ఇరాన్ దేశం ప్రస్తుతం ఒక అగ్నిపర్వతంలా మారుతోంది. దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన సామాజిక అసంతృప్తి, ఆర్థిక సంక్షోభం ఒక్కసారిగా వీధుల్లో నిరసన జ్వాలలుగా మండుతున్నాయి. ఇరాన్ చరిత్రలో ఎన్నడూ లేని విధంగా సామాన్య ప్రజలు, ముఖ్యంగా యువత మరియు మహిళలు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా గళమెత్తుతున్నారు. ఈ నిరసనలకు ప్రధాన కారణం కేవలం ఒకే ఒక అంశం కాదు.. అది అనేక ఆర్థిక, రాజకీయ మరియు మతపరమైన ఒత్తిళ్ల సమ్మేళనం.
ఇరాన్ పౌరుల జీవన ప్రమాణాలు దారుణంగా పడిపోవడం, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం మరియు నిరుద్యోగిత రేటు విపరీతంగా పెరగడం సామాన్యుడి ఓపికను పరీక్షించాయి. దేశ కరెన్సీ అయిన 'రియల్' విలువ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో కుప్పకూలడంతో, ప్రజల పొదుపు మొత్తం ఆవిరైపోతోంది. ఈ ఆర్థిక దుస్థితికి తోడు, పాలక వర్గంలోని అవినీతి మరియు దేశ సంపదను ప్రజల సంక్షేమం కోసం కాకుండా ఇతర దేశాలలోని రాజకీయ ప్రాక్సీల కోసం ఖర్చు చేస్తున్నారనే ఆగ్రహం ప్రజల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది.
ఆర్థిక అంశాల కంటే బలమైనది మరియు లోతైనది ఇరాన్ ప్రజల రాజకీయ అసంతృప్తి. 1979 నాటి ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఏర్పడిన మతపరమైన నిరంకుశ పాలన, ఆధునిక కాలానికి తగ్గట్టుగా మారకపోవడం పెద్ద సమస్యగా మారింది. కఠినమైన మతపరమైన చట్టాలు, ముఖ్యంగా మహిళల వస్త్రధారణ మరియు ప్రవర్తనపై ఉండే ఆంక్షలు పౌర హక్కులను కాలరాస్తున్నాయని ప్రజలు భావిస్తున్నారు. ఈ అసహనం 2022లో 'మహసా అమినీ' అనే యువతి మరణంతో ప్రపంచవ్యాప్త చర్చకు దారితీసింది.
సరైన పద్ధతిలో హిజాబ్ ధరించలేదనే ఆరోపణతో మోరాలిటీ పోలీసులు ఆమెను అదుపులోకి తీసుకోవడం, ఆ తర్వాత ఆమె మరణించడం ఇరాన్ సమాజంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుకు నాంది పలికింది. స్త్రీ, జీవితం, స్వేచ్ఛ (Woman, Life, Freedom) అనే నినాదం ఇరాన్ వీధుల్లో మారుమోగడమే కాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా ఒక శక్తిమంతమైన చిహ్నంగా మారింది. నాటి స్ఫూర్తి నేటికీ ఇరాన్ నిరసనకారులలో సజీవంగా ఉంది, తమకు కేవలం ఆర్థిక సంస్కరణలు మాత్రమే కాదు, పూర్తిస్థాయి ప్రజాస్వామ్యం మరియు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ కావాలని వారు పట్టుబడుతున్నారు.
ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఈ నిరసనలను అణచివేయడానికి అనుసరిస్తున్న పద్ధతులు మరింత ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. నిరసనకారులను అరెస్టు చేయడం, కఠినమైన జైలు శిక్షలు విధించడం మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో బహిరంగంగా ఉరితీయడం వంటి చర్యల ద్వారా ప్రజలను భయపెట్టాలని ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. అయినప్పటికీ, భయం కంటే స్వేచ్ఛాకాంక్ష బలంగా ఉండటంతో ప్రజలు వెనక్కి తగ్గడం లేదు. ఇంటర్నెట్ సేవలను నిలిపివేయడం ద్వారా సమాచార మార్పిడిని అడ్డుకోవాలని చూసినా, సాంకేతికతను ఉపయోగించుకుని ఇరాన్ యువత తమ గొంతును ప్రపంచానికి వినిపిస్తోంది. పశ్చిమ దేశాలు ఇరాన్పై విధిస్తున్న ఆర్థిక ఆంక్షలు కూడా అక్కడి సాధారణ ప్రజల జీవితాలను మరింత కష్టతరం చేస్తున్నాయి, ఇది ప్రభుత్వానికి మరియు ప్రజలకు మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని మరింత పెంచుతోంది.
మరోవైపు, ఇరాన్ నాయకత్వం ఈ నిరసనల వెనుక విదేశీ శక్తుల కుట్ర ఉందని ఆరోపిస్తోంది. అయితే, వాస్తవానికి ఈ పోరాటం ఇరాన్ గడ్డపై నుండి, అక్కడి ప్రజల ఆవేదన నుండి పుట్టింది. విద్యావంతులైన యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలు లేకపోవడం, భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛపై ఉక్కుపాదం మోపడం వంటివి ఇరాన్ మేధావులను కూడా నిరసన బాట పట్టించాయి. భవిష్యత్తులో ఇరాన్ ఒక ప్రజాస్వామ్య దేశంగా మారుతుందా లేదా ఈ అణచివేత ఇలాగే కొనసాగుతుందా అనేది ఇప్పుడు ప్రపంచం ముందున్న పెద్ద ప్రశ్న. ప్రస్తుతానికి మాత్రం ఇరాన్ నిరసనలు ఒక దేశపు అంతర్గత సమస్యగా కాకుండా, మానవ హక్కుల పోరాటానికి ప్రపంచ కేంద్రబిందువుగా మారాయి. అక్కడి ప్రజల ధైర్యం మరియు పట్టుదల చూస్తుంటే, మార్పు అనేది అనివార్యమనిపిస్తోంది.
ఇరాన్లో జరుగుతున్న ఈ పరిణామాలు కేవలం ఆ దేశానికే పరిమితం కావు. అణచివేత ఉన్న చోట తిరుగుబాటు తప్పదని, స్వేచ్ఛ అనేది మనిషి ప్రాథమిక అవసరమని ఇరాన్ నిరసనలు నిరూపిస్తున్నాయి. ఆర్థిక భద్రత లేని చోట, రాజకీయ స్వేచ్ఛ హరించబడిన చోట సమాజం ఎంతటి విప్లవానికైనా సిద్ధపడుతుందని ఈ నిరసనలు ప్రపంచ దేశాలకు పాఠాలు నేర్పుతున్నాయి. ఇరాన్ ప్రజల ఈ సుదీర్ఘ పోరాటం చివరకు వారికి మెరుగైన జీవితాన్ని, గౌరవప్రదమైన భవిష్యత్తును అందిస్తుందని ఆశిద్దాం.
