Rao Surname History: మనం రోజూ ఎంతో మందిని కలుస్తుంటాం ఎన్టీ రామారావు దగ్గరి నుండి నిన్న మొన్న పుట్టిన చిన్నారి వరకు.. పురుషుల పేర్ల చివర 'రావు' అనేది ఒక గౌరవ సూచికగా మారిపోయింది. నాగేశ్వరరావు, హనుమంతరావు, వెంకటేశ్వరరావు, బాబురావు.. ఇలా ఏ పేరు విన్నా అందులో ఒక రాజసం కనిపిస్తుంది. అసలు ఈ 'రావు' అనే పదం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది? ఇది కేవలం ఒక కులానికి సంబంధించిందా లేక ఒక హోదాకు గుర్తా? దీని వెనుక దాదాపు వెయ్యేళ్ల సుదీర్ఘ చరిత్ర దాగి ఉంది.
'రాజా' నుండి 'రావు' వరకు..
భాషా పరంగా చూస్తే, 'రావు' అనే పదం సంస్కృతంలోని 'రాజా' అనే పదం నుండి పుట్టింది. ప్రాకృత భాషా ప్రభావంతో 'రాజా' కాస్త 'రాయ'గా మారింది. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయల వంటి చక్రవర్తులను మనం 'రాయలు' అని పిలిచేవాళ్లం. కాలక్రమేణా మరాఠీ, తెలుగు భాషల్లో ఈ రాయ అనే పదం మరింత మార్పులకు లోనై 'రావు'గా స్థిరపడింది. అంటే దీనికి మూల అర్థం 'ప్రభువు' లేదా 'నాయకుడు' అని అర్థం. ప్రసిద్ధ భాషావేత్త సి.పి. బ్రౌన్ తన నిఘంటువులో కూడా రావు అంటే ఒక ఉన్నత సామాజిక హోదాకు చిహ్నమని పేర్కొన్నారు.
విజయనగర సామ్రాజ్యం - మరాఠా ప్రభావం
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, విజయనగర చక్రవర్తులు తమను తాము 'రాయలు' అని పిలుచుకునేవారు. కానీ వారి కింద పనిచేసే సేనాధిపతులకు, సామంతులకు విధేయులకు 'రావు' అనే బిరుదును ఇచ్చేవారు. అంటే 'రాయ' అనేది సర్వాధికారికి ఉంటే, 'రావు' అనేది ఆ అధికారి కింద పనిచేసే నాయకత్వానికి గుర్తుగా ఉండేది. ఆ తర్వాత మరాఠా పాలకుల కాలంలో ఇది మరింత ప్రాచుర్యం పొందింది. దక్కన్ ప్రాంతానికి వలస వచ్చిన మరాఠా అధికారులు, బ్రాహ్మణ ఉద్యోగుల ద్వారా ఈ పదం తెలుగు నేలపై విస్తృతంగా వ్యాపించింది.
సామాజిక వర్గాల్లో విస్తరణ
ప్రారంభంలో కేవలం పాలకులకే పరిమితమైన ఈ పేరు, క్రమంగా వివిధ సామాజిక వర్గాల్లోకి చేరింది. ముఖ్యంగా వెలమ సామాజిక వర్గం వారు జమీందారులుగా ఉండటం వల్ల ఇది వారి వంశ పారపర్య బిరుదుగా మారింది. అలాగే కమ్మ సామాజిక వర్గంలో కూడా బ్రిటీష్ కాలం నుండి తమ గౌరవార్థం ఈ పదాన్ని చేర్చుకోవడం ఒక సాంప్రదాయంగా మారింది. బ్రాహ్మణులలో నియోగులు ప్రభుత్వ పాలనలో, కరణాలుగా పనిచేయడం వల్ల తమ అధికారానికి గుర్తుగా 'రావు'ను వాడటం ప్రారంభించారు. కేవలం వీరే కాకుండా కాపు, ముదిరాజ్ వంటి ఇతర సామాజిక వర్గాలు కూడా తమ పూర్వీకుల యోధత్వానికి గుర్తుగా ఈ పదాన్ని గౌరవంగా స్వీకరించారు.
బ్రిటీష్ కాలంలో ‘రావు బహదూర్’
బ్రిటీష్ వారు భారతదేశాన్ని పాలిస్తున్న సమయంలో, సమాజంలో విశిష్ట సేవలు అందించిన వారికి 'రావు బహదూర్' అనే బిరుదును ఇచ్చేవారు. ఇది ఒక గొప్ప పురస్కారంగా పరిగణించబడేది. ఆ బిరుదు పొందిన వారు తమ సంతానానికి కూడా ఆ పేరు కలిసొచ్చేలా 'రావు' అని పెట్టడం మొదలుపెట్టారు. అలా ఇది ఒక వ్యక్తిగత బిరుదు స్థాయి నుండి కుటుంబాల గౌరవ చిహ్నంగా మారిపోయింది. నేటికీ మన మాజీ ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావు వంటి ఎంతో మంది మేధావుల పేర్లలో ఈ పదం మనం చూడవచ్చు.
ఒక సాంస్కృతిక వారసత్వం
నేడు 'రావు' అనేది కేవలం ఒక పేరు కాదు, అది ఒక సంస్కృతి. కులమతాలకు అతీతంగా విద్యావంతులు, గౌరవనీయ వ్యక్తులు తమ పేర్ల చివర దీనిని ధరిస్తున్నారు. నాగేశ్వరరావు లాంటి పేర్లు పెట్టడం వెనుక తమ పిల్లలు కూడా భవిష్యత్తులో ఆ బిరుదుకు తగినట్లుగా సమాజంలో ఉన్నత స్థానానికి ఎదగాలనే తల్లిదండ్రుల ఆకాంక్ష కనిపిస్తుంది. శాసనాల కాలం నుండి నేటి స్మార్ట్ఫోన్ యుగం వరకు ఈ 'రావు' అనే రెండు అక్షరాలు తెలుగు వారి చరిత్రలో ఒక చెరగని ముద్రగా మిగిలిపోయాయి.
