ఫోన్ ఎక్కడ పెట్టానో గుర్తులేదు.. మార్కెట్కు వెళ్లాక ఏం కొనాలో మర్చిపోయాను.. ఎదురుగా ఉన్న వ్యక్తి పేరు అస్సలు గుర్తుకు రావడం లేదు.. ఇలాంటి అనుభవాలు ఈ రోజుల్లో చాలామందికి నిత్యకృత్యమైపోయాయి. ఒకప్పుడు మతిమరుపు అనేది కేవలం వృద్ధాప్య లక్షణంగా ఉండేది, కానీ నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో వయసుతో సంబంధం లేకుండా అందరినీ వేధిస్తోంది. అయితే ప్రతి మతిమరుపు ‘అల్జీమర్స్’ కాదని, మన జీవనశైలిలో చిన్న చిన్న మార్పులు చేసుకోవడం ద్వారా మెదడును తిరిగి చురుగ్గా మార్చుకోవచ్చని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
సాధారణంగా ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, విపరీతమైన పనిభారం వల్ల మెదడు అలసిపోతుంది. దీనివల్ల తాత్కాలికంగా వస్తువులను మర్చిపోవడం లేదా పేర్లు గుర్తుకు రాకపోవడం జరుగుతుంది. కానీ, ఇది దీర్ఘకాలం కొనసాగితే మాత్రం అప్రమత్తం కావాలి. శరీరంలో థైరాయిడ్ హార్మోన్ల లోపం, విటమిన్ బి12 మరియు విటమిన్ డి లోపాలు కూడా జ్ఞాపకశక్తిని దెబ్బతీస్తాయి. ముఖ్యంగా మహిళల్లో హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల తాత్కాలిక మతిమరుపు వచ్చే అవకాశం ఉంది. వీటికి తోడు మద్యం సేవించడం, ధూమపానం వంటి అలవాట్లు మెదడు కణాలను బలహీనపరుస్తాయి.
మతిమరుపుకు, డిమెన్షియాకు తేడా ఉంది. డిమెన్షియా బాధితులు ఇటీవలి సంఘటనలను పూర్తిగా మర్చిపోతారు. తెలిసిన వ్యక్తులను గుర్తుపట్టలేకపోవడం, రోజువారీ పనులను కూడా చేసుకోలేకపోవడం దీని ప్రధాన లక్షణాలు. సమయం, తేదీల విషయంలో గందరగోళానికి గురవ్వడం, మాటల కోసం తడబడటం వంటివి గమనిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నివేదికల ప్రకారం, సకాలంలో వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం వల్ల మతిమరుపు తీవ్రతను తగ్గించవచ్చు.
మెదడును ‘షార్ప్’ గా మార్చుకునే మార్గాలు:
మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి నిపుణులు కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు చేస్తున్నారు అందులో కొన్ని..
శారీరక శ్రమ: రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాల నడక లేదా వ్యాయామం మెదడుకు రక్తప్రసరణను పెంచుతుంది. నడక వల్ల మతిమరుపు ముప్పు 38 శాతం తగ్గుతుందని తాజా అధ్యయనాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
పోషకాహారం: ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ ఉన్న ఆహారం (చేపలు, వాల్నట్స్), తాజా పండ్లు, ఆకుకూరలు మెదడుకు మేలు చేస్తాయి. విటమిన్ లోపాలు ఉంటే డాక్టర్ సలహాతో సప్లిమెంట్స్ వాడాలి.
మెదడుకు పని పెట్టండి: పుస్తకాలు చదవడం, పజిల్స్ పూర్తి చేయడం, కొత్త భాషలు లేదా నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడం వల్ల మెదడు కణాలు చురుగ్గా ఉంటాయి. ఖాళీగా ఉండటం కంటే మెదడును ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నం చేయడం ఉత్తమం.
ప్రశాంతమైన నిద్ర: రోజుకు 7 నుండి 8 గంటల నిద్ర మెదడుకు విశ్రాంతిని ఇచ్చి, జ్ఞాపకాలను భద్రపరచడానికి సహాయపడుతుంది.
ఒత్తిడిని జయించండి: ధ్యానం, ప్రాణాయామం వంటివి మెదడుపై ఒత్తిడిని తగ్గించి ఏకాగ్రతను పెంచుతాయి.
మతిమరుపు అనేది కేవలం వ్యాధి మాత్రమే కాదు, మన శరీరంలో జరుగుతున్న మార్పులకు ఒక సంకేతం. సరైన ఆహారం, వ్యాయామం, మరియు సానుకూల ఆలోచనలతో మెదడును నూతనంగా ఉంచుకోవచ్చు. మీలో లేదా మీ కుటుంబ సభ్యులలో మతిమరుపు లక్షణాలు అతిగా కనిపిస్తుంటే ఏ మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకుండా నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం శ్రేయస్కరం. గుర్తుంచుకోండి, మెదడు చురుగ్గా ఉంటేనే జీవితం ఉత్సాహంగా ఉంటుంది
