్చుకోకపోవడం మరియు నిరంతరం ఇతర దేశాలతో ఘర్షణ పడటమే ఈ దాడులకు ప్రధాన కారణంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ దాడుల వల్ల ఖమేనీ మరణించడం అనేది ఇరాన్ వ్యవస్థకు కోలుకోలేని దెబ్బ. ఇరాన్ ప్రభుత్వం దీనిని ఇప్పుడిప్పుడే జీర్ణించుకోలేకపోవచ్చు, ఎందుకంటే అధికారికంగా మరణాన్ని ధృవీకరించడానికి మరియు తదుపరి చర్యలు చేపట్టడానికి వారికి కొంత సమయం పడుతుంది.
ఇరాన్ ప్రతిఘటన మరియు అంతర్జాతీయ రాజకీయం
భౌగోళిక రాజకీయాల పరంగా చూస్తే, ఇరాన్ ఒక ప్రత్యేకమైన దేశం. అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యాల ముందు ఎప్పుడూ తలవంచని లేదా లొంగిపోని అతికొద్ది దేశాలలో ఇరాన్ ఒకటి. ఈ మొండితనం లేదా 'డిఫైయన్స్' కారణంగానే ఇరాన్ ఎప్పుడూ అమెరికా లక్ష్యంగా ఉంటూ వచ్చింది. అయితే, ఇక్కడే ఒక ముఖ్యమైన విషయం చర్చకు వస్తుంది. అమెరికా ఇతర ప్రాంతాల్లోని తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య దేశాల్లో జరిగే అణచివేతను పట్టించుకోదని, కానీ ఇరాన్ వంటి దేశాలను మాత్రం వేలెత్తి చూపుతుందని కొందరు విమర్శిస్తున్నారు.
ఇరాన్ లోపల ఖమేనీ నాయకత్వంపై లేదా అక్కడి పాలనపై ప్రజల్లో అనేక ప్రశ్నలు, నిరసనలు ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ వేదికపై ఇరాన్ చూపించే ధైర్యం భిన్నమైనది. ఖమేనీని ఈ దాడుల ద్వారా తొలగించడం వల్ల, ఆయనను వ్యతిరేకించే వారు ఉన్నప్పటికీ, దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేసిన 'అమరవీరుడు'గా ఆయన ఇరాన్ చరిత్రలో నిలిచిపోయే అవకాశం ఉంది.
40 రోజుల సంతాప దినాలు మరియు ప్రజల స్పందన
ఖమేనీ మరణం నేపథ్యంలో ఇరాన్ ప్రభుత్వం 40 రోజుల పాటు సంతాప దినాలను ప్రకటించింది. ఇది ఆ దేశంలో ఆయనకు ఉన్న ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. ఇరాన్ ప్రజల్లో కొందరు ఈ పాలనలోని అణచివేతను ప్రశ్నించినప్పటికీ, బాహ్య శక్తుల దాడుల వల్ల తమ నాయకుడు మరణించడం అనేది జాతీయ భావాన్ని ప్రేరేపించే అవకాశం ఉంది. ఈ ఘటన వల్ల ఇరాన్ మరింత దూకుడుగా వ్యవహరించే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన చెందుతోంది.
యుద్ధం మరింత ముదురుతుందా?
ప్రస్తుతానికి అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ లక్ష్యం కేవలం దాడులు చేయడం మాత్రమే కాదు, ఇరాన్లో "పాలనా మార్పు" (Regime Change) తీసుకురావడమే అని తెలుస్తోంది. డోనాల్డ్ ట్రంప్ మరియు నెతన్యాహు ఇద్దరూ ఇదే లక్ష్యంతో ఉన్నట్లు నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అయితే, ఇరాన్ తిరుగుదాడి చేస్తే పరిస్థితి ఏంటి? ప్రస్తుతం ఇజ్రాయెల్ మరియు అమెరికా వద్ద యాంటీ మిస్సైల్ డిఫెన్స్ స్టాక్ చాలా తక్కువగా ఉందని, గతంలో జరిగిన ఖర్చు వల్ల వాటిని ఇంకా భర్తీ చేయలేదని ఒక అంచనా. ఒకవేళ ఇరాన్ వరుసగా క్షిపణి దాడులు చేస్తే, వాటిని అడ్డుకోవడం ఇజ్రాయెల్కు సవాలుగా మారవచ్చు.
ప్రజల స్పందన: విషాదమా? సంబరాలా?
సాధారణంగా ఇలాంటి దాడులు జరిగినప్పుడు ప్రజలందరూ తమ దేశం వైపు నిలబడతారు. కానీ ఇరాన్ విషయంలో పరిస్థితి కొంచెం భిన్నంగా ఉంది. టెహ్రాన్ వంటి నగరాల్లో విషాదం కనిపిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని చోట్ల ప్రజలు బాణసంచా కాల్చి సంబరాలు చేసుకుంటున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. గతంలో నిరసనకారులపై ప్రభుత్వం చేసిన అణచివేత చర్యల వల్ల వేలాది మంది ఇరానియన్లు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ కోపం వల్ల చాలా మంది ప్రజలు ప్రస్తుత ఇస్లామిక్ విప్లవ పాలన అంతం కావాలని కోరుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.
భవిష్యత్తు పరిణామాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?
అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం అనేది కేవలం ఒక వ్యక్తి మరణం కాదు, అది ఒక సిద్ధాంతం మరియు ఒక వ్యవస్థకు ఎదురైన సవాలు. అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ చర్యలు మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ మేఘాలను మరింత దట్టం చేశాయి. ఇరాన్ ఇప్పుడు తన తదుపరి నాయకుడిని ఎలా ఎన్నుకుంటుంది మరియు ఈ దాడులకు ఎలా ప్రతిస్పందిస్తుంది అనేది ప్రపంచ శాంతికి అత్యంత కీలకం. ఇరాన్ ఎన్నడూ అమెరికాకు లొంగిపోలేదు కాబట్టి, రాబోయే రోజుల్లో ప్రతిఘటన మరింత తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
మొత్తానికి, ఈ పరిణామం ఇరాన్ చరిత్రలోనే కాకుండా ఆధునిక ప్రపంచ చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచిపోనుంది.
