పర్యావరణ పరిరక్షణకు మరో ముందడుగు..
ఇకపై రెండు కాదు, నాలుగు రకాల చెత్తబుట్టలు..
పర్యావరణ పరిరక్షణకు మరో ముందడుగుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 1 నుంచి కొత్త చెత్త నిర్వహణ నిబంధనలను అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది. ‘సాలిడ్ వెస్ట్ మేనేజ్మెంట్ రూల్స్ 2026’ ప్రకారం ఇప్పటి వరకు ఉన్న రెండు బుట్టల విధానాన్ని విస్తరించి, నాలుగు బుట్టల వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ కొత్త విధానం ద్వారా చెత్తను మూలస్థాయిలోనే సరిగా వేరు చేయడం, కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఇప్పటి వరకు చెత్తను ప్రధానంగా రెండు విభాగాలుగా వేరు చేసేవారు:
పచ్చ బుట్టలో తడి చెత్త
నీలం బుట్టలో పొడి చెత్త
ఇకపై – నాలుగు బుట్టలు
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం చెత్తను నాలుగు వర్గాలుగా వేరు చేయాలి. ప్రతి వర్గానికి ప్రత్యేక రంగు బుట్టలను సూచించారు:
పచ్చ బుట్ట (తడి చెత్త): ఆహార అవశేషాలు, కూరగాయల తొక్కలు వంటి జీవ వైవిధ్యానికి చెందిన చెత్త
నీలం బుట్ట (పొడి చెత్త): ప్లాస్టిక్, కాగితం, గాజు, లోహం
ఎరుపు బుట్ట (శానిటరీ చెత్త): డైపర్లు, శానిటరీ నాప్కిన్లు
నలుపు బుట్ట (హానికర చెత్త): బల్బులు, మందులు, పెయింట్లు, ఈ-వెస్ట్
ఈ నిబంధనలను కచ్చితంగా అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు చేపట్టింది. చెత్తను సరిగా వేరు చేయకపోతే శానిటేషన్ కార్మికులకు చెత్త సేకరణను నిరాకరించే అధికారం ఉంటుంది. అలాగే, ‘పొల్యూటర్ పే’ సూత్రం ప్రకారం నిబంధనలు పాటించని వారిపై జరిమానాలు విధించే అవకాశం ఉంది.
కొత్త విధానానికి అనుగుణంగా మున్సిపల్ సంస్థలు తమ వ్యవస్థలను అప్గ్రేడ్ చేస్తున్నాయి. చెత్త సేకరణ వాహనాలను నాలుగు విభాగాలుగా మార్చి, రవాణా సమయంలో చెత్త కలవకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
ఈ మార్పులతో డంపింగ్ యార్డులపై భారం తగ్గుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. పెద్ద స్థాయి చెత్త ఉత్పత్తిదారులకు ప్రత్యేక నిబంధనలు విధించారు.
హోటళ్లు, పెద్ద అపార్ట్మెంట్లు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు వంటి పెద్ద స్థాయి చెత్త ఉత్పత్తిదారులు రోజుకు 100 కిలోల కంటే ఎక్కువ చెత్త ఉత్పత్తి చేస్తే, తడి చెత్తను తమ వద్దే ప్రాసెస్ చేయాల్సి ఉంటుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఈ నిబంధనల అమలును పర్యవేక్షించేందుకు సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు ఆన్లైన్ మానిటరింగ్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది.
ఈ కొత్త నిబంధనలు ప్రజలు బాధ్యతగా చెత్తను వేరు చేయడాన్ని ప్రోత్సహించడంతో పాటు, పర్యావరణ పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇకపై ప్రతి ఇంటి నుంచే చెత్తను సరిగ్గా వేరు చేయడం ద్వారా పరిశుభ్రమైన పరిసరాలను నిర్మించుకోవాల్సిన బాధ్యత మనందరిదేనని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
